Chính phủ Ấn Độ đang đề xuất bắt buộc trang bị hệ thống phanh khẩn cấp tự động (AEB) trên các mẫu ôtô mới từ tháng 10/2030.
Chính phủ Ấn Độ đang lên kế hoạch bắt buộc trang bị hệ thống phanh khẩn cấp tự động (AEB) trên các mẫu ôtô du lịch mới ra mắt từ ngày 1/10/2030. Những mẫu xe đã có mặt trên thị trường sẽ được gia hạn thêm 2 năm để đáp ứng yêu cầu.
Theo đề xuất, toàn bộ ôtô thuộc diện áp dụng được sản xuất từ ngày 1/10/2032 đều phải trang bị công nghệ này.
Nếu được thông qua, quy định sẽ giúp AEB trở thành trang bị phổ biến trên nhiều dòng xe, bao gồm hatchback giá rẻ và SUV phổ thông. Đây là những phân khúc mà công nghệ an toàn chủ động vẫn chưa được trang bị rộng rãi.
Công nghệ AEB có tác dụng gì?
Phanh khẩn cấp tự động là một trong những tính năng an toàn chủ động được tích hợp trên nhiều mẫu ôtô hiện đại.
Hệ thống có nhiệm vụ theo dõi tình trạng giao thông phía trước, phát hiện nguy cơ va chạm và chủ động phanh nếu người lái không phản ứng kịp thời. Tùy khả năng của hệ thống và tốc độ di chuyển, AEB có thể giúp ngăn chặn hoàn toàn va chạm hoặc giảm mức độ nghiêm trọng của tai nạn.
Tuy nhiên công nghệ này không biến ôtô thành phương tiện tự lái. AEB cũng không đảm bảo phát hiện và xử lý được mọi tình huống liên quan đến chướng ngại vật, xe máy hoặc người đi bộ.
Thông thường, hệ thống sử dụng camera phía trước, radar hoặc kết hợp nhiều cảm biến để nhận diện môi trường xung quanh. Chi phí và hiệu quả hoạt động của AEB phụ thuộc vào loại cảm biến, phần mềm xử lý cùng quá trình thử nghiệm, hiệu chỉnh.
Đối với thị trường Ấn Độ, các nhà sản xuất cần điều chỉnh hệ thống để phù hợp điều kiện giao thông đặc thù. Những yếu tố cần tính đến bao gồm mật độ phương tiện cao, xe máy thường xuyên luồn lách, vạch kẻ đường thiếu rõ ràng, thời tiết mưa và chuyển động khó dự đoán của người đi bộ.
Đáng chú ý, việc bắt buộc trang bị AEB không đồng nghĩa toàn bộ tính năng thuộc gói hỗ trợ người lái nâng cao (ADAS) đều trở thành tiêu chuẩn.
Các công nghệ như kiểm soát hành trình thích ứng, hỗ trợ giữ làn đường, cảnh báo điểm mù hay tự động chuyển làn vẫn là những chức năng riêng biệt.
Xe giá rẻ chịu ảnh hưởng lớn nhất
AEB đã xuất hiện trên nhiều mẫu ôtô tại Ấn Độ, nhưng chủ yếu được trang bị ở các phiên bản cao cấp hoặc tích hợp trong gói ADAS có chi phí lớn.
Ở những phiên bản tiêu chuẩn, người mua thường chỉ được tiếp cận các trang bị an toàn cơ bản như túi khí, hệ thống cân bằng điện tử và chống bó cứng phanh ABS.
Việc thiếu AEB khiến các mẫu xe này không có khả năng tự động phanh khi phát hiện nguy cơ va chạm phía trước.
Nếu quy định mới được thông qua, các nhà sản xuất sẽ phải đưa AEB trở thành trang bị tiêu chuẩn ngay từ những phiên bản thấp nhất, thay vì chỉ dành cho các biến thể cao cấp.
Tuy nhiên thay đổi này cũng có thể khiến chi phí sản xuất gia tăng.
