Bỏ qua điều hướng
•

Sáng kiến “gia sư số” vì cộng đồng

Sáng kiến “gia sư số” vì cộng đồng
Nguồn ảnh: Nhân Dân

Từ trăn trở khi chứng kiến người cao tuổi lúng túng trước chiếc điện thoại thông minh, chị Lê Thùy Dương, Bí thư Đoàn xã Gia Lâm (Hà Nội), đã khởi xướng mô hình “Gia sư thanh niên - Kết nối số liên thế hệ”.

Với chị, chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn là cơ hội để người trẻ sẻ chia, gắn kết các thế hệ và mang đến những thay đổi thiết thực cho cộng đồng.

Có những niềm vui bắt đầu từ việc rất nhỏ: Một người cao tuổi lần đầu tự gọi video cho con cháu, biết tra cứu thông tin trên điện thoại hay thực hiện thủ tục hành chính mà không cần nhờ người khác. Với chị Lê Thùy Dương, đó chính là những kết quả đáng quý của hành trình đưa công nghệ đến gần người dân.

Quá trình công tác tại cơ sở, Thùy Dương nhận thấy nhiều dịch vụ được số hóa để thuận tiện hơn, nhưng không ít người cao tuổi vẫn gặp khó khăn với những thao tác đơn giản. Có người ngại sử dụng vì sợ bấm nhầm, lo bị lừa đảo; có người muốn học nhưng không biết hỏi ai. “Tôi nghĩ rằng thanh niên có thể làm một việc rất thiết thực, đó là đồng hành, giúp các ông, các bà từng bước làm quen với công nghệ. Các bạn trẻ có sự nhanh nhạy; người cao tuổi cần sự kiên nhẫn, gần gũi và một người đủ tin cậy để hỏi lại khi chưa hiểu”, chị Dương chia sẻ.

Từ suy nghĩ ấy, mô hình “Gia sư thanh niên-Kết nối số liên thế hệ” ra đời. Thay vì hướng dẫn tập trung, chị lựa chọn cách tiếp cận gần gũi: Một đoàn viên kèm từ 1 đến 3 người học, tùy theo nhu cầu và khả năng tiếp thu. Dưới sự hướng dẫn của chị, 36 đội hình gia sư thanh niên được thành lập tại các thôn, tổ dân phố, mỗi đội có 7-10 đoàn viên, hội viên. Những “gia sư” trẻ hướng dẫn người dân sử dụng VNeID, iHanoi, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, quét mã QR và từng bước vượt qua tâm lý e ngại công nghệ.

Điều đặc biệt là trong những buổi học ấy, người trẻ cũng nhận về những bài học cho riêng mình. “Các bạn trẻ học được cách nói chậm hơn, giải thích dễ hiểu hơn và kiên nhẫn hơn với người lớn tuổi. Khi đoàn viên sẵn sàng ngồi lại để hướng dẫn thêm một lần nữa, công nghệ đã trở thành cơ hội để các thế hệ quan tâm và thấu hiểu nhau hơn”, chị Dương tâm sự.

Từ những lớp học nhỏ, mô hình mở rộng thành hoạt động hỗ trợ cộng đồng. Hơn 500 lượt đoàn viên, hội viên tham gia hướng dẫn người dân tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, các tổ công nghệ số cộng đồng và những đợt cao điểm của phong trào “Bình dân học vụ số”. Thùy Dương còn chỉ đạo tổ chức bồi dưỡng kiến thức công nghệ thông tin, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo cho 85 cán bộ cơ sở trong một tháng, với sự hỗ trợ của 50 đoàn viên, thanh niên.

