Sinh viên xử lý tình huống khi bị ghép ảnh nhạy cảm bằng AI

Nguyễn Quốc Anh, sinh viên khóa 50, Khoa Truyền thông và Văn hóa Đối ngoại, Học viện Ngoại giao, đã được chọn làm Đại sứ An toàn số học đường, sau buổi casting vừa được Học viện tổ chức. Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ chiến dịch “Không Một Mình 2026 - Kết nối không tổn thương”.

Các Đại sứ sẽ phối hợp với nhà trường và chiến dịch đưa kiến thức, kỹ năng an toàn trên không gian mạng đến gần hơn với cộng đồng sinh viên.

Buổi casting diễn ra với sự tham gia của các ứng viên đã vượt qua vòng sơ tuyển trực tuyến. Ban giám khảo gồm ông Phạm Thanh Tùng, Bí thư Chi bộ Đoàn Thanh niên Học viện Ngoại giao; Nhà báo, Tiến sĩ Tạ Bích Loan; Thiếu tá Phạm Khánh Hòa, đại diện Liên minh Niềm tin số (DTA); MC Phạm Khánh Linh, Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam (QPVN).

Các ứng viên trải qua hai vòng thi liên tiếp. Ở vòng 1, các thí sinh giới thiệu bản thân và trình bày lý do muốn trở thành Đại sứ. Tại vòng 2, thí sinh bốc thăm tình huống liên quan đến an toàn số và đóng vai Đại sứ để hỗ trợ một người bạn gặp sự cố trên không gian mạng.

Nhiều tình huống được đưa ra sát với những rủi ro mà người trẻ có thể gặp khi sử dụng mạng xã hội, như bị đe dọa qua tin nhắn, bị chế ảnh và đăng tải trong nhóm lớp, hoặc bị ghép ảnh bằng trí tuệ nhân tạo (AI) rồi phát tán trên mạng.

Với tình huống một sinh viên nhận được tin nhắn đe dọa, thí sinh Nguyễn Quốc Anh cho rằng việc đầu tiên là lắng nghe, giúp người gặp sự cố giữ bình tĩnh. Người hỗ trợ cần khuyên nạn nhân lưu lại toàn bộ cuộc trò chuyện, đồng thời hạn chế tiếp xúc với những tin nhắn gây ảnh hưởng đến tâm lý khi bản thân chưa ổn định.

Đối với tình huống sinh viên bị chế ảnh và đăng lên nhóm lớp kèm theo nhiều bình luận, thí sinh Nguyễn Hữu Điệp đề xuất tiếp cận, lắng nghe người bị ảnh hưởng và ưu tiên trao đổi trực tiếp thay vì tiếp tục tranh luận trên mạng.

Theo thí sinh, cần dừng tương tác với nội dung gây tổn thương, không chuyển tiếp hoặc phát tán hình ảnh, đồng thời lưu lại tin nhắn và bằng chứng liên quan, không tự ý xóa nhóm trò chuyện.

Ở tình huống một sinh viên bị ghép ảnh nhạy cảm bằng AI và hình ảnh bị lan truyền trên mạng, thí sinh Phan Ngọc Quỳnh nhấn mạnh việc kêu gọi mọi người dừng chia sẻ, không tiếp tục đưa hình ảnh vào các nhóm trò chuyện.

"Người bị ảnh hưởng cần được động viên, tạo cảm giác có chỗ dựa và được lắng nghe", Quỳnh nói và đề xuất lưu giữ bằng chứng và báo cáo sự việc đến cơ quan có thẩm quyền.

Nhận xét về phần xử lý tình huống, Thiếu tá Phạm Khánh Hòa đánh giá cao cách lập luận của các ứng viên, đồng thời lưu ý trách nhiệm của người sử dụng công nghệ AI.

Theo bà, bên cạnh kiến thức hỗ trợ người gặp sự cố, các Đại sứ cần nhận thức rõ việc sử dụng AI để xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người khác là hành vi cần được nhìn nhận nghiêm túc.

Tại buổi casting, các ứng viên cũng chia sẻ động lực tham gia chương trình. Thí sinh Phan Mai Anh cho rằng mạng xã hội bên cạnh những tiện ích còn tiềm ẩn nguy cơ như tin giả, lộ lọt thông tin cá nhân. Nếu trở thành Đại sứ, thí sinh mong muốn giúp các bạn nâng cao khả năng tự bảo vệ và ý thức trách nhiệm khi tham gia môi trường số.

Kết quả, Nguyễn Quốc Anh, sinh viên khóa 50, Khoa Truyền thông và Văn hóa Đối ngoại, được lựa chọn làm Đại sứ chính thức. Ba Đại sứ đồng hành gồm Nguyễn Hữu Điệp, sinh viên khóa 49, Khoa Chính trị Quốc tế và Ngoại giao; Nguyễn Hoàng Dung, sinh viên khóa 53, Khoa Truyền thông và Văn hóa Đối ngoại; Phan Ngọc Quỳnh, sinh viên khóa 51, Khoa Chính trị Quốc tế và Ngoại giao.

Chiến dịch “Không Một Mình” do Liên minh Niềm Tin Số (DTA) khởi xướng, dưới sự bảo trợ của Bộ Công an, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các tổ chức quốc tế UNICEF (Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc), UNODC (Cơ quan của Liên hiệp quốc về chống ma túy và tội phạm), phối hợp tổ chức cùng Cục An ninh mạng, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, các cơ quan, tổ chức. 

Ngoài việc cảnh báo về những nguy cơ trên mạng, mục tiêu của “Không Một Mình 2026” là xây dựng một hệ sinh thái bảo vệ thực chất, trong đó trẻ em và thanh thiếu niên được trang bị kiến thức, kỹ năng và những điểm tựa cần thiết để tự tin hơn trong thế giới số.