Robusta Việt cần những cuộc thi sáng tạo

Tại hội thảo "Để Robusta Việt thoát vai 'làm nền', khẳng định thương hiệu riêng" do Báo Tuổi Trẻ phối hợp với các đơn vị tổ chức, các chuyên gia cho rằng Robusta Việt Nam không chỉ dừng lại ở cà phê sữa đá, cà phê trứng hay ly phin truyền thống. 

Thay vào đó, Robusta Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành nguyên liệu cao cấp cho ẩm thực và các dòng thức uống hiện đại toàn cầu nếu được trao một không gian sáng tạo đủ lớn.

Tạo sân chơi thường niên để cộng đồng cùng nâng tầm Robusta

 Ông Nguyễn Văn Thứ, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Nông nghiệp KLC Việt Nam (KLC Agri), cho rằng muốn nâng tầm thương hiệu Robusta Việt Nam, cần tạo thêm không gian để cộng đồng cùng sáng tạo sản phẩm, kể câu chuyện cà phê và đưa những giá trị đó đến gần hơn với người tiêu dùng.

Theo ông Thứ, khi nhắc đến cà phê Việt Nam, nhiều khách quốc tế thường nghĩ đến cà phê sữa đá. Đây là thức uống có bản sắc riêng, nhưng chưa chắc phù hợp với khẩu vị của tất cả người tiêu dùng, đặc biệt tại những thị trường vốn quen với latte, cappuccino và các dòng thức uống có hương vị nhẹ hơn.

• Cà phê 'mắm ruốc' vừa lạ vừa quen, gây tò mò du khách

Cà phê trứng, cà phê muối cũng đã tạo được sự chú ý nhất định, song theo ông, những sản phẩm này vẫn chủ yếu thu hút một bộ phận du khách muốn trải nghiệm đặc sản địa phương, chưa thực sự trở thành lựa chọn quen thuộc của đông đảo người tiêu dùng quốc tế.

Vì vậy, Robusta Việt Nam cần được khai thác sáng tạo hơn, không chỉ giới hạn trong những thức uống truyền thống mà còn có thể trở thành nguyên liệu cho nhiều dòng đồ uống, bánh, món tráng miệng và thực phẩm.

"Điều quan trọng là nghiên cứu đặc tính của Robusta để phát triển sản phẩm phù hợp với khẩu vị từng thị trường, qua đó mở rộng đối tượng tiêu dùng và gia tăng giá trị cho hạt cà phê Việt", ông Thứ nói.

Để thúc đẩy điều này, ông Thứ đề xuất tổ chức cuộc thi sáng tạo sản phẩm từ Robusta Việt Nam, với sự tham gia của doanh nghiệp, chuyên gia và cộng đồng yêu cà phê.

Điều này không chỉ nhằm tìm kiếm những công thức mới mà còn tạo cơ hội để các ý tưởng tiềm năng được giới thiệu, đánh giá và phát triển thành sản phẩm thương mại.

Ông Thứ cho rằng việc duy trì cuộc thi và các hoạt động liên quan hằng năm sẽ giúp hình thành một sân chơi truyền thống cho cộng đồng cà phê.

"Khi có sự đồng hành của doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng, tổ chức địa phương và các đơn vị truyền thông, những sáng kiến riêng lẻ có thể được kết nối thành một phong trào chung, góp phần thúc đẩy sáng tạo sản phẩm và quảng bá thương hiệu Robusta Việt Nam lâu dài", ông nói.

Đồng quan điểm, ông Trần Minh Thắng, Trưởng phòng Chính sách xúc tiến thương mại, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), cho rằng làm cà phê phải chuyển tư duy từ "người cung cấp" sang "người tạo ra giá trị".

"Quy mô vẫn là lợi thế quan trọng, nhưng trong một thị trường coi trọng chất lượng và trải nghiệm, chỉ có quy mô thì chưa đủ. Mỗi mắt xích trong chuỗi giá trị đều đã có những mô hình thực tế tại Việt Nam để nhân rộng", ông nói.

