Bỏ qua điều hướng

Sinh trắc học - Xu hướng an ninh mới ở doanh nghiệp

Sinh trắc học - Xu hướng an ninh mới ở doanh nghiệp
Nguồn ảnh: KhoaHoc.tv

Thời gian gần đây, nhiều người bắt đầu sử dụng dấu vân tay hoặc máy quét võng mạc để mở cửa hay đơn giản để đăng nhập vào tài khoản trên máy vi tính. Việc sử dụng những thiết bị sinh trắc học đó từng là "lĩnh địa" của phim Hollywood, chẳng hạn như các công ty hoặc chính phủ nào đó muốn cản trở những...

Thời gian gần đây, nhiều người bắt đầu sử dụng dấu vân tay hoặc máy quét võng mạc để mở cửa hay đơn giản để đăng nhập vào tài khoản trên máy vi tính. Việc sử dụng những thiết bị sinh trắc học đó từng là "lĩnh địa" của phim Hollywood, chẳng hạn như các công ty hoặc chính phủ nào đó muốn cản trở những điệp viên tài ba đột nhập khu vực bí mật.

Biện pháp chứng thực sinh trắc học liên quan tới việc xác minh ai đó thông qua những đặc điểm sinh học riêng biệt của họ - bao gồm dấu vân tay, mống mắt, võng mạc, bàn tay, hình dáng tai, giọng nói và thậm chí mùi cơ thể. Cyrille Bataller - Giám đốc Phòng thí nghiệm công nghệ châu Âu, một trong những người khởi xướng sử dụng sinh trắc học - cho rằng các công ty sẽ nhận thấy được vô số lợi ích về an ninh, tự động hóa và sự tiện lợi.

Ông này cho biết: "Đây là phương pháp rất an toàn để đánh giá nhân thân. Ta có thể giao phó quyền kiểm soát cho máy móc thay vì dùng cách thông thường là mặt đối mặt để kiểm tra. Phương pháp này còn có điểm tiện lợi khác là công ty không phải thuê một người trực ngay lối vào và nhân viên của công ty không phải luôn đem theo thẻ để kiểm tra nhân thân".

Thống kê của ngành công nghệ sinh trắc học cho thấy hiện đang gia tăng đáng kể số lượng công ty muốn bảo vệ nơi làm việc của họ bằng công nghệ này. Tuy nhiên, cho tới nay công nghệ sinh trắc học chưa đáp ứng hết mọi nhu cầu sử dụng. Itay Langer, thuộc Hãng BioGuard (Israel), cho biết: "Hiện nay chưa thể trông cậy hoàn toàn vào giải pháp sinh trắc học, vì nếu nhân viên đặt ngón tay lên thiết bị không đúng với vị trí lúc lấy mẫu thì máy sẽ không mở cửa cho họ, hoặc nếu nhân viên đó bị bệnh tiểu đường thì cũng là một vấn đề".

Có nhiều lý do chính đáng khác để các doanh nghiệp quyết định chưa sử dụng giải pháp sinh trắc. Thứ nhất, về khía cạnh lý do pháp lý là thu thập quá nhiều thông tin cá nhân của nhân viên. Thứ hai là nỗi sợ nhiều người chạm vào cùng một vị trí trên máy có thể lây truyền bệnh, đặc biệt là ở khu vực chăm sóc sức khỏe. Và một vấn đề quan trọng khác là doanh nghiệp phải thuyết phục nhân viên rằng việc thu thập chi tiết đặc điểm của họ sẽ không bị sử dụng như công cụ theo dõi.

Việc ngăn người lạ và cho phép người có liên quan vào khu vực nào đó là nhiệm vụ chính của các thiết bị sinh trắc. Hiện nay, nhiều sản phẩm thiết bị sinh trắc đã được phát triển tới mức có thể làm cho trưởng bộ phận chế tạo "đồ chơi" cho điệp viên James Bond phải tự hào. Ngày nay, mọi người có thể mua cho mình một chiếc máy quét có khả năng "đăng ký" dấu vân tay của chủ nhân cho dù họ đặt ngón tay của mình ở vị trí nào đi nữa.

