Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, sự kiện là dịp để các nền văn hóa gặp gỡ, kết nối, lan tỏa tinh thần hữu nghị, sáng tạo, đối thoại vì hòa bình và phát triển.
Theo Phó Thủ tướng, lễ hội có ý nghĩa đặc biệt khi diễn ra trong năm kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO và tại Hoàng thành Thăng Long - Di sản văn hóa thế giới, một trong những biểu tượng tiêu biểu của chiều sâu lịch sử, sức sống văn hóa và khát vọng hòa bình, phồn thịnh của Việt Nam.
Với chủ đề Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai, lễ hội tạo không gian để các nền văn hóa giao lưu, cùng gìn giữ, trao truyền, sáng tạo và lan tỏa các giá trị văn hóa.
Phó Thủ tướng khẳng định lễ hội Văn hóa thế giới lần thứ 2 không chỉ hướng tới những trải nghiệm văn hóa mà góp phần lan tỏa các giá trị bền vững, với 3 thông điệp: hội tụ để cùng thấu hiểu, kết nối để cùng phát triển; trân trọng gìn giữ di sản để trao truyền, đồng thời sáng tạo để làm giàu thêm giá trị di sản của mỗi quốc gia và của nhân loại; kiến tạo một không gian văn hóa quốc tế, nơi thế giới đến với Việt Nam và Việt Nam đến gần hơn với thế giới.
Qua đó, lễ hội góp phần thúc đẩy kết nối văn hóa, tăng cường sự hiểu biết giữa các dân tộc, hướng tới xây dựng một thế giới hòa bình, nhân văn, thịnh vượng và phát triển bền vững.
Phó Thủ tướng mong muốn lễ hội trở thành điểm hẹn thường xuyên của văn hóa thế giới, là không gian đối thoại, sáng tạo và hợp tác văn hóa quốc tế, nơi các giá trị di sản được hội tụ, lan tỏa và cùng nhau kiến tạo tương lai.
Với sự tham gia của các quốc gia, tổ chức quốc tế, nghệ sĩ, nghệ nhân, nhà nghiên cứu và cộng đồng, Phó Thủ tướng tin tưởng lễ hội sẽ để lại những dấu ấn và trải nghiệm đáng nhớ, đồng thời góp phần lan tỏa bản sắc, sức sống và sức mạnh của văn hóa Việt Nam; đưa văn hóa Việt Nam đến gần hơn với thế giới và đưa thế giới đến gần hơn với Việt Nam.
Phát biểu tại buổi lễ, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO Lazare Eloundou Assomo nhấn mạnh chủ đề Hội tụ Di sản - Định hình Tương lai thể hiện niềm tin của UNESCO về vai trò của sự đa dạng văn hóa trong việc thúc đẩy sáng tạo, đối thoại và sự thấu hiểu lẫn nhau.
Theo ông, trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều biến động, xung đột và những tác động ngày càng lớn của biến đổi khí hậu, việc hơn 50 quốc gia hội tụ tại lễ hội mang đến những giá trị đặc sắc trong bản sắc và biểu đạt văn hóa, cùng chia sẻ niềm vui trong hòa bình, là hành động có ý nghĩa, góp phần thúc đẩy sứ mệnh xây dựng hòa bình của UNESCO.
Năm 2026 cũng đánh dấu 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO. Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO cho rằng, trong 5 thập kỷ qua, quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và UNESCO cho thấy văn hóa và di sản có thể kết nối các cộng đồng, thu hẹp khoảng cách và góp phần xây dựng lòng tin giữa các dân tộc.
Ông Lazare Eloundou Assomo cũng nhắc tới việc thông qua sáng kiến Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì sự phát triển bền vững do Việt Nam khởi xướng, qua đó khẳng định nhận thức ngày càng rõ về vai trò thiết yếu của văn hóa đối với sự phát triển xã hội, khả năng tự cường của cộng đồng và quá trình tìm kiếm tiếng nói chung giữa các quốc gia.
Theo ông, những lễ hội văn hóa như lễ hội Văn hóa thế giới lần thứ 2 mang đến những trải nghiệm mà các cuộc đối thoại chính sách thuần túy khó có thể thay thế, thông qua âm nhạc, câu chuyện, nghệ thuật thủ công và các biểu đạt văn hóa gắn liền với đời sống.
Những trải nghiệm trực tiếp này có thể góp phần thay đổi góc nhìn, mở ra các cuộc đối thoại mới và nhắc nhở cộng đồng quốc tế về vai trò của các cộng đồng đang gìn giữ di sản. Đằng sau mỗi truyền thống, mỗi di sản là những cộng đồng sống động với những giá trị và bài học có ý nghĩa đối với hiện tại và tương lai.