Siêu máy tính đánh bại con người sắp đến Việt Nam

Đầu tháng 5, Việt Nam sẽ đón một vị khách đặc biệt: Watson, cỗ máy tính từng khiến khán giả Mỹ kinh ngạc khi vượt qua hai nhà vô địch Jeopardy trong chương trình truyền hình trực tiếp. Người quan tâm có thể tận mắt quan sát, tìm hiểu và trực tiếp trải nghiệm hệ thống này tại hội thảo, triển lãm Công nghệ Thông minh thường niên do IBM tổ chức. Sự kiện năm nay mang chủ đề “Điện toán Thông minh hơn”, diễn ra tại Hà Nội ngày 5/5 ở khách sạn Melia, sau đó đến Thành phố Hồ Chí Minh ngày 12/5 tại khách sạn Intercontinental. Watson từng được biết đến qua những chiến thắng gây chú ý trước các đối thủ con người trong những cuộc thử sức đòi hỏi kiến thức rộng, tốc độ phản ứng và khả năng suy luận. Trước đó, máy tính từng “hạ gục” một nhà vô địch cờ vua, nhưng thành tích tại chương trình đố vui đầu năm nay tạo dấu mốc khác biệt trong lịch sử cạnh tranh giữa người và máy. Lần đầu tiên, một hệ thống máy tính giành chiến thắng trước con người trong một chương trình đố vui truyền hình, nơi câu trả lời thường phụ thuộc nhiều vào ngôn ngữ và ngữ cảnh. Điểm đáng chú ý của Watson nằm ở cách nó xử lý câu hỏi, khác xa những công cụ tìm kiếm trực tuyến vốn thường chỉ liệt kê tài liệu có thể chứa thông tin liên quan. Thay vì đưa người dùng đến hàng loạt trang kết quả, Watson phải hiểu nội dung câu hỏi, cân nhắc vô số khả năng và xác định câu trả lời chính xác nhất trong vài giây. Nhiệm vụ ấy đòi hỏi hệ thống nhận diện sắc thái ngôn ngữ, phân tích dữ liệu khổng lồ và đưa ra một đáp án duy nhất thay vì phỏng đoán từ danh sách liên kết. Tên gọi Watson được đặt theo Thomas Watson, nhà sáng lập IBM, gắn cỗ máy với lịch sử phát triển lâu dài của tập đoàn công nghệ này. Trong cuộc thi Jeopardy, Watson vượt qua Ken Jennings và Brad Rutter, hai người chơi xuất sắc từng sở hữu thành tích nổi bật trong chương trình. Kết thúc cuộc tranh tài, Watson giành 77.000 USD, số tiền gấp ba lần tổng khoản thưởng mà các đối thủ con người đạt được. Để tạo ra hệ thống có năng lực đặc biệt ấy, các kỹ sư IBM đã dành tới bốn năm nghiên cứu, thiết kế và hoàn thiện công nghệ. Watson được trang bị bộ xử lý POWER7, nền tảng cho phép máy đảm nhiệm những tải công việc cụ thể với tốc độ xử lý rất cao. Hệ thống đồng thời có khả năng phân tích hàng triệu hạng mục dữ liệu và thực hiện hàng nghìn tác vụ, năng lực trước đây thường gắn với các siêu máy tính. Khả năng xử lý song song giúp Watson nhanh chóng sàng lọc lượng thông tin lớn, tìm những hình mẫu liên quan và hỗ trợ quá trình lựa chọn đáp án. Trong bối cảnh dữ liệu ngày càng tăng, phương thức này có thể tạo thêm công cụ hữu ích cho doanh nghiệp, chuyên gia và những người cần ra quyết định dựa trên thông tin. Tuy nhiên, nội dung sự kiện tại Việt Nam chủ yếu mang tính giới thiệu, trình diễn và trải nghiệm công nghệ, không phải một cuộc thi mới giữa Watson với người chơi trong nước. Theo ông Thiều Phương Nam, Phó Tổng giám đốc IBM Việt Nam, khi hành tinh ngày càng trở nên thông minh hơn, các hệ thống điện toán cũng cần phát triển tương xứng với những yêu cầu mới. Watson thể hiện bước tiến về năng lực công nghệ thông tin trong việc nhận diện hình mẫu, thu thập thông tin quan trọng và cải thiện tốc độ, độ chính xác khi ra quyết định. Ông cũng nhận định cỗ máy không chỉ đại diện cho một thế kỷ sáng tạo của IBM, mà còn là đột phá quan trọng trong lĩnh vực khoa học thông tin của nhân loại. Hội thảo và triển lãm Công nghệ Thông minh là hoạt động thường niên của IBM, nhằm giới thiệu những tiến bộ cùng các sáng tạo mới nhất tới khách hàng, đối tác và doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực. Việc Watson xuất hiện tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh mở ra cơ hội để công chúng Việt Nam tiếp cận gần hơn với một hệ thống từng tạo dấu ấn trên sân khấu truyền hình Mỹ. Qua màn trình diễn ấy, khái niệm máy tính hiểu câu hỏi, phân tích dữ liệu và trả lời nhanh sẽ trở nên cụ thể, dễ hình dung hơn đối với người xem.