Robot đánh hơi

Trong nhiều năm, các robot bay của quân đội Mỹ đã chứng minh khả năng bao phủ nhanh những khu vực rộng lớn nhờ tốc độ cùng tầm hoạt động đáng kể. Dãy cảm biến trên những thiết bị này còn giúp xác định mục tiêu mặt đất trong cả ban ngày lẫn ban đêm, bất chấp điều kiện quan sát thay đổi. Tuy nhiên, khi mục tiêu tiềm tàng ẩn bên trong nhà hoặc sau những bức tường, đội quân robot ấy lại gặp một khoảng trống năng lực đáng chú ý. Từ nhu cầu đó, các chuyên gia thuộc hãng TiaLinx ở bang California, Mỹ, đã phát triển Cougar20-H, một robot mặt đất có khả năng phát hiện dấu hiệu hô hấp phía sau vật cản. Thiết bị không nhìn thấy con người theo cách thông thường, mà sử dụng radar cực nhạy để nhận ra chuyển động rất nhỏ liên quan đến hơi thở. Nhờ khả năng này, Cougar20-H có thể “nghe” hơi thở của một người xuyên qua bức tường, mở rộng đáng kể cách robot tìm kiếm mục tiêu. Nền tảng công nghệ của Cougar20-H bắt đầu từ Eagle5-N, một radar đặt trên ba chân do các chuyên gia TiaLinx chế tạo trước đó. Eagle5-N có thể phát hiện hơi thở, đồng thời theo dõi nhịp tim của con người qua những bức vách, thay vì chỉ dựa vào hình ảnh hoặc âm thanh thông thường. Công nghệ này tạo tiền đề để nhóm nghiên cứu đưa khả năng cảm nhận sinh học vào một phương tiện nhỏ, cơ động hơn trong thực địa. Sau khi nhận thêm tài trợ từ quân đội Mỹ, TiaLinx phát triển Cougar10-L, về cơ bản là robot nhỏ điều khiển từ xa được gắn radar Eagle5-N. Cách kết hợp này giúp radar có thể di chuyển đến nhiều vị trí, thay vì cố định hoàn toàn trên một giá đỡ ba chân. Dù vậy, Cougar10-L vẫn phải áp sát bức tường để “nhìn” xuyên qua, khiến nó kém linh hoạt trong những nhiệm vụ cần giữ khoảng cách. Việc phải tiếp cận sát công trình tạo ra hai bất lợi rõ rệt, gồm khả năng cơ động hạn chế và nguy cơ bị phát hiện cao hơn trong hoạt động bí mật. TiaLinx vì thế tiếp tục phát triển Cougar20-H, phiên bản được tăng công suất radar nhằm phát hiện dấu hiệu hô hấp xuyên qua vách từ khoảng cách xa hơn. Robot mới hướng đến khả năng thu thập thông tin an toàn hơn, đặc biệt trong những tình huống con người chưa thể tiếp cận trực tiếp. Quân đội Mỹ tài trợ cho năng lực được mô tả là “nhận thức tình huống được nâng cao” của Cougar20-H, nhưng tiềm năng sử dụng robot không dừng ở nhiệm vụ quân sự. Trong các hoạt động tìm kiếm hoặc môi trường nguy hiểm, thiết bị có thể hỗ trợ con người phát hiện nạn nhân mà mắt thường và phương tiện thông thường khó nhận ra. Một ví dụ đáng chú ý là định vị người còn sống đang mắc kẹt bên trong tòa nhà bị đổ sập. Sau một vụ sập công trình, lực lượng cứu hộ thường phải làm việc giữa đống đổ nát thiếu ổn định, nhiều bụi và vô số vật cản che khuất nạn nhân. Một robot có thể phát hiện hơi thở từ phía xa sẽ giúp họ có thêm thông tin trước khi tiến hành tiếp cận, dù bài viết không nêu chi tiết quy trình cứu hộ cụ thể. Giá trị của Cougar20-H trong hoàn cảnh ấy nằm ở khả năng đưa cảm biến đến nơi nguy hiểm, giảm phần nào sự phụ thuộc vào việc con người phải thăm dò trực tiếp. Robot này còn được nhắc đến trong bối cảnh giám sát giao thông tại các vùng biên, nơi hoạt động vận chuyển trái phép thường diễn ra khó quan sát. Ngoài việc quét các phương tiện vận tải, hệ thống còn có thể phát hiện những đường hầm được bọn buôn lậu sử dụng để đưa người và hàng hóa qua biên giới trái phép. Từ một thiết bị phục vụ phát hiện mục tiêu sau tường, Cougar20-H trở thành ví dụ cho hướng phát triển robot cảm biến trong nhiều nhiệm vụ thực tế khác nhau.