Sinh viên "trình làng" ý tưởng đồng hồ cảnh báo ô nhiễm

Ngày 31/10, vòng chung kết cuộc thi “Bản lĩnh sinh viên Chính phủ” đã diễn ra trong khuôn khổ “Tuần lễ Tài năng sinh viên Chính phủ” năm 2026 do Ban Thường vụ Đoàn Thanh niên Chính phủ tổ chức.

Sau 3 vòng thi, 4 đội xuất sắc giành quyền vào chung kết đến từ Học viện Chính sách và Phát triển, Học viện Ngoại giao, Học viện Hàng không Việt Nam và Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội.

Tại vòng thi cuối cùng mang chủ đề “Kiến tạo tương lai số - Tôi sáng tạo”, mỗi đội trình bày và bảo vệ một đề án, sáng kiến chuyển đổi số hoặc ứng dụng công nghệ, AI để giải quyết một vấn đề cụ thể trong cộng đồng, phục vụ học tập, nghiên cứu hoặc nâng cao hiệu quả công tác sinh viên.

Các đội có 7 phút thuyết trình về vấn đề thực tiễn, ý tưởng sáng tạo, ứng dụng công nghệ, kế hoạch triển khai, tính khả thi và tác động xã hội. Sau đó, đội thi trải qua 5 phút phản biện, trả lời câu hỏi từ hội đồng giám khảo.

Ban giám khảo cuộc thi gồm: Anh Vũ Huy Hoàng, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Chính phủ; Nhà báo Trần Ngọc Lan, Phó Tổng Thư ký tòa soạn báo Dân trí; Biên tập viên Hoàng Quốc Lê, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV).

Bước vào vòng thi chung kết, đội thi Học viện Chính sách và Phát triển giới thiệu ý tưởng xây dựng ứng dụng cung cấp thông tin về các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán. Nền tảng dự kiến phân tích dữ liệu doanh nghiệp, trong đó có báo cáo tài chính, giúp nhà đầu tư có thêm cơ sở tham khảo với độ tin cậy cao.

Theo nhóm, việc cung cấp thông tin minh bạch, góp phần bảo vệ dòng vốn của nhà đầu tư, hướng dòng tiền đến những doanh nghiệp hoạt động hiệu quả.

Tại phần phản biện, ban giám khảo đề nghị đội thi làm rõ các yếu tố kỹ thuật, phương thức thu thập dữ liệu và phương án vận hành ứng dụng. Các giám khảo cũng đặt vấn đề về nhu cầu thực tế của thị trường, trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp có nhu cầu tiếp cận và khai thác loại thông tin này.

Trong khi đó, đội thi Học viện Ngoại giao mang đến ý tưởng nền tảng Critix, hỗ trợ sinh viên nhận diện tin giả, đồng thời rèn luyện kỹ năng tiếp nhận thông tin và tranh biện.

Thông qua các tình huống giả định, sinh viên có thể thực hành xử lý những vấn đề thực tế. Nền tảng sử dụng AI để đặt câu hỏi cho người tham gia, đồng thời cho phép người dùng kết nối với chuyên gia để tìm hiểu sâu hơn về các nội dung liên quan. Nhóm định hướng đây là công cụ vừa cung cấp kiến thức, vừa giúp sinh viên luyện tập khả năng tư duy và tranh biện.

Với sáng kiến này, ban giám khảo yêu cầu đội thi làm rõ nguồn thông tin, dữ liệu đầu vào và cách bảo đảm độ tin cậy của thông tin được khai thác trên hệ thống. Một vấn đề khác được đặt ra là cần xác định rõ vai trò của con người, đặc biệt là sinh viên, trong quá trình vận hành nền tảng, tránh phụ thuộc quá nhiều vào AI.

Đội thi Học viện Hàng không Việt Nam đề xuất xây dựng cổng thông tin sinh viên thông minh, tích hợp trợ lý AI nhằm hỗ trợ tra cứu thông tin môn học, môn học lại, đăng ký học phần và kết nối với bộ phận phụ trách các dịch vụ trong trường.

Theo ý tưởng của nhóm, sinh viên có thể bắt đầu từ nhu cầu cụ thể thông qua giao diện chatbox để đặt câu hỏi nhanh, sau đó tiếp cận các thông tin chi tiết hơn như kế hoạch học tập cá nhân, lịch học và những công việc cần thực hiện. Hệ thống cũng dự kiến tích hợp mô-đun hỗ trợ học tập ứng dụng AI.

Góp ý cho đề án, Ban giám khảo gợi mở nhóm nghiên cứu khả năng mã hóa cơ sở dữ liệu, đồng thời mở rộng tính năng để phụ huynh có thể truy cập, nắm bắt thông tin về lịch học và kết quả học tập của sinh viên.

Đội thi Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội mang đến sáng kiến đồng hồ thông minh cảnh báo ô nhiễm không khí. Nhóm xuất phát từ thực trạng ô nhiễm không khí, đặc biệt là bụi mịn tại các thành phố lớn, đồng thời cho rằng thị trường trong nước còn thiếu thiết bị đeo phổ thông, giá hợp lý có khả năng cung cấp dữ liệu chất lượng không khí được cá nhân hóa theo thời gian thực.

Sản phẩm được đề xuất có khả năng đo bụi mịn tại vị trí người dùng, theo dõi các chỉ số nhiệt độ, độ ẩm. Thiết bị hướng tới những người thường xuyên di chuyển ngoài trời bằng xe máy, xe đạp; người mắc bệnh hô hấp; phụ huynh có con nhỏ và người làm việc tại khu công nghiệp, công trường.

Nhóm kỳ vọng thiết bị có thiết kế nhỏ gọn, đeo tay thuận tiện và chi phí thấp, giúp người dùng theo dõi chất lượng không khí tại nơi mình đang có mặt.

Tại phần phản biện, Ban giám khảo đặt câu hỏi về khả năng tích hợp thêm tính năng đo các chỉ số sức khỏe, trong bối cảnh đồng hồ thông minh hiện nay ngày càng phổ biến với các tiện ích theo dõi sức khỏe.

Một vấn đề khác được giám khảo trao đổi là tính hữu ích của cảnh báo ô nhiễm trong tình huống thực tế. Khác với một số cảnh báo sức khỏe có thể giúp người dùng chủ động điều chỉnh hành vi ngay lập tức, khi đồng hồ thông báo chất lượng không khí xung quanh không bảo đảm, người sử dụng chưa chắc có thể rời khỏi khu vực đó do những điều kiện và hoàn cảnh khác nhau.

Qua phần trình bày và phản biện, các đề án không chỉ được đánh giá ở ý tưởng ứng dụng công nghệ mà còn phải làm rõ khả năng triển khai, độ tin cậy của dữ liệu, tính bảo mật và hiệu quả thực tế đối với người sử dụng.

Những câu hỏi từ ban giám khảo tập trung vào các vấn đề cốt lõi như nguồn dữ liệu, phương thức vận hành, vai trò của con người và khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế. Đây cũng là những yếu tố quan trọng để các sáng kiến công nghệ, AI có thể đi từ ý tưởng đến ứng dụng trong đời sống.

Cuộc thi “Bản lĩnh sinh viên Chính phủ” gồm 4 vòng: “Bản sắc sinh viên Chính phủ - Tôi là ai?” (thi trực tuyến); “Đấu trường tri thức - Tôi thông thái”; “Tăng tốc - Tôi bứt phá” và vòng chung kết “Kiến tạo tương lai số - Tôi sáng tạo”. 

Kết quả chung cuộc sẽ được Ban tổ chức công bố và trao giải vào ngày 21/11.