Robot có thể phát triển các kỹ năng nền tảng của ngôn ngữ thông qua tương tác với người, theo nghiên cứu mới của Đại học Hertfordshire (Anh) trên chuyên san PLoS ONE. Các nhà nghiên cứu Anh gồm tiến sĩ Caroline Lyon, giáo sư Chrystopher Nehaniv và tiến sĩ Joe Saunders vừa hoàn tất những cuộc thí ngh...
Robot có thể phát triển các kỹ năng nền tảng của ngôn ngữ thông qua tương tác với người, theo nghiên cứu mới của Đại học Hertfordshire (Anh) trên chuyên san PLoS ONE.
Các nhà nghiên cứu Anh gồm tiến sĩ Caroline Lyon, giáo sư Chrystopher Nehaniv và tiến sĩ Joe Saunders vừa hoàn tất những cuộc thí nghiệm mới theo dự án iTalk, được thực hiện với robot giống người iCub.
iCub được dạy nói giống như trẻ con
Mục đích của dự án này là nhằm tìm hiểu cách thức quá trình học ngôn ngữ diễn ra như thế nào. Lúc đầu, robot chỉ có thể bập bẹ không thành tiếng, rồi thể hiện những câu nói dưới dạng một chuỗi âm thanh lộn xộn không ra câu chữ.
Nhưng sau ít phút “trao đổi” bằng cách nói chuyện với iCub như đối với một đứa trẻ, robot bắt đầu điều chỉnh được ngôn từ và phát ra được một số hình thái chữ hoàn chỉnh, giống như từ chỉ hình dạng và màu sắc.
Tiến sĩ Caroline Lyon cho hay: “Chúng ta đều biết là trẻ con rất nhạy cảm với các tần số âm thanh trong cuộc đối thoại, và những thí nghiệm trên chứng tỏ sự nhạy cảm này có thể được bắt chước và đóng góp vào việc huấn luyện khả năng nói cho robot".
Những người tham gia dự án iTalk đã dạy cho robot học nói bằng những phương pháp tương tự áp dụng trong việc dạy trẻ em, và phần trọng tâm của quá trình đó chính là sự tương tác giữa người và robot.
Dù iCub học được cách nói, nhưng nó vẫn chưa hiểu được nghĩa của từng từ. Và đó là mục tiêu kế tiếp của dự án iTalk.
Một nghiên cứu mới của Đại học Hertfordshire ở Anh cho thấy robot có thể phát triển một số kỹ năng nền tảng của ngôn ngữ thông qua tương tác với con người. Nghiên cứu được công bố trên chuyên san PLoS ONE và thuộc dự án iTalk, một chương trình tập trung tìm hiểu cách quá trình học ngôn ngữ diễn ra. Các thí nghiệm được thực hiện với iCub, một robot có hình dáng giống người.
Nhóm nghiên cứu của dự án gồm tiến sĩ Caroline Lyon, giáo sư Chrystopher Nehaniv và tiến sĩ Joe Saunders. Mục tiêu của họ là kiểm tra khả năng robot tiếp nhận và điều chỉnh âm thanh khi được con người giao tiếp theo cách tương tự hoạt động dạy trẻ nhỏ. Cách tiếp cận này đặt sự tương tác giữa người và robot vào vị trí trung tâm của quá trình huấn luyện.
Ở giai đoạn đầu, iCub chỉ có thể tạo ra những âm thanh bập bẹ nhưng chưa phát thành tiếng nói rõ ràng. Khi tiếp tục hoạt động, robot thể hiện lời nói bằng một chuỗi âm thanh lộn xộn, chưa hình thành câu chữ cụ thể. Trạng thái ban đầu này cho thấy robot chưa thể tự tạo ra các dạng từ ngữ hoàn chỉnh.
Những người tham gia thí nghiệm sau đó trò chuyện với iCub như khi giao tiếp với một đứa trẻ. Quá trình trao đổi diễn ra trong thời gian ngắn, nhưng robot bắt đầu nhận biết và điều chỉnh cách phát ra âm thanh. Sau vài phút tương tác, iCub có thể tạo ra một số hình thái từ hoàn chỉnh hơn so với lúc bắt đầu.
Các dạng từ mà robot phát ra được liên quan đến những khái niệm như hình dạng và màu sắc. Nghiên cứu không cho biết iCub đã sử dụng những từ này trong các câu có cấu trúc đầy đủ hay chưa. Tuy vậy, kết quả được xem là dấu hiệu cho thấy việc giao tiếp trực tiếp có thể hỗ trợ robot hình thành những kỹ năng ngôn ngữ ban đầu.
Theo tiến sĩ Caroline Lyon, trẻ em rất nhạy cảm với các tần số âm thanh xuất hiện trong đối thoại. Nhóm nghiên cứu cho rằng sự nhạy cảm đó có thể được mô phỏng trong quá trình huấn luyện robot. Cách mô phỏng này được kỳ vọng đóng góp vào việc phát triển khả năng nói cho các hệ thống robot.
Những phương pháp được sử dụng trong dự án iTalk được xây dựng theo hướng tương tự cách người lớn thường dạy trẻ em học nói. Trong đó, người hướng dẫn không chỉ cung cấp âm thanh mà còn duy trì sự trao đổi liên tục với robot. Các nhà nghiên cứu muốn làm rõ vai trò của sự tương tác trong việc giúp một hệ thống máy móc điều chỉnh ngôn từ.
Dù đã tạo ra được một số dạng từ, iCub hiện vẫn chưa hiểu ý nghĩa của từng từ mà nó phát ra. Việc robot liên hệ được âm thanh với nội dung cụ thể là mục tiêu tiếp theo của dự án iTalk. Nghiên cứu vì thế mới tập trung vào những kỹ năng nền tảng của ngôn ngữ, chưa chứng minh robot có khả năng hiểu ngôn ngữ như con người.
