Robot biết đánh cờ

Sinh viên Trần Ngọc Hiếu, Khoa Cơ khí thuộc Đại học Công nghệ Sài Gòn, vừa nghiên cứu thành công robot có khả năng chơi cờ cùng con người. Trong quá trình thử nghiệm, robot giành chiến thắng trước bảy trong mười người chơi, cho thấy hệ thống đã đạt năng lực thi đấu đáng chú ý. Thành quả này tạo dấu ấn riêng cho một đề tài sinh viên, khi máy móc không chỉ thực hiện thao tác cơ học mà còn tham gia hoạt động trí tuệ. Để chế tạo robot, Hiếu tận dụng nhiều vật liệu thu gom từ những chiếc máy hỏng, thiết bị điện tử cũ và cả vỏ điện thoại. Cách làm này giúp giảm chi phí nghiên cứu, đồng thời biến những linh kiện tưởng như bỏ đi thành các bộ phận hữu ích cho sản phẩm mới. Sau năm tháng mày mò, thử nghiệm và lắp ráp, Hiếu hoàn thiện một robot có hình dạng giống cánh tay, kết cấu chắc chắn nhưng vẫn cử động linh hoạt. Kiểu dáng cánh tay giúp robot thao tác trực tiếp trên bàn cờ, thay vì chỉ xử lý nước đi trên một giao diện điện tử. Nhờ cấu trúc được thiết kế phù hợp, robot có thể phối hợp giữa khả năng quan sát bàn cờ, tính toán nước đi và thực hiện thao tác. Đằng sau những chuyển động của robot là phần mềm tích hợp hệ thống điều khiển PID, trí tuệ nhân tạo và khả năng xử lý ảnh. Hệ thống xử lý ảnh giúp robot nhận biết trạng thái bàn cờ, trong khi điều khiển PID hỗ trợ các chuyển động ổn định, chính xác và phù hợp. Theo thông tin từ đề tài, robot đạt độ chính xác khoảng 4 mm, thông số quan trọng khi cánh tay phải đưa quân cờ tới vị trí xác định. Độ chính xác này giúp hạn chế sai lệch trong lúc robot gắp, di chuyển hoặc đặt quân, qua đó làm quá trình chơi cờ tự nhiên hơn. Khi đối đầu với những người chơi xuất sắc, robot dựa vào bộ não điện tử là vi điều khiển arm7 để xử lý các tình huống trên bàn cờ. Vi điều khiển này sử dụng thuật toán Anpha, Beta, phương pháp hỗ trợ robot tính toán nhanh hơn nhiều khả năng nước đi khác nhau. Nhờ thuật toán đó, robot có thể lựa chọn nước cờ tối ưu hơn, đặc biệt trong những thế trận đòi hỏi phản ứng nhanh và tính toán liên tục. Khả năng tính toán không đứng riêng lẻ, bởi robot còn phải kết hợp kết quả phân tích với thông tin hình ảnh thu nhận từ bàn cờ. Quá trình phối hợp này biến một cánh tay máy từ thiết bị chuyển động đơn thuần thành đối thủ có thể tương tác với người chơi. Người chơi vì thế không chỉ quan sát robot hoạt động, mà còn trực tiếp tạo ra một ván cờ có đáp lại từ hệ thống. Kết quả thắng bảy trên mười trận cho thấy sản phẩm của Hiếu đã vận hành hiệu quả trong những lần thử nghiệm với con người. Dù vậy, mục tiêu của nghiên cứu không dừng ở khả năng thắng cờ, mà còn hướng tới việc mở rộng trí thông minh cho robot. Hiếu cho biết thời gian tới sẽ tiếp tục phát triển thuật toán trí tuệ nhân tạo, nhằm giúp robot xử lý các tình huống chơi cờ linh hoạt hơn. Hướng phát triển được đặt ra gồm khả năng robot tự suy nghĩ, tự học hỏi và nhận biết thêm những thế cờ thú vị. Nếu thực hiện được mục tiêu này, robot sẽ tiến gần hơn tới hình ảnh một người chơi biết tích lũy kinh nghiệm qua từng ván đấu. Từ vật liệu thu gom, cánh tay cơ khí và những thuật toán điều khiển, công trình của Trần Ngọc Hiếu mở ra cách tiếp cận gần gũi về robot thông minh.