Robot giúp người già bớt trầm cảm

Tại Nhật Bản, một rô bốt có vẻ ngoài như thú nhồi bông đang được kỳ vọng giúp người cao tuổi giảm bớt các triệu chứng trầm cảm thông qua những tương tác gần gũi, giàu cảm xúc. Sản phẩm mang tên Babyloid, được phát triển như một rô bốt hỗ trợ trị liệu, dù hình dáng nhỏ nhắn và mềm mại khiến nhiều người dễ liên tưởng đến món đồ chơi thân thuộc. Theo New Scientist, kết quả thử nghiệm ban đầu tại một viện dưỡng lão cho thấy Babyloid tạo ra tác động tích cực khi người già dành thời gian tương tác đều đặn với nó. Babyloid sở hữu khuôn mặt tròn làm bằng silicon, hai mắt có thể chớp, cùng chiếc miệng có khả năng nở nụ cười khiến diện mạo của rô bốt trở nên sinh động hơn. Những chi tiết tưởng như đơn giản ấy giúp Babyloid không còn mang vẻ lạnh lẽo thường thấy ở các thiết bị máy móc, mà gần giống một sinh vật nhỏ cần được quan tâm. Với người cao tuổi sống trong môi trường dưỡng lão, vẻ ngoài đáng yêu này có thể tạo cảm giác thân thiện ngay từ lần tiếp xúc đầu tiên. Rô bốt còn có cách biểu đạt tâm trạng riêng bằng những đèn LED được bố trí trên khuôn mặt, giúp người sử dụng nhận biết phản ứng của “em bé” dễ dàng hơn. Khi hài lòng, các đèn LED trên gò má Babyloid chuyển sang màu đỏ, tạo nên tín hiệu trực quan giống như đôi má đang ửng hồng. Ngược lại, những giọt nước mắt LED màu xanh dương xuất hiện khi Babyloid không vui, khiến người đối diện có cảm giác cần dỗ dành và chăm sóc. Babyloid là công trình sáng tạo của giáo sư Masayoshi Kanoh, thuộc Đại học Chukyo ở tỉnh Aichi, Nhật Bản, nơi nhóm nghiên cứu tập trung phát triển những phương thức hỗ trợ đời sống bằng công nghệ. Thay vì chỉ đóng vai trò thiết bị phát âm thanh hoặc hiển thị thông tin, rô bốt được thiết kế để tạo nên một mối tương tác mang màu sắc tình cảm. Cách tiếp cận này hướng sự chú ý vào nhu cầu giao tiếp, chăm sóc và bầu bạn, những yếu tố đặc biệt quan trọng với người cao tuổi. Để phản ứng với môi trường, Babyloid sử dụng nhiều loại cảm biến khác nhau, gồm cảm biến ánh sáng, nhiệt, xúc giác và gia tốc, giúp rô bốt nhận biết những thay đổi xung quanh. Các cảm biến này cho phép Babyloid phản hồi khi được chạm vào, ôm, di chuyển hoặc đặt trong điều kiện môi trường khác nhau. Nhờ vậy, hành động của người sử dụng không bị bỏ qua, mà có thể dẫn đến những biểu hiện phù hợp trên khuôn mặt, âm thanh hoặc trạng thái của rô bốt. Một tình huống được mô tả cho thấy nếu người dùng ôm Babyloid đang khóc rồi nhẹ nhàng lắc, rô bốt có thể dần ngủ thiếp đi, giống như một em bé được ru. Phản ứng này tạo ra một vòng tương tác đặc biệt, trong đó người cao tuổi không chỉ nhận sự chăm sóc từ thiết bị mà còn có cơ hội đóng vai người chăm sóc. Babyloid đồng thời có thể phát ra 100 âm thanh khác nhau, giúp các cuộc trò chuyện và hoạt động hằng ngày bớt đơn điệu. Trong những nghiên cứu thử nghiệm tại một viện dưỡng lão, giáo sư Kanoh nhận thấy các triệu chứng trầm cảm ở người già giảm xuống khi họ tương tác với Babyloid khoảng 90 phút mỗi ngày. Khoảng thời gian này cho thấy hiệu quả được ghi nhận gắn với việc tiếp xúc thường xuyên, thay vì chỉ sử dụng rô bốt trong những lần ngắn ngủi, rời rạc. Dù Babyloid không thay thế con người hay các phương pháp chăm sóc y tế, nó có thể trở thành công cụ bổ trợ cho môi trường dưỡng lão. Nguyên mẫu Babyloid hiện có giá khoảng 2 triệu yên Nhật, mức chi phí còn khá cao nếu muốn phổ biến rộng rãi trong các gia đình hoặc cơ sở chăm sóc. Tuy nhiên, giáo sư Masayoshi Kanoh tin rằng giá sản phẩm sẽ chỉ còn khoảng 100.000 yên Nhật khi Babyloid được đưa ra thị trường. Nếu mục tiêu này thành hiện thực, rô bốt có thể tiếp cận nhiều người cao tuổi hơn, mở rộng vai trò của công nghệ trong việc đồng hành và chăm sóc sức khỏe tinh thần.