Với chị, thành công không chỉ nằm ở số đội hình hay lượt người tham gia, mà ở việc sau mỗi buổi học, người dân có thể tự làm thêm một việc, tự tin hơn trong cuộc sống. Đằng sau sáng kiến ấy là hành trình 14 năm gắn bó với công tác Đoàn của người cán bộ luôn trăn trở làm sao để sức trẻ thật sự mang lại giá trị cho cộng đồng. Năm 2026, cùng với kiện toàn 17 chi đoàn sau sắp xếp đơn vị hành chính, chị Dương triển khai nhiều hoạt động tình nguyện, an sinh xã hội và công trình thanh niên. Nổi bật là công trình số hóa cụm di tích Đình-Đền-Chùa Sủi trị giá 30 triệu đồng; trao 3 bộ máy tính trị giá 24 triệu đồng tặng học sinh nghèo vượt khó và 2 công trình “Măng non tiên phong chuyển đổi số” trị giá 20 triệu đồng tặng các liên đội trường học.

Khối lượng công việc lớn, song chị luôn tin muốn tập hợp thanh niên, trước hết phải giúp các bạn hiểu ý nghĩa của việc mình làm. “Người cán bộ Đoàn phải giải thích được việc này giúp ích cho ai, cần làm những gì và mỗi người có thể đóng góp ở phần việc nào”, chị Dương chia sẻ. Bởi vậy, chị lựa chọn bắt đầu từ những phần việc vừa sức, phân công rõ trách nhiệm và trực tiếp đồng hành cùng đoàn viên. Những kết quả cụ thể chính là cách tạo dựng sự đồng thuận và khơi dậy tinh thần cống hiến.

Được nhận Giải thưởng Nguyễn Chí Thanh năm 2026, chị Dương xem đó là sự ghi nhận dành cho tập thể đã cùng chị thực hiện những ý tưởng vì cộng đồng. Sau 14 năm gắn bó với công tác Đoàn, điều chị mong muốn nhất là tiếp tục truyền cảm hứng để thanh niên xã Gia Lâm dám nghĩ, dám làm, biết sẻ chia và bắt đầu cống hiến từ những việc gần gũi nhất. Bởi với chị, giá trị của sức trẻ không chỉ ở những công trình lớn, mà còn được vun đắp từ mỗi hành động nhỏ mang lại niềm vui, sự tự tin và những đổi thay tích cực cho người dân.

THANH TÂM

Trong tiến trình chuyển đổi số tại cơ sở, rào cản lớn nhất đối với người cao tuổi thường không nằm ở hạ tầng thiết bị mà ở tâm lý e ngại thao tác và nỗi lo lừa đảo trực tuyến. Xuất phát từ thực tế đó, chị Lê Thùy Dương, Bí thư Đoàn xã Gia Lâm (Hà Nội), đã khởi xướng mô hình "Gia sư thanh niên - Kết nối số liên thế hệ" nhằm phổ cập kỹ năng công nghệ một cách thực chất. Sáng kiến này lựa chọn phương thức tiếp cận cá nhân hóa với tỷ lệ một đoàn viên kèm từ 1 đến 3 người học thay vì tổ chức các lớp đào tạo đại trà. Mô hình nhanh chóng được cụ thể hóa bằng 36 đội hình gia sư thanh niên tại các thôn và tổ dân phố với mỗi đội từ 7 đến 10 thành viên. Lực lượng trẻ trực tiếp hướng dẫn người dân làm chủ các ứng dụng thiết yếu như VNeID, iHanoi, thực hiện dịch vụ công trực tuyến và thanh toán qua mã QR. Hoạt động này đã thu hút hơn 500 lượt đoàn viên tham gia hỗ trợ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã và phong trào "Bình dân học vụ số", đồng thời bồi dưỡng kiến thức công nghệ và trí tuệ nhân tạo cho 85 cán bộ cơ sở. Giải pháp của tuổi trẻ Gia Lâm đã chứng minh công nghệ có thể trở thành cầu nối gắn kết liên thế hệ thay vì tạo ra khoảng cách xã hội. Sau 14 năm gắn bó với công tác Đoàn, dấu ấn của chị Lê Thùy Dương tiếp tục lan tỏa qua việc kiện toàn 17 chi đoàn, số hóa cụm di tích Đình Đền Chùa Sủi và trao tặng trang thiết bị học tập cho học sinh khó khăn. Thành công cốt lõi của sáng kiến nằm ở việc trao quyền tự chủ số cho người dân, biến các tiện ích công nghệ thành kỹ năng sinh hoạt thường nhật.
amung