Camera, bộ điều khiển, hệ thống dây dẫn và quá trình kiểm định phần mềm đều phát sinh chi phí. Đây sẽ là bài toán không nhỏ đối với các dòng ôtô giá rẻ vốn có biên lợi nhuận thấp.
Để hạn chế tác động, các hãng xe có thể phân bổ chi phí nghiên cứu và phát triển cho nhiều dòng sản phẩm, đồng thời sử dụng chung cảm biến giữa các tính năng an toàn khác nhau.
Dù vậy, dự thảo chưa đưa ra giới hạn cụ thể về mức tăng giá được phép áp dụng. Vì thế chưa thể xác định ôtô tại Ấn Độ sẽ đắt hơn bao nhiêu sau khi AEB trở thành trang bị bắt buộc.
Đối với khách hàng có kế hoạch mua xe trước năm 2030, sự khác biệt giữa cảnh báo va chạm phía trước và phanh khẩn cấp tự động cũng là yếu tố cần quan tâm.
Hệ thống cảnh báo va chạm chỉ đưa ra tín hiệu để người lái phản ứng, trong khi AEB có khả năng trực tiếp can thiệp vào hệ thống phanh.
Ngay cả giữa những mẫu xe cùng được trang bị AEB, phạm vi tốc độ hoạt động và khả năng nhận diện chướng ngại vật vẫn có thể khác nhau.
Do đó, việc tìm hiểu giới hạn hoạt động thực tế của hệ thống quan trọng hơn so với chỉ đếm số lượng tính năng ADAS được liệt kê trong tài liệu giới thiệu sản phẩm.
Lo ngại nguy cơ tai nạn liên hoàn
Theo dự thảo, các mẫu ôtô đã được sản xuất trước thời điểm quy định dành cho xe mới có hiệu lực sẽ được gia hạn thêm 2 năm, đến ngày 1/10/2032.
Những ôtô đã bán ra hoặc được người dân sở hữu trước các mốc thời gian tương ứng không bắt buộc phải lắp bổ sung AEB. Đề xuất cũng không yêu cầu chủ xe loại bỏ những phương tiện chưa có công nghệ này.
Tuy nhiên việc phổ cập phanh khẩn cấp tự động cũng đặt ra một số lo ngại về an toàn giao thông.
Trong một số tình huống, AEB có thể tự động kích hoạt phanh khi phát hiện nguy cơ va chạm. Nếu phương tiện phía sau không được trang bị công nghệ tương tự hoặc người lái không duy trì khoảng cách an toàn, nguy cơ xảy ra va chạm từ phía sau vẫn tồn tại. Đây cũng là lý do khiến một bộ phận tài xế lựa chọn tắt hệ thống AEB ngay sau khi khởi động xe.
Do đó, trước khi áp dụng bắt buộc công nghệ này trên toàn bộ ôtô mới, Ấn Độ cần giải quyết 2 vấn đề quan trọng.
Đầu tiên là hiệu chỉnh hệ thống AEB phù hợp với điều kiện đường sá và giao thông địa phương, đặc biệt là độ nhạy khi phát hiện nguy cơ va chạm.
Thứ 2 là nâng cao nhận thức của người điều khiển phương tiện về chức năng của AEB, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì khoảng cách an toàn với xe phía trước.
Theo nhận định của truyền thông Ấn Độ, AEB có thể được xem như một công nghệ mang tính 2 mặt. Hệ thống có tiềm năng cải thiện đáng kể an toàn giao thông, nhưng việc triển khai không phù hợp cũng có thể tạo ra những rủi ro mới.
Về lý thuyết, nếu toàn bộ phương tiện lưu thông trên đường đều được trang bị AEB và hoạt động hiệu quả, nguy cơ va chạm có thể giảm đáng kể. Tuy nhiên việc loại bỏ hoàn toàn tai nạn giao thông nhờ công nghệ này vẫn là kịch bản khó trở thành hiện thực.