Máy ID-pod của bioguard quét mạch máu bên trong bàn tay để xác định nhân thân.
Máy ID-pod của bioguard quét mạch máu bên trong bàn tay để xác định nhân thân.

Một trong những sản phẩm cao cấp của Công ty BioGuard là chiếc máy quét (giá khoảng 1.600USD) có khả năng lập bản đồ mạch máu trong bàn tay để nhận diện chính xác ai được phép vào. Chiếc máy quét này hoạt động theo nguyên lý chiếu tia hồng ngoại (vô hại cho sức khỏe) qua bàn tay rồi so sánh với hình ảnh đã lưu trước đó. Chiếc máy này giúp vượt qua nỗi lo của nhân viên là phải chạm vào vật bẩn (do nhiều người chạm vào cùng chiếc máy) vì họ không cần phải đặt tay lên máy mà chỉ cần đưa tay trước "mắt thần" của máy.

Máy nhận dạng sinh trắc không chỉ hữu hiệu đối với việc giữ an ninh cho cửa phòng bọc thép (thường thấy ở phòng chứa tiền của ngân hàng) hay máy chủ trung tâm, mà còn đối với máy tính xách tay và thậm chí cả ở máy in, máy quét hình hay máy photocopy.

Ollie McGovern, nhà phát triển bất động sản ở Mỹ, đã tạo một chiếc máy quét sinh trắc cầm tay để quản lý hoạt động của công nhân tại các công trình xây dựng và đảm bảo họ đáp ứng đủ tiêu chuẩn về sức khỏe và quy định an toàn lao động. Chiếc máy đọc dấu vân tay có tên Simeio này - phần lớn được sử dụng trong ngành xây dựng - được thiết kế để chỉ cho phép người có sức khỏe phù hợp và đã được huấn luyện về an toàn vào khu vực công trình.

Ollie McGovern cho biết: "Ở Anh, quy định về sức khỏe và an toàn lao động ngày càng trở nên phiền hà. Người sử dụng lao động sẽ bị buộc tội khi có ai đó bị thương tại công trình xây dựng. Vì thế các nhà thầu xây dựng sử dụng Simeio để kiểm tra người công nhân đó đã được huấn luyện đúng nghiệp vụ hay chưa, tình trạng bảo hiểm và trang bị an toàn lao động trước khi bước vào công trình".

Simeio còn đóng vai trò của máy chấm công để theo dõi chính xác thời gian mà một công nhân đã làm việc ở công trường. Các hệ thống sinh trắc tiên tiến, như sản phẩm của BioGuard và Simeio, không lưu trữ hình ảnh dấu vân tay… mà ngay tức thì chuyển thành mã nhị phân rồi xóa hình ảnh đó đi.

Ở một số nước châu Âu như Đức, người thuê lao động phải giải thích cho đại diện của người lao động về sự hiện diện của máy sinh trắc. Ở những nước khác, như Pháp, việc sử dụng thiết bị sinh trắc phải được chấp thuận bởi cơ quan thẩm quyền về bảo vệ dữ liệu quốc gia.

