Nhiều quy định lạc hậu cần sửa
Luật An toàn thực phẩm được ban hành năm 2010, ghi dấu mốc quan trọng trong quản lý thực phẩm với mục tiêu để dân được sử dụng thực phẩm an toàn, chất lượng. Sau 15 năm triển khai, đến nay nhiều quy định tại luật này không còn phù hợp với thực tiễn.
Một số tổ chức, cá nhân đã lợi dụng những sơ hở để sản xuất, tiêu thụ thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Thực tế này diễn ra ngày càng nhiều, do đó rất cần những quy định mới để điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn.
Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) lần này được cho là sẽ hoàn thiện khung pháp lý toàn diện, thống nhất từ Trung ương đến địa phương, tăng cường phân cấp, phân quyền cho các địa phương cũng như tránh chồng chéo chức năng nhiệm vụ của bộ, ngành Trung ương.
Khi dự thảo luật được đưa ra lấy ý kiến các tổ chức, doanh nghiệp, đa số đều đồng thuận theo hướng nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, sức khỏe của nhân dân, đảm bảo thống nhất hài hòa các quy định giữa luật, nghị quyết của Đảng và Chính phủ.
Luật An toàn thực phẩm đặc biệt quan trọng và tác động trực diện đến sức khỏe, đời sống người dân và toàn bộ các doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng thực phẩm, đồ uống, sản xuất nguyên liệu; hoạt động xuất nhập khẩu...
Ý thức được tầm quan trọng đó, các doanh nghiệp đều ủng hộ chủ trương, đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước về an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người dân. Hiệp hội Sữa Việt Nam khẳng định: Luôn đồng hành với Chính phủ về nhiệm vụ bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe nhân dân, ủng hộ 4 chính sách của Luật An toàn thực phẩm. Eurocham cũng khẳng định 4 chính sách sửa đổi Luật An toàn thực phẩm trong Nghị quyết 184/2026/NQ-CP.
Nhiều thủ tục khiến doanh nghiệp lo đứt gãy sản xuất
Trả lời báo chí mới đây về tinh thần sửa luật, đại diện Bộ Y tế cho biết, dự thảo luật sửa đổi này làm thay đổi căn bản Luật An toàn thực phẩm, nhằm đổi mới mạnh mẽ theo hướng cắt giảm tối đa thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền…
Tại không ít văn bản góp ý dự thảo luật mà doanh nghiệp, hiệp hội gửi nhiều cơ quan, bộ, ngành và gửi nhiều lần, đa số ý kiến bày tỏ nỗi lo rằng, quy định, thủ tục rất mới không chứng minh được hiệu quả quản lý, thậm chí vô lý đang được đưa vào dự thảo luật. Nếu những quy định mới được thông qua, doanh nghiệp sẽ phải tăng chi phí lên gấp bội và bị bóp nghẹt bởi quá nhiều quy định và rất nhiều trường hợp không thể thực hiện được trong thực tiễn.
Trong văn bản góp ý ngày 7/9/2026, Đại diện Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TPHCM (FFA) nêu: Phương thức quản lý trong dự thảo luật này còn nặng về tiền kiểm, làm phát sinh thêm nhiều thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh mới. Nếu không tiếp tục được rà soát, các quy định này có thể gây quá tải cho cơ quan quản lý, làm gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh trong khi chưa thể hiện rõ hiệu quả quản lý về an toàn thực phẩm.
Ngày 21/9, nhận thấy nhiều kiến nghị trước đó không được tiếp thu, chỉnh sửa, FFA tiếp tục gửi công văn lên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, Văn phòng Chính phủ và 3 bộ (Y tế, Tư pháp, Công Thương) bày tỏ “bất bình” rằng: Dự thảo vẫn duy trì thủ tục, giấy tờ có thể làm phát sinh thêm thủ tục hành chính, làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh, phát sinh chi phí lớn mà doanh nghiệp có thể không chịu đựng được.
Nhiều tổ chức cũng cho rằng, dự thảo cũng chưa phù hợp với các chính sách sửa đổi luật đã được Chính phủ phê duyệt tại Nghị quyết 184/2026/NQ-CP, chỉ đạo của Bộ Chính trị tháo gỡ vướng mắc, cắt giảm chi phí thực hiện thủ tục hành chính, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm tại nhiều nghị quyết…, và không phù hợp thực tiễn sản xuất, kinh doanh.
