Lượng xuất khẩu vào Brazil tăng 222 lần
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), 8 tháng đầu năm, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam đạt 90 triệu USD, tăng 43% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 8, kim ngạch xuất khẩu loại cá này đạt 11 triệu USD.
Brazil đang nổi lên là thị trường chủ lực của cá rô phi Việt Nam. Trong tháng 8, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt 4 triệu USD. Lũy kế 8 tháng, con số lên tới 44 triệu USD, tăng 22.142% so với cùng kỳ năm trước, tương đương hơn 222 lần.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Xuất khẩu cá rô phi nước lợ tăng trưởng mạnh trong 8 tháng qua (Ảnh: TL).
Mức tăng đột biến này chủ yếu phản ánh quy mô xuất khẩu được mở rộng mạnh từ nền kim ngạch rất thấp của cùng kỳ năm 2025. Dù vậy, với 44 triệu USD, Brazil hiện chiếm gần 49% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam trong 8 tháng, trở thành một thị trường quan trọng của ngành hàng.
Trong khi đó, Mỹ - một trong những thị trường tiêu thụ lớn, lại diễn biến theo chiều ngược lại. Xuất khẩu cá rô phi sang Mỹ trong tháng 8 đạt 2 triệu USD, giảm 72% so với cùng kỳ. Tính chung 8 tháng, kim ngạch đạt 21 triệu USD, giảm 48%.
Theo VASEP, sức mua tại Mỹ chưa phục hồi rõ rệt, trong khi lượng hàng tồn kho còn tương đối cao khiến các nhà nhập khẩu thận trọng hơn với việc mua hàng mới.
Ở chiều tích cực, khu vực Trung Đông tiếp tục ghi nhận tăng trưởng. Riêng Ả Rập Xê Út, xuất khẩu cá rô phi tháng 8 đạt 2 triệu USD, tăng 20%; lũy kế 8 tháng đạt 7 triệu USD, tăng 23%.
Đáng chú ý hơn cả là diễn biến tại Nhật Bản. Tháng 8, xuất khẩu cá rô phi sang thị trường này đạt 400.000 USD, tăng 192% so với cùng kỳ. Tính chung 8 tháng, kim ngạch đạt 2 triệu USD, tăng 77%.
Không chỉ tăng về kim ngạch, cá rô phi Việt Nam còn bắt đầu bước vào một phân khúc có yêu cầu cao hơn tại Nhật Bản khi được sử dụng làm nguyên liệu cho sushi, sashimi.
Theo VASEP, việc cá rô phi nước lợ Việt Nam tiếp cận phân khúc này cho thấy khả năng mở rộng giá trị sử dụng của sản phẩm, thay vì chỉ cạnh tranh ở phân khúc cá thịt trắng phổ thông.
Ngoài Nhật Bản, xuất khẩu cá rô phi sang các thị trường và khu vực khác cũng ghi nhận tín hiệu tích cực. Trong 8 tháng, xuất khẩu sang các nước thành viên Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đạt 6 triệu USD, tăng 50%; EU đạt 4 triệu USD, tăng 7%.
Diễn biến này cho thấy cá rô phi Việt Nam đang có thêm những hướng đi mới. Từ một sản phẩm phổ biến trên thị trường nội địa, loại cá này đang từng bước được đưa vào các phân khúc đòi hỏi cao hơn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và quy trình sản xuất.
Cá rô phi nước lợ và bài toán phát triển bền vững
Để phát triển bền vững, một trong những hướng đi đang được chú ý là phát triển cá rô phi nước lợ chất lượng cao, tạo sự khác biệt cho sản phẩm Việt Nam thay vì cạnh tranh chủ yếu bằng sản lượng và giá thành.
Công ty CP Thủy sản sạch Việt Nam (Cleanfood) là một trong những doanh nghiệp tiên phong trong việc nuôi cá rô phi nước lợ phục vụ xuất khẩu vào các thị trường khó tính.
Từ tháng 2 đến nay, doanh nghiệp này đều đặn xuất khẩu cá rô phi phi lê sang Nhật Bản để chế biến sashimi. Doanh nghiệp đã dành gần 40 ha tại vùng ven biển Cần Thơ để nuôi cá rô phi đơn tính trong môi trường nước lợ.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Cá rô phi của Cleanfood được chuỗi nhà hàng sushi ở Nhật chọn mua để chế biến sashimi (Ảnh: CF).
Để phục vụ phân khúc sashimi, cá được nuôi trong khoảng 8-9 tháng và phải đạt trọng lượng khoảng 1,7 kg/con trở lên. Đặc biệt, chất lượng nước được kiểm soát chặt để hạn chế mùi bùn, mùi tanh và bảo đảm chất lượng thịt.
Sau khi thu hoạch, cá được vận chuyển nhanh về nhà máy trong điều kiện duy trì oxy trước khi chế biến. Đây là một phần trong quy trình kiểm soát chất lượng nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường Nhật Bản.
Theo doanh nghiệp này, nhu cầu từ Nhật Bản hiện khá lớn, trong khi sản lượng chưa đáp ứng đủ đơn hàng. Một chuỗi nhà hàng lớn và hệ thống khách sạn 5 sao tại Việt Nam cũng đang xúc tiến mua sản phẩm cá rô phi sashimi.
Ngành cá rô phi Việt Nam đang có nền tảng sản xuất ngày càng lớn. Năm 2025, tổng sản lượng đạt khoảng 420.000 tấn, tăng 33% so với năm 2024 và cao hơn 2,2 lần so với năm 2015. Giai đoạn 2015-2025, sản lượng tăng bình quân khoảng 8,4%/năm.
Quy mô này tạo điều kiện để ngành hàng mở rộng xuất khẩu, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu về tổ chức vùng nguyên liệu và kiểm soát tăng trưởng.
Theo các chuyên gia, ngành cần tránh mở rộng nuôi theo phong trào khi chưa xác định được đầu ra. Sản xuất cần được định hướng theo nhu cầu thực tế của từng thị trường, nhất là với những phân khúc có yêu cầu cao như sushi, sashimi.
Về chất lượng sản phẩm, Vasep cho rằng, theo hệ thống quản lý an toàn thực phẩm thủy sản của Việt Nam, cá rô phi xuất khẩu được kiểm soát theo chuỗi từ vùng nguyên liệu, cơ sở chế biến, lô hàng xuất khẩu đến chứng thư và phản hồi từ thị trường nhập khẩu.
Các cơ sở chế biến xuất khẩu phải vận hành hệ thống quản lý chất lượng theo nguyên tắc HACCP, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về nhà xưởng, thiết bị, vệ sinh, nước, đá, kiểm soát nhiễm chéo, nhiệt độ, bảo quản và truy xuất nguồn gốc...