Robot “siêu tưởng” Avatar của Nhật

Bộ phim bom tấn “Avatar” của Hollywood từng đưa khán giả bước vào thế giới nơi con người điều khiển những cơ thể khác từ xa. Nay, ý tưởng ấy tiến gần đời thực nhờ robot “avatar” do các nhà khoa học Nhật Bản phát triển. Công nghệ này cho phép người điều khiển không chỉ ra lệnh, mà còn nhìn, nghe và cảm nhận thông tin truyền về từ robot. Thiết bị mang tên TELESAR hoạt động như một cầu nối giữa cơ thể con người và cỗ máy ở khoảng cách xa. Khi người sử dụng di chuyển đầu, tay hoặc cơ thể, robot sẽ tiếp nhận các chỉ dẫn tương ứng rồi bắt chước những chuyển động đó. Trải nghiệm tạo cảm giác như người điều khiển đang trực tiếp hiện diện bên trong một cơ thể máy móc khác. Chuyên gia nghiên cứu Sho Kamuro mô tả cảm giác đặc biệt khi đeo thiết bị và bắt đầu cử động trong hệ thống. Ông cho biết hai bàn tay của mình dường như biến thành bàn tay robot, còn chuyển động của đầu làm thay đổi hoàn toàn góc nhìn trước mắt. Trải nghiệm vừa thú vị vừa bất ngờ, đến mức khiến người sử dụng tự hỏi liệu bản thân có thực sự trở thành robot hay không. Giáo sư Susumu Tachi, chuyên gia về cơ khí và kỹ thuật chính xác tại Đại học Keio, giải thích nguyên lý vận hành của hệ thống. Những bộ phận gắn trên mũ, áo vét và găng tay thu nhận chuyển động người điều khiển, sau đó gửi chỉ dẫn chi tiết tới robot. Cỗ máy tiếp nhận dữ liệu rồi tái hiện các động tác tương ứng, biến chuyển động của con người thành hành động trong không gian xa. Điểm đáng chú ý nằm ở khả năng truyền ngược cảm giác từ robot về người sử dụng, thay vì chỉ gửi mệnh lệnh theo một chiều. Một loạt thiết bị cảm ứng trên cơ thể máy thu thập thông tin, sau đó chuyển đổi dữ liệu thành tín hiệu để người điều khiển cảm nhận. Nhờ vậy, robot không còn chỉ là công cụ nhìn thấy từ xa, mà trở thành một phần mở rộng của cơ thể con người. Đôi găng tay pôliexte mỏng kết hợp thiết bị bán dẫn và những motor rất nhỏ, giúp truyền cảm giác từ bàn tay robot về tay người đeo. Người sử dụng có thể nhận biết bề mặt robot đang chạm vào là nhẵn hay xù xì, đồng thời phân biệt được cảm giác nóng hoặc lạnh. Cách truyền phản hồi này mở ra trải nghiệm điều khiển tinh tế hơn, đặc biệt trong những công việc đòi hỏi thao tác chính xác. Khả năng quan sát của robot đến từ các camera được bố trí ở vị trí tương ứng với đôi mắt, thay vì mắt người theo nghĩa thông thường. Hình ảnh camera thu được xuất hiện trên những màn hình video nhỏ đặt trước mắt người điều khiển, tạo ra góc nhìn ba chiều. Nhờ hình ảnh không gian ấy, người sử dụng có thể quan sát môi trường quanh robot gần giống trải nghiệm khi trực tiếp đứng tại đó. Theo giáo sư Tachi, dù còn mới, robot “avatar” có thể phục vụ nhiều nhiệm vụ trong môi trường nguy hiểm mà con người khó tiếp cận. Một ứng dụng được nhắc đến là làm việc tại các nhà máy điện hạt nhân, trong đó có khu vực Fukushima. Ông tin công nghệ này có thể hỗ trợ tháo dỡ các lò phản ứng ở Fukushima, nhiệm vụ lâu dài và khó khăn, có thể kéo dài tới 30 năm.