Làm, nhưng làm thế nào để 'viral'?

Trao đổi với Tuổi Trẻ về cách để cuộc thi tạo được sức lan tỏa, ông Nguyễn Văn Thứ đề xuất kết hợp nhiều hình thức tổ chức, tận dụng nền tảng trực tuyến và các hoạt động trải nghiệm trực tiếp.

Theo đó, cộng đồng có thể tham gia bằng cách đăng tải bài viết, video, hình ảnh hoặc công thức sáng tạo thức uống, bánh và món ăn từ cà phê Robusta Việt Nam. Những sản phẩm nổi bật sẽ được ban tổ chức lựa chọn để đánh giá, nếm thử và giới thiệu đến công chúng.

"Đối tượng tham gia cần mở rộng đến doanh nghiệp vừa và nhỏ, người kinh doanh cà phê, cộng đồng pha chế và những người yêu thích loại hạt này. Đây cũng là cách tìm kiếm những ý tưởng mới từ chính những người đang trực tiếp sử dụng, chế biến và sáng tạo sản phẩm từ cà phê", ông nói

Tuy nhiên, để cuộc thi thực sự tạo thành một sự kiện của ngành hàng, các hoạt động cần được kết nối với trải nghiệm thực tế.

"Sản phẩm được tuyển chọn có thể được giới thiệu tại ngày hội cà phê, nơi công chúng trực tiếp thưởng thức, đánh giá và tìm hiểu cách thức sáng tạo. Song song đó, có thể tổ chức các lễ hội quy mô phù hợp tại những vùng trồng trọng điểm như Đắk Lắk, Lâm Đồng, kết hợp giới thiệu sản phẩm với câu chuyện về vùng nguyên liệu, người trồng và phương thức canh tác", ông Thứ gợi ý.

Theo ông, những câu chuyện về văn hóa cà phê Việt Nam, từ thói quen uống cà phê phin đến vai trò của quán cà phê như một không gian giao tiếp cộng đồng cũng có thể là đại sứ thương hiệu để quảng bá với thế giới.

"Như rượu vang với lịch sử quảng bá cả trăm năm nay, chúng ta cũng có thể bồi đắp thêm những câu chuyện về nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp kiên trì theo đuổi chất lượng cao, canh tác khoa học và phát triển bền vững. Những mô hình làm tốt có thể tạo hiệu ứng lan tỏa, khuyến khích các chủ thể khác thay đổi cách sản xuất", ông Thứ nói.

Chung tay nâng tầm Robusta Việt

Mỗi năm, hàng triệu bao cà phê Việt rời vùng đất đỏ bazan để đến với thị trường thế giới. Nhưng phần lớn vẫn ra đi dưới dạng cà phê nhân xanh, nằm trong những chiếc bao thô, chưa mang theo tên tuổi và giá trị xứng đáng với nơi đã tạo ra mình.

Để Robusta Việt vượt khỏi định kiến về một dòng cà phê giá rẻ, hành trình nâng chất lượng và gia tăng giá trị đòi hỏi sự chung tay của mỗi mắt xích trong hệ sinh thái kinh tế cà phê.

Cùng chung khát vọng nâng chất lượng - giá trị cà phê Việt, thương hiệu Golden Robusta (thuộc Công ty cổ phần Golden Coffee) cùng Tổng công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau đồng hành với dự án "Khẳng định vị thế Robusta Việt". Chương trình do báo Tuổi Trẻ phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai với mục đích kết nối các bên cùng vun bồi cho Robusta Việt có chỗ đứng riêng, được công nhận từ chất lượng đến thương hiệu.

Cà phê Việt đã khẳng định vị thế xuất khẩu trên thế giới nhưng vẫn thiếu thương hiệu mạnh. Theo các chuyên gia, cần một chương trình riêng để liên kết doanh nghiệp, thống nhất tiêu chuẩn và phát huy giá trị văn hóa cà phê Việt.