Robot cứu hỏa trên tàu chiến

Trong những hành lang chật hẹp, cầu thang dốc và không gian luôn tiềm ẩn nguy hiểm trên tàu chiến, công việc dập lửa sắp có thêm một trợ thủ đặc biệt. Hải quân Mỹ chuẩn bị thử nghiệm robot chữa cháy tự động trên tàu, mang tên SAFFiR, với khả năng tiến nhanh qua các lối đi vốn gây nhiều khó khăn cho con người. Nhiệm vụ chính của robot không phải thay thế hoàn toàn lính cứu hỏa, mà hỗ trợ họ tiếp cận đám cháy trong những tình huống nguy hiểm. SAFFiR được Phòng thí nghiệm nghiên cứu Hải quân Mỹ phối hợp với Trường Đại học Pennsylvania thiết kế, dựa trên hình dáng giống con người. Kiểu thiết kế này giúp robot thích nghi với môi trường tàu chiến hiện đại, nơi các lối đi, bậc thang và khu vực thao tác vốn được xây dựng cho thủy thủ. Nhờ khả năng di chuyển trên đường hẹp và leo cầu thang, robot có thể tiến sâu hơn vào những khu vực mà thiết bị chữa cháy thông thường khó tiếp cận. Để tìm đám cháy, SAFFiR được trang bị camera hồng ngoại, bộ phận giúp robot nhận biết nguồn nhiệt ngay cả khi khói che khuất tầm nhìn. Các cảm biến khí cũng hỗ trợ robot phát hiện vị trí có dấu hiệu cháy, từ đó xác định khu vực cần tiếp cận. Sự kết hợp giữa hình ảnh hồng ngoại và thông tin về khí giúp robot quan sát môi trường nguy hiểm theo cách con người khó thực hiện an toàn. Sau khi đến gần khu vực cháy, SAFFiR có thể sử dụng đôi tay được thiết kế để ném chính xác những lựu đạn chữa cháy. Cách triển khai này cho phép robot đưa chất chữa cháy đến mục tiêu mà không nhất thiết phải đứng sát ngọn lửa trong thời gian dài. Khả năng ném chính xác cũng là chi tiết quan trọng, bởi không gian trên tàu chiến thường giới hạn và mỗi thao tác đều cần tránh gây thêm rủi ro. Đôi chân của SAFFiR được thiết kế để robot giữ thăng bằng khi bước qua các bề mặt khác nhau trên tàu chiến. Việc đứng vững có ý nghĩa đặc biệt trong lúc robot leo cầu thang, di chuyển qua lối hẹp hoặc thực hiện động tác ném lựu đạn chữa cháy. Nếu mất thăng bằng giữa môi trường nhiều khói, nhiệt và chướng ngại vật, robot sẽ khó hoàn thành nhiệm vụ hỗ trợ cứu hỏa. SAFFiR không hoạt động hoàn toàn tách biệt khỏi con người, bởi người điều khiển có thể chỉ đạo robot bằng tín hiệu chỉ tay hoặc mệnh lệnh bằng giọng nói. Cách điều khiển này giúp lính cứu hỏa đưa ra yêu cầu nhanh chóng mà không cần tiếp xúc trực tiếp với thiết bị trong khu vực nguy hiểm. Khi kết hợp dữ liệu từ cảm biến với chỉ dẫn của con người, robot có thể trở thành một công cụ linh hoạt trong các tình huống khẩn cấp. Nguồn năng lượng của robot được thiết kế đủ để SAFFiR hoạt động chữa cháy trong khoảng nửa giờ, khoảng thời gian phù hợp cho một nhiệm vụ tiếp cận và xử lý ban đầu. Thời lượng này cũng đặt ra yêu cầu về việc lựa chọn mục tiêu, tổ chức điều khiển và tận dụng hiệu quả từng phút hoạt động của robot. Trong môi trường cứu hỏa, khả năng làm việc ổn định dù chỉ trong thời gian giới hạn vẫn có thể tạo ra khác biệt quan trọng cho lực lượng trên tàu. Lần thử nghiệm đầu tiên của SAFFiR dự kiến diễn ra vào tháng 9 năm 2013 trên tàu chiến cũ Shadwell của Mỹ, hiện đã nghỉ hưu. Con tàu từng phục vụ trong Thế chiến thứ II, sau đó được sử dụng làm địa điểm đào tạo lính cứu hỏa, nên phù hợp cho việc kiểm tra robot trong bối cảnh gần với thực tế. Nếu thử nghiệm đạt mục tiêu, SAFFiR sẽ cho thấy robot hình người có thể hỗ trợ con người xử lý đám cháy trên tàu chiến như thế nào.