Bức ảnh ghép từ các ảnh chụp trên tàu vũ trụ MESSENGER của NASA về các miệng hố va chạm trên sao Thủy năm 2008 - Ảnh: NASA
Sao Thủy, hình thành khoảng 4,5 tỉ năm trước, cách Mặt trời trung bình khoảng 58 triệu km và hoàn thành một vòng quỹ đạo chỉ trong 88 ngày.
Khi Hệ Mặt trời còn trẻ, các vụ va chạm dữ dội giữa những thiên thể khiến các hành tinh sơ khai như sao Thủy nóng lên. Về sau, khi nhiệt thoát ra ngoài, phần bên trong nguội đi và co lại.
Quá trình này để lại những dấu vết rõ rệt trên sao Thủy, gồm các sống núi và vách dốc hình thành khi lớp vỏ bị co rút lại. Một số vách cao tới 1,6km và kéo dài hàng trăm km, theo Đài CNN ngày 10-9.
Theo nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Geophysical Research Letters, hàng tỉ năm bị tiểu hành tinh và sao chổi bắn phá đã tạo ra vô số hố va chạm, đồng thời phủ các dấu vết co lại bằng vật chất vụn.
Điều này có thể khiến giới khoa học đánh giá thấp mức độ co lại của sao Thủy theo thời gian.
2026 - năm bùng nổ sứ mệnh không gian: Trở lại Mặt trăng, chạm sao Thủy, thử lá chắn bảo vệ Trái đấtĐỌC NGAY
Nghiên cứu mới, dựa trên dữ liệu từ tàu MESSENGER của NASA. Nhóm do nhà khoa học hành tinh Gaku Nishiyama thuộc Trung tâm Hàng không vũ trụ Đức dẫn đầu đã lập bản đồ độ gồ ghề toàn cầu của sao Thủy.
Họ nhận thấy những vùng bề mặt gồ ghề nhất có ít sống núi và vách dốc hơn các khu vực bằng phẳng. Theo nhóm nghiên cứu, nhiều cấu trúc có thể đã bị vật chất do va chạm che khuất.
Sau khi tính toán số cấu trúc có khả năng bị bỏ sót, các nhà khoa học ước tính bán kính sao Thủy có thể đã thay đổi khoảng 11,6km, cao hơn 10 - 30% so với một số ước tính trước đây.
Việc xác định chính xác mức độ co lại có thể giúp giải mã phần bên trong hành tinh khi nó nguội đi.
Sao Thủy là hành tinh có mật độ lớn thứ hai Hệ Mặt trời, chỉ sau Trái đất, chủ yếu vì nó sở hữu lõi kim loại rất lớn. Mức co lớn hơn có thể gợi ý lõi kim loại lớn hơn, ít nguyên tố nhẹ như silic hơn hoặc nhiệt độ ban đầu cao hơn.
Giới khoa học kỳ vọng sứ mệnh BepiColombo sẽ giúp kiểm chứng kết quả. Sau gần 8 năm bay trong không gian, sứ mệnh chung của châu Âu và Nhật Bản dự kiến đưa hai tàu quỹ đạo vào khu vực sao Thủy vào cuối năm nay.
Dữ liệu về địa hình, trọng lực, độ dày lớp vỏ và thành phần khoáng vật từ sứ mệnh có thể giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn lịch sử nguội đi, hoạt động kiến tạo, núi lửa và cấu trúc bên trong của hành tinh nhỏ bé này.
Tháng 8 có thể ngắm sao Thủy, sao Kim và mưa sao băng bằng mắt thườngTháng 8 mang đến nhiều hiện tượng thiên văn hấp dẫn có thể quan sát bằng mắt thường tại Việt Nam, nổi bật là sao Thủy, sao Kim, mưa sao băng Perseids và kỳ trăng tròn.