Robot thám hiểm kim tự tháp

Một robot đặc biệt đang được các chuyên gia Anh và Pháp chế tạo, với mục tiêu tiến sâu vào Đại kim tự tháp Giza để tìm lời giải cho những bí mật còn nằm im suốt hàng nghìn năm. Công trình này còn được gọi là kim tự tháp Cheops hoặc Khufu, xây dựng khoảng năm 2.560 trước Công nguyên, từng là một trong những kỳ quan lớn nhất của thế giới cổ đại. Nếu kế hoạch hoàn tất, robot sẽ tiến xa hơn mọi thiết bị từng được đưa vào bên trong kim tự tháp, nơi nhiều đường hầm vẫn chưa được khám phá trọn vẹn. Dự án quy tụ các chuyên gia thuộc Đại học Leeds, Công ty công nghệ robot Scoutek của Anh và Công ty hàng không Dessault của Pháp, với thời điểm dự kiến đưa thiết bị vào sử dụng là cuối năm nay. Nhiệm vụ quan trọng nhất của robot là khám phá một đường hầm bí ẩn, sau đó tìm cách mở cánh cửa dẫn vào căn phòng đã bị đóng kín khoảng 4.500 năm. Phía sau cánh cửa có thể chứa những dấu vết quan trọng về cấu trúc kim tự tháp, dù hiện vẫn chưa ai biết chính xác điều gì đang chờ đợi ở đó. Thiết kế robot kết hợp nhiều thiết bị chuyên dụng, trong đó có một camera sợi quang rất nhỏ để quan sát từng góc khuất trong đường hầm chật hẹp. Một thiết bị dò siêu âm cũng được tích hợp nhằm đánh giá chất lượng đá, giúp nhóm nghiên cứu hiểu rõ hơn về tình trạng của các bức tường trên đường robot đi qua. Đặc biệt, robot có thêm một robot “con” cơ động, đủ nhỏ để lọt qua khoảng trống chỉ có đường kính 0,7 inch, tương đương khoảng 1,8 centimet. Kích thước nhỏ giúp robot tiếp cận những vị trí mà thiết bị thông thường không thể đi tới, nhưng việc di chuyển trong công trình cổ đòi hỏi giải pháp bảo vệ cực kỳ cẩn trọng. Các nhà nghiên cứu sử dụng bánh xe làm từ sợi carbon và nylon đặc biệt, nhằm giảm nguy cơ gây tổn hại cho những đường hầm đã tồn tại hàng thiên niên kỷ. Shaun Whitehead, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết các robot trước đây từng dùng đường rãnh cọ xát vào trần và sàn hầm khi di chuyển. Thay cho cách vận hành dễ làm xước bề mặt đó, robot mới sử dụng những trụ cặp mềm để bám vào tường cùng các bánh xe trượt giúp hạn chế tiếp xúc gây hư hại. Cấu trúc này cho phép thiết bị tiến vào không gian hẹp mà vẫn giảm áp lực lên đá, một yêu cầu quan trọng khi khảo sát di tích không thể thay thế. Nhóm nghiên cứu cũng thiết kế robot theo hướng linh hoạt, để có thể thay đổi các bộ phận tùy thuộc vào phát hiện xuất hiện dọc đường hầm. Để tạo ra những chi tiết phù hợp với từng tình huống, nhóm thiết kế sử dụng phần mềm 3D do Công ty Dessault cung cấp, sau đó in các bộ phận bằng máy in 3D tại Đại học Leeds. Cách làm này giúp các chuyên gia chế tạo nhanh nhiều cấu hình khác nhau, thay vì phải chờ sản xuất một thiết bị hoàn toàn mới cho mỗi trở ngại. Robot vì thế không chỉ là một cỗ máy thăm dò, mà còn là hệ thống có khả năng thích ứng với địa hình cổ xưa và khó dự đoán. Hành trình của thiết bị sẽ diễn ra trong đường hầm bên trong mộ hoàng hậu, một khu vực có đặc điểm khác với các đường hầm gắn với mộ vua. Những đường hầm từ mộ vua dẫn ra ngoài kim tự tháp, được cho là phục vụ việc đưa linh hồn nhà vua lên trời, trong khi đường hầm từ mộ hoàng hậu lại luồn sâu vào lòng công trình. Sự khác biệt này khiến khu vực mộ hoàng hậu trở thành điểm đặc biệt hấp dẫn đối với các nhà khảo cổ và chuyên gia nghiên cứu kim tự tháp. Đây là lần thứ ba robot được sử dụng để tìm đến điểm tận cùng của đường hầm trong mộ hoàng hậu, sau những nỗ lực thăm dò trước đó. Năm 1992, giới khoa học phát hiện một cánh cửa đá lớn bít kín đường hầm, rồi mười năm sau tìm thấy thêm một cánh cửa khác ngay phía sau cánh cửa thứ nhất. Cánh cửa thứ hai đến nay vẫn chưa được mở, khiến không gian phía sau tiếp tục là một trong những bí ẩn nổi bật nhất ẩn sâu trong Đại kim tự tháp Giza.