Góp ý dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), bà Trần Thị Hoàng Yến, Phó Trưởng Văn phòng Đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) nêu, cải cách quản lý phải theo hướng xóa bỏ khoảng trống pháp lý, đồng bộ với thông lệ quốc tế, đảm bảo an toàn thực phẩm, nhưng giảm chi phí tuân thủ, không tạo thêm gánh nặng thủ tục hành chính. Về ngưỡng dư lượng tồn dư trong sản phẩm, theo VASEP, Việt Nam chưa có ngưỡng mặc định, cần bổ sung để tạo căn cứ khoa học, thống nhất để cơ quan quản lý ra quyết định. Khi đó, doanh nghiệp, tổ chức đánh giá cùng tuân thủ một chuẩn rõ ràng.
Hiệp hội Sữa Việt Nam đồng tình với FFA khi đề nghị không quy định chuyển các sản phẩm đang thuộc diện tự công bố sang cơ chế tiền kiểm làm phát sinh thủ tục, “chất” gánh nặng lên doanh nghiệp. Hiệp hội Sữa Việt Nam, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) cho rằng, với những doanh nghiệp có danh mục sản phẩm rất lớn, nếu phải chuyển sang tiền kiểm và làm lại thủ tục với những sản phẩm đã đăng ký hoặc tự công bố chất lượng sản phẩm…, thì khả năng doanh nghiệp sẽ không thể thực hiện được.
Nói về điều 76 trong dự thảo luật này có thể gây đứt gãy sản xuất cho doanh nghiệp, Vinamilk cho biết, điều 76 chỉ cho phép tiếp tục sử dụng giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố tối đa 36 tháng và bản tự công bố tối đa 24 tháng, sau đó doanh nghiệp phải thực hiện lại thủ tục dù sản phẩm không thay đổi. Quy định như thế sẽ dẫn đến tất cả các sản phẩm đã được đăng ký/tự công bố trong hơn 8 năm qua phải đăng ký và công bố lại. Điều này khiến khối lượng thủ tục hành chính về đăng ký tăng gấp 2,7 - 4 lần, trung bình là 5 lần, gây quá tải cho cơ quan tiếp nhận, tăng chi phí cho doanh nghiệp và nguy cơ đứt gãy sản xuất kinh doanh.
Hàng xuất khẩu sao còn phải áp chuẩn Việt Nam?
Với hàng hóa mang thương hiệu Việt uy tín, đã xuất khẩu sang nhiều thị trường lớn từ rất lâu, Vinamilk, FFA và Hiệp hội Sữa Việt Nam đề nghị sửa quy định “thực phẩm xuất khẩu phải đáp ứng yêu cầu đảm bảo an toàn thực phẩm của Việt Nam”. Quy định như vậy sẽ “cản trở năng lực cạnh tranh quốc tế của doanh nghiệp sữa trong nước”, Hiệp hội Sữa Việt Nam và Vinamilk nhấn mạnh.
Còn VASEP thì cho rằng, hàng xuất khẩu chỉ cần tuân thủ quy định của nước nhập khẩu. Buộc doanh nghiệp đáp ứng thêm một hệ thống chỉ tiêu của Việt Nam mà nước nhập khẩu không yêu cầu chỉ làm tăng chi phí vật chất, chi phí thời gian của doanh nghiệp...
Góp ý dự thảo luật này, Eurocham cũng bày tỏ lo lắng rằng, với phương thức quản lý mới về đăng ký, công bố sản phẩm và kiểm tra an toàn thực phẩm hàng nhập khẩu, sẽ làm chi phí tăng lên gấp bội. Nguồn lực rất lớn dồn vào tiền kiểm thay vì hậu kiểm. Riêng với hồ sơ đăng ký, công bố sản phẩm, yêu cầu phải có đến 14 loại tài liệu. Mức này cao gấp 3,5-7 lần so với mức quy định tại nghị định hướng dẫn luật đặt ra trước đó.