Robot không người lái phá kỷ lục thế giới bơi

Bốn robot không người lái vừa lập kỷ lục thế giới mới về quãng đường bơi xa, sau khi hoàn thành hành trình khoảng 3.200 hải lý, tương đương 5.926 km, trên Thái Bình Dương. Thành tích này không đến từ động cơ đốt nhiên liệu hay những thủy thủ điều khiển trực tiếp, mà dựa trên thiết kế đặc biệt tận dụng năng lượng tự nhiên của đại dương. Trong suốt chuyến đi, các robot vừa di chuyển giữa những vùng biển rộng lớn, vừa thực hiện nhiệm vụ thu thập dữ liệu phục vụ nghiên cứu thành phần và chất lượng nước biển. Mỗi robot gồm hai phần chính, trong đó phần trên có hình dáng giống một ván lướt sóng, nổi trên mặt nước và liên kết với phần bên dưới bằng dây cáp. Phần bên dưới bao gồm sườn cùng sà lan, tạo thành hệ thống giúp robot duy trì cấu trúc ổn định, đồng thời chuyển đổi chuyển động của biển thành lực tiến về phía trước. Điểm đáng chú ý là bốn thiết bị này hoạt động mà không cần sử dụng nhiên liệu, nhờ khai thác năng lượng do những con sóng đại dương tạo ra. Theo các nhà khoa học, nguyên lý vận hành của robot nằm ở việc biến đổi năng lượng sóng thành lực đẩy, cho phép chúng di chuyển lâu dài trên biển. Cách tiếp cận này mở ra một hướng khác cho các nhiệm vụ khảo sát đại dương, đặc biệt trong những hành trình kéo dài và diễn ra cách xa đất liền. Trên bề mặt bộ cảm biến, robot được trang bị các tấm gương mặt trời, còn gọi là panô mặt trời, vừa hỗ trợ hệ thống hoạt động, vừa kết hợp với thiết bị đo. Những cảm biến này ghi nhận nhiều thông tin quan trọng, gồm độ mặn, nhiệt độ nước biển, điều kiện thời tiết, huỳnh quang và lượng oxy hòa tan. Nhờ khả năng đo đạc liên tục trong lúc di chuyển, robot có thể tạo ra nguồn dữ liệu trải rộng qua nhiều khu vực, thay vì chỉ ghi nhận thông tin tại vài điểm cố định. Dữ liệu thu được được đưa vào dự án nhằm tìm hiểu rõ hơn thành phần, chất lượng và những đặc điểm biến đổi của nước biển trên hành trình xuyên Thái Bình Dương. Hành trình của dự án bắt đầu tại San Francisco, nơi bốn robot được triển khai trước khi cùng hướng tới Hawaii trong khoảng thời gian kéo dài bốn tháng. Chặng đầu tiên giúp các thiết bị vượt qua một vùng đại dương rộng lớn, đồng thời tạo nền tảng cho những tuyến khảo sát khác nhau trong phần tiếp theo của dự án. Sau khi đến Hawaii, đội robot tách thành hai nhóm, mỗi nhóm gồm hai thiết bị và đảm nhận một hướng di chuyển riêng biệt trên biển. Hai robot được giao nhiệm vụ tiến về Nhật Bản, với lộ trình đi qua rãnh Mariana, khu vực được biết đến là nơi sâu nhất thế giới. Việc đưa robot qua rãnh Mariana giúp dự án thu thập dữ liệu tại một vùng biển đặc biệt, nơi điều kiện tự nhiên khác biệt đáng kể so với khu vực ven bờ. Hai robot còn lại hướng tới Australia, thực hiện hành trình đi qua đường xích đạo trước khi tiếp tục tiến về điểm đến được phân công. Tuyến đường này giúp mở rộng phạm vi quan sát của dự án, bởi các robot có thể ghi nhận dữ liệu tại những vùng biển thuộc các vĩ độ khác nhau. Bốn thiết bị được chế tạo bởi Công ty Robot lỏng, với tên gọi PacX Wave Gliers tại Mỹ, trước khi được đưa vào chương trình khảo sát đại dương. Thiết kế không người lái giúp robot hoạt động trong thời gian dài, giảm nhu cầu hỗ trợ trực tiếp, đồng thời hạn chế những rủi ro thường gặp với con người trên biển. Kỷ lục mới không chỉ đánh dấu quãng bơi xa nhất của nhóm robot, mà còn cho thấy tiềm năng sử dụng năng lượng sóng trong nghiên cứu môi trường biển. Từ San Francisco đến Hawaii, rồi tách hướng sang Nhật Bản và Australia, bốn robot đang biến đại dương thành phòng thí nghiệm di động rộng hàng nghìn kilomet.