Robot làm sạch hồ bơi

Tại những hồ bơi công cộng, nước sạch chưa đủ, bởi sàn, thành, khe góc vẫn có thể tích tụ rong rêu, tảo, cát bụi và nhiều loại rác bẩn. Một robot do các nhà nghiên cứu Việt Nam chế tạo có thể thay con người cọ rửa hồ ở độ sâu 3 m, đồng thời hút sạch chất bẩn dưới đáy. Thiết bị ra đời từ nhu cầu vệ sinh cấp thiết, khi việc làm sạch thủ công vừa tốn nhân công vừa khó bảo đảm mọi khu vực đều được xử lý kỹ lưỡng. Theo khuyến cáo của Trung tâm Y tế dự phòng TPHCM, nước hồ bơi không bảo đảm vệ sinh có nguy cơ làm lây lan dịch bệnh rất cao, nhất là tại những nơi đông người sử dụng. Vì vậy, hồ bơi cần được làm sạch hằng ngày bên cạnh việc thay nước, còn tảo và rêu bám trên tường, sàn cũng phải được loại bỏ thường xuyên. Yêu cầu này đặc biệt quan trọng với hồ bơi công cộng, nơi chất lượng nước phải duy trì trong giới hạn vệ sinh an toàn qua mỗi ngày hoạt động. Tuy nhiên, tại hầu hết hồ bơi hiện nay, công việc vệ sinh vẫn chủ yếu dựa vào nhân công lau chùi bằng phương pháp thủ công, nên chi phí cao nhưng hiệu quả chưa thật đồng đều. Công viên Nước Đầm Sen ở TPHCM có 7 hồ, tổng diện tích gần 10.000 m2, trong đó những khu vực sâu khoảng 2,4 m đòi hỏi người làm vệ sinh phải lặn xuống xử lý. Công việc dưới nước này vất vả, mất thời gian, đồng thời khiến việc làm sạch toàn bộ hồ trở thành nhiệm vụ nặng nhọc đối với nhân viên. Từ thực tế đó, thạc sĩ Phạm Xuân Vũ và kỹ sư Trần Văn Thành thuộc Khoa Cơ Điện, Trường ĐH Lạc Hồng, Đồng Nai, bắt đầu tìm kiếm phương án vệ sinh hồ bơi tiết kiệm và hiệu quả hơn. Sau 6 tháng nghiên cứu, tính toán và chế tạo, nhóm đã cho ra đời robot làm vệ sinh hồ bơi, hướng tới việc giảm đáng kể sức người trong môi trường làm việc khó khăn. Sản phẩm được giới thiệu sau khi chế tạo thành công vào tháng 6-2009, mở ra một cách tiếp cận mới cho công việc làm sạch hồ bơi. Robot có kích thước 40 cm x 60 cm, cao 25 cm, nặng 18 kg, với khung sườn làm bằng thép không gỉ để thích nghi với môi trường thường xuyên ngâm trong nước. Các bánh xe được bố trí thành một cụm hoạt động giống bánh xích, giúp thiết bị di chuyển chính xác và đổi hướng thuận lợi dưới đáy hồ. Nhờ thiết kế này, robot có thể tiếp cận nhiều khu vực cần vệ sinh mà không phụ thuộc hoàn toàn vào thao tác kéo đẩy trực tiếp của người vận hành. Bộ phận quét rác sử dụng chổi quay, gồm những sợi nhựa gắn trên một trục, giúp cọ rửa chất bẩn bám trên bề mặt sàn và các khu vực khó làm sạch. Hệ thống hút lọc gồm động cơ bơm nước, thùng chứa rác bằng nhôm và những túi lọc bằng vải đặt bên trong thân robot. Túi lọc có khả năng giữ lại các hạt rác nhỏ đến 0,5 µm, vì vậy robot không chỉ gom rác lớn mà còn xử lý được bụi và cặn rất nhỏ trong nước. Robot vận hành theo nguyên lý hút đẩy, đưa nước cùng rác bẩn vào bên trong bằng động cơ bơm, giữ chất thải trong túi lọc rồi đẩy nước trở lại hồ. Cách hoạt động này tương tự máy hút bụi, nhưng được thiết kế riêng để làm việc ổn định trong môi trường nước và di chuyển trên đáy hồ. Rong rêu, tảo bám dưới sàn, rác trong khe cạnh, cát, sỏi cùng các tạp chất khác đều có thể được hút vào hệ thống lọc thay vì chỉ bị đẩy sang vị trí khác. Robot làm việc được ở độ sâu 3 m, trong khi số lượng động cơ không nhiều và cơ cấu di chuyển tương đối đơn giản, giúp mạch điều khiển không quá phức tạp. Nhóm nghiên cứu lựa chọn hệ thống điều khiển kết hợp vi xử lý với rờ-le, phù hợp yêu cầu vận hành của thiết bị trong điều kiện ngâm nước. Công suất làm sạch đạt khoảng 5 m2/phút, nên một hồ bơi công cộng có diện tích trung bình khoảng 300 m2 có thể được xử lý trong vòng 1 giờ. Sau phiên bản đầu tiên, thạc sĩ Phạm Xuân Vũ và cộng sự tiếp tục nghiên cứu hướng thu nhỏ robot còn 30 cm x 50 cm, cao 20 cm và nặng dưới 7 kg. Nhóm cũng đặt mục tiêu để thiết bị hoạt động theo chương trình lập sẵn, đồng thời có thể leo lên thành hồ nhằm làm sạch những góc và khe nhỏ nhất. Viễn cảnh được hướng tới là người sử dụng chỉ cần thả robot xuống hồ vào ban đêm, rồi sáng hôm sau cất thiết bị khi hồ đã sạch sẽ.