Rượu bia, béo bụng, tiểu đường: 3 nguy cơ cùng làm tăng gánh nặng cho gan

Gan chịu thêm áp lực từ rượu bia, béo bụng và tiểu đường

Các dữ liệu y khoa quốc tế cho thấy, rượu bia chính là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra bệnh gan tiến triển - từ gan nhiễm mỡ, viêm gan, đến xơ gan, suy gan... Theo Viện nghiên cứu Lạm dụng rượu Hoa Kỳ (NIAAA), 95-100% người uống nhiều rượu sẽ bị gan nhiễm mỡ và 10-35% số này tiến triển nặng lên thành viêm gan nhiễm mỡ. 

Đối với nhiều người, bia rượu gắn với mọi dịp gặp gỡ đối tác, ăn tối với đồng nghiệp, nhậu vui sau giờ làm, tiệc gia đình cuối tuần… Không ít người uống phớt lờ tác hại của rượu bia, chủ quan cho rằng gan vẫn ổn, mà chưa nhìn nhận đầy đủ tổng nguy cơ của bản thân. Nhiều người biết rõ mình uống rượu bia thường xuyên, song chưa liên hệ thói quen đó với vòng bụng tăng theo thời gian, chỉ số đường huyết và mỡ máu cao trên tờ giấy xét nghiệm.

Thực tế, rượu bia, béo bụng và tiểu đường là bộ 3 nguy cơ đáng lo cùng làm tăng gánh nặng cho gan. Một loại chẩn đoán mới gọi là bệnh gan liên quan đến rượu bia và rối loạn chuyển hóa (MetALD), được giới y khoa quốc tế đưa vào hệ thống danh pháp bệnh gan mới từ năm 2023. Rối loạn chuyển hóa ở người bệnh MetALD, chủ yếu là béo phì và tiểu đường.

Nghiên cứu công bố tháng 8 trên Tạp chí Gan mật và Tiêu hóa Nature Reviews đã ước tính, MetALD đang ảnh hưởng đến 4,1% người trưởng thành toàn cầu. Nếu đánh giá và báo cáo đầy đủ, con số chẩn đoán mắc bệnh MetALD thực tế có thể cao hơn gấp 4 lần.

Rượu bia và các rối loạn chuyển hóa (béo phì, tiểu đường) làm tăng tốc độ gây tổn thương, viêm gan và xơ hóa gan. Bệnh nhân có tỷ lệ mắc xơ gan tiến triển, suy gan mất bù, ung thư biểu mô tế bào gan và các biến chứng gan nghiêm trọng hơn. Riêng ở Mỹ, MetALD hiện là nguyên nhân phổ biến thứ ba trong các ca chờ ghép gan.

Thay đổi lối sống, bảo vệ lá gan trước 3 nguy cơ đáng lo ngại

Hiểu về MetALD, những người có dấu hiệu béo bụng hoặc tiểu đường nên sớm thay đổi góc nhìn, cân nhắc bỏ hẳn hoặc hạn chế thói quen uống rượu bia hiện tại. Bởi khi cả ba cùng hiện diện, gan không chỉ phải xử lý thêm tác nhân gây hại, mà còn phải chống chịu nhiều cơ chế tổn thương đang khuếch đại lẫn nhau. 

Ở người mắc bệnh gan liên quan đến rượu, ngừng uống là lựa chọn an toàn cho lá gan. Những người có “bụng bia” nên tích cực quản lý cân nặng thông qua dinh dưỡng và vận động, qua đó giảm mỡ nội tạng và cải thiện tình trạng tích tụ mỡ trong gan, viêm gan nhiễm mỡ. 

Các tổn thương gan thường diễn tiến âm thầm với triệu chứng mờ nhạt trong giai đoạn đầu. Do đó, nên kiểm tra sức khỏe định kỳ hàng năm để được bác sĩ đánh giá chức năng gan, tầm soát cả yếu tố nguy cơ tiền tiểu đường và tiểu đường, phát hiện và điều trị kịp thời trước khi quá muộn. 

Chủ động chăm sóc và phục hồi chức năng gan thay vì chỉ chờ dấu hiệu bất thường, cũng là điều cần thiết trong chiến lược bảo vệ lá gan. Song nên lưu ý, việc sử dụng các sản phẩm hỗ trợ bảo vệ sức khỏe gan cần được tham vấn bởi chuyên gia y tế. Sản phẩm cần có cơ sở khoa học tin cậy, nghiên cứu lâm sàng về công dụng, rõ ràng nguồn gốc và minh bạch thành phần.

Những thảo dược được y học cổ truyền công nhận hỗ trợ gan từ lâu đời, có thể kể đến các dược liệu như: nấm linh chi, hà thủ ô đỏ, núc ná, đan sâm... Ngoài ra, các loại rau củ quả dân dã như: lê-ki-ma, củ cải, mướp đắng, tỏi, gấc, đu đủ… cũng được khoa học chứng minh lợi ích đáng kể cho người mắc bệnh gan do rượu bia.

Tránh áp dụng các chế độ “thải độc” truyền miệng thiếu căn cứ, sử dụng thuốc giải độc gan không rõ nguồn gốc, hay sản phẩm bổ gan không rõ cơ sở khoa học…, bởi chúng có thể gây thêm những tổn thương không đáng có cho gan. 

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe (TPBVSK) giải độc gan Naturenz là công trình nghiên cứu 20 năm của Viện Công nghệ Sinh học dưới sự phát triển của Dược Hậu Giang, được Bộ Y tế chứng nhận thử nghiệm lâm sàng. Sản phẩm chiết suất từ 6 loại rau củ quả thiên nhiên (lê-ki-ma, củ cải, mướp đắng, tỏi, gấc, đu đủ) giúp hỗ trợ bổ gan, mát gan, hạ men gan và giảm các dấu hiệu do chức năng gan suy giảm. 

TPBVSK Naturenz Gold là phiên bản nâng cấp với 7 dược liệu có tác dụng đặc hiệu lên gan (núc nác, đan sâm, nấm linh chi, hoa marigold, hà thủ ô đỏ, nấm bào ngư, hoài sơn). Sản phẩm hỗ trợ giảm các triệu chứng của viêm gan, giải độc và bảo vệ gan, tăng cường chức năng gan. 

Giấy phép quảng cáo 1544/2022/XNQC-ATTP do Cục An toàn Thực phẩm - Bộ Y tế cấp. Các thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.