Sinh trắc học đang rời khỏi thế giới phim Hollywood để bước vào đời sống doanh nghiệp, nơi dấu vân tay, mống mắt hoặc võng mạc có thể mở cửa và đăng nhập máy tính. Công nghệ này xác minh danh tính dựa trên những đặc điểm sinh học riêng biệt, gồm dấu vân tay, mống mắt, võng mạc, bàn tay, hình dáng tai, giọng nói và thậm chí mùi cơ thể. Cyrille Bataller, Giám đốc Phòng thí nghiệm công nghệ châu Âu và một trong những người khởi xướng ứng dụng sinh trắc học, nhận định doanh nghiệp có thể hưởng lợi về an ninh, tự động hóa lẫn sự tiện lợi. Theo ông, máy móc có thể đảm nhiệm việc kiểm tra danh tính thay cho hình thức đối mặt truyền thống, đồng thời giúp công ty không cần bố trí người trực tại lối vào. Nhân viên cũng không phải thường xuyên mang theo thẻ để chứng minh quyền ra vào, một thay đổi nhỏ nhưng có thể làm quy trình hàng ngày gọn gàng hơn. Thống kê ngành công nghệ sinh trắc học cho thấy số doanh nghiệp muốn bảo vệ nơi làm việc bằng giải pháp này đang tăng đáng kể, dù công nghệ vẫn chưa đáp ứng trọn vẹn mọi nhu cầu. Itay Langer thuộc hãng BioGuard, Israel, cảnh báo doanh nghiệp chưa thể phụ thuộc hoàn toàn vào sinh trắc học vì thiết bị có thể từ chối nhận diện khi người dùng đặt ngón tay lệch vị trí lúc đăng ký. Tình trạng sức khỏe, chẳng hạn bệnh tiểu đường, cũng có thể tạo thêm trở ngại, khiến việc mở cửa bằng dấu vân tay không phải lúc nào cũng diễn ra thuận lợi như kỳ vọng. Bên cạnh giới hạn kỹ thuật, doanh nghiệp còn phải cân nhắc các lý do pháp lý trước khi thu thập quá nhiều thông tin cá nhân liên quan đến nhân viên. Một nỗi lo khác xuất hiện ở những thiết bị cần tiếp xúc trực tiếp, bởi nhiều người cùng chạm vào một vị trí có thể làm tăng nguy cơ lây truyền bệnh. Vấn đề đặc biệt đáng chú ý tại các cơ sở chăm sóc sức khỏe, nơi yêu cầu vệ sinh nghiêm ngặt khiến mọi bề mặt dùng chung đều cần được xem xét thận trọng. Doanh nghiệp cũng phải thuyết phục nhân viên rằng dữ liệu về đặc điểm cơ thể chỉ phục vụ kiểm soát ra vào, không biến thành công cụ theo dõi cá nhân. Mục tiêu cốt lõi của thiết bị sinh trắc vẫn là ngăn người không có quyền tiếp cận, đồng thời cho phép đúng người bước vào khu vực được bảo vệ. Nhiều sản phẩm hiện nay đã phát triển đến mức gợi nhớ những thiết bị đặc biệt trong các bộ phim về điệp viên James Bond, dù chúng phục vụ công việc thực tế. Người dùng có thể mua máy quét đăng ký dấu vân tay với khả năng nhận diện chủ nhân ngay cả khi ngón tay được đặt ở nhiều vị trí khác nhau. Máy ID-pod của BioGuard khai thác một hướng tiếp cận khác, bằng cách quét các mạch máu bên trong bàn tay để xác định danh tính người sử dụng. Một sản phẩm cao cấp của BioGuard có giá khoảng 1.600 USD, lập bản đồ mạch máu trong bàn tay rồi xác định chính xác người được phép đi qua. Thiết bị chiếu tia hồng ngoại vô hại qua bàn tay, sau đó so sánh hình ảnh thu được với mẫu đã lưu từ trước để đưa ra quyết định nhận diện. Cách vận hành này giải tỏa phần nào nỗi lo vệ sinh, vì nhân viên không cần đặt tay lên bề mặt máy mà chỉ cần đưa bàn tay trước “mắt thần”. Ứng dụng sinh trắc học vì thế không chỉ giới hạn ở cửa phòng bọc thép, khu vực chứa tiền ngân hàng hoặc các phòng máy chủ trung tâm. Công nghệ còn có thể bảo vệ máy tính xách tay, máy in, máy quét hình và máy photocopy, mở rộng kiểm soát danh tính tới nhiều thiết bị quen thuộc trong văn phòng. Tại Mỹ, nhà phát triển bất động sản Ollie McGovern đã tạo máy quét sinh trắc cầm tay nhằm quản lý công nhân ở các công trình xây dựng. Thiết bị giúp kiểm tra người lao động có đáp ứng tiêu chuẩn sức khỏe và quy định an toàn hay không trước khi họ bước vào khu vực thi công. Máy đọc dấu vân tay Simeio, được sử dụng phần lớn trong ngành xây dựng, chỉ cho phép người đủ sức khỏe và đã được huấn luyện an toàn tiếp cận công trường. Câu chuyện này cho thấy sinh trắc học đang trở thành xu hướng an ninh mới của doanh nghiệp, nhưng hiệu quả lâu dài vẫn phụ thuộc vào độ chính xác, pháp lý, vệ sinh và niềm tin nhân viên.