Robot sẽ có mạng Internet riêng

Các nhà khoa học châu Âu vừa khởi động RoboEarth, dự án được kỳ vọng tạo ra một không gian Internet riêng, nơi robot có thể lưu trữ, chia sẻ và khai thác dữ liệu tự thu thập từ thế giới xung quanh. Ý tưởng này xuất hiện trong bối cảnh robot ngày càng đảm nhiệm nhiều công việc phức tạp, từ hỗ trợ con người đến xử lý những nhiệm vụ nguy hiểm trong môi trường khó tiếp cận. Một robot có khả năng nấu nướng tại Nhật Bản từng được giới thiệu như ví dụ cho thấy máy móc đang dần bước vào những hoạt động vốn trước đây chủ yếu do con người thực hiện. Theo BBC, RoboEarth sẽ cung cấp một nơi để robot đưa dữ liệu lên, đồng thời yêu cầu sự trợ giúp khi chúng gặp khó khăn trong quá trình hoàn thành một nhiệm vụ cụ thể. Các nhà khoa học tham gia dự án hy vọng hệ thống này giúp robot thực hiện công việc nhanh hơn, bởi chúng không phải tự mình khám phá lại mọi quy trình và thông tin cần thiết. Thay vì mỗi robot hoạt động như một cá thể tách biệt, RoboEarth hướng tới mạng lưới cho phép những kinh nghiệm đã thu được trở thành nguồn tham khảo chung. Tiến sĩ Markus Waibel, chuyên gia của Viện Công nghệ liên bang Thụy Sĩ, cho biết mục tiêu chính của RoboEarth là nghiên cứu cách để robot mã hóa, trao đổi và khai thác tri thức nhiều lần. Theo ông, phần lớn robot hiện nay quan sát thế giới theo cách riêng, trong khi con người chưa xây dựng được nhiều tiêu chuẩn chung cho dữ liệu do robot tạo ra. Sự thiếu thống nhất đó khiến các chuyên gia robot gặp vô vàn khó khăn khi muốn chia sẻ thông tin, dù họ thường phải giải quyết những vấn đề giống hệt nhau. RoboEarth được thiết kế như một kho dữ liệu kết hợp hệ thống liên lạc, giúp robot vừa gửi thông tin vừa tiếp nhận kiến thức từ những robot khác. Cách tổ chức này có thể biến các dữ liệu rời rạc về môi trường, vật thể và thao tác thành tài nguyên chung, dễ truy cập hơn trong những lần sử dụng sau. Khi một robot học được cách xử lý một tình huống, kinh nghiệm đó có thể hỗ trợ những robot khác thay vì chỉ phục vụ duy nhất cho thiết bị ban đầu. Kho dữ liệu của RoboEarth sẽ bao gồm bản đồ về những địa điểm robot từng hoạt động, mô tả các vật thể chúng quan sát được và chỉ dẫn liên quan đến cách hoàn thành những nhiệm vụ cụ thể. Những thông tin này giúp robot hình dung môi trường mới, nhận biết đồ vật quan trọng và lựa chọn phương án hành động phù hợp hơn. Dự án vì thế không chỉ lưu giữ dữ liệu thô, mà còn hướng tới việc tổ chức tri thức theo cách có ích cho hoạt động thực tế của máy móc. Tiến sĩ Waibel ví RoboEarth với Wikipedia, nền tảng mà con người sử dụng để chia sẻ kiến thức bằng cách đóng góp, chỉnh sửa và truy cập thông tin. Điểm khác biệt là Wikipedia phục vụ con người, còn một hệ thống tương tự dành cho robot trước đó chưa tồn tại, dù robot cũng cần học hỏi từ kinh nghiệm tập thể. Hình dung đơn giản này giúp công chúng dễ hiểu hơn về tham vọng của dự án, bởi RoboEarth có thể trở thành thư viện trực tuyến chung cho nhiều loại robot. Lợi ích rõ rệt có thể xuất hiện khi một robot được đưa tới địa điểm hoàn toàn xa lạ, sau đó truy cập RoboEarth để tìm hiểu những vật thể và nhiệm vụ đang chờ xử lý. Robot không cần bắt đầu từ con số không, bởi dữ liệu do những robot khác thu thập trước đó có thể cung cấp manh mối về môi trường và cách hành động. Khả năng tiếp nhận kiến thức sẵn có đặc biệt quan trọng trong các tình huống con người cần hỗ trợ nhanh, chính xác và hạn chế rủi ro. Chẳng hạn, khi tiến vào một tòa nhà bị sập sau động đất, robot có thể truy cập RoboEarth để học cách sử dụng thiết bị cứu hộ, sơ cứu nạn nhân và di chuyển bên trong công trình. Những hướng dẫn được chia sẻ trước đó có thể giúp robot rút ngắn thời gian chuẩn bị, đồng thời hỗ trợ con người tiếp cận khu vực nguy hiểm hiệu quả hơn. Với mục tiêu tiết kiệm thời gian cho các nhiệm vụ do con người giao, RoboEarth mở ra cách tiếp cận mới, trong đó robot tiến bộ nhờ học hỏi từ tri thức chung.