Sốc vì máy bay bí mật của Mỹ

Một máy bay không người lái tối mật của Không quân Mỹ từng âm thầm hoạt động trên quỹ đạo suốt một năm và ba ngày, trong khi công chúng không biết chính xác nhiệm vụ của nó là gì. X-37B vốn chỉ được lên kế hoạch bay trong chín tháng, nhưng thời gian lưu lại bất ngờ kéo dài thêm khiến câu chuyện nhanh chóng trở nên bí ẩn. Chiếc máy bay đáng lẽ hạ cánh xuống California vào tháng 12 năm ngoái, thế nhưng nó vẫn tiếp tục bay vòng quanh Trái đất mà không có lời giải thích công khai. Theo DailyMail, sứ mệnh thử nghiệm của X-37B đã được gia hạn trong im lặng, còn nguyên nhân cụ thể vẫn chưa được Không quân Mỹ tiết lộ. X-37B có hình dáng giống một tàu con thoi không gian thu nhỏ, nhưng được thiết kế để hoạt động không người lái trên quỹ đạo. Đây là máy bay thử nghiệm thứ hai thuộc chương trình, sau một chiếc khác đã trở về Căn cứ Không quân Vandenberg vào tháng 12/2010, kết thúc bảy tháng hoạt động trong không gian. Trong thời gian thực hiện nhiệm vụ, X-37B được cho là di chuyển với vận tốc lên tới 17.000 dặm/giờ, mức tốc độ khiến việc quan sát trực tiếp trở nên đặc biệt khó khăn. Chiếc máy bay không bay theo một hành trình dễ đoán đối với công chúng, bởi quỹ đạo, thiết bị mang theo và mục tiêu hoạt động đều được giữ kín. Mỗi vòng bay quanh Trái đất vì thế càng làm dày thêm màn sương bí mật bao quanh phương tiện nhỏ bé nhưng có khả năng hoạt động dài ngày này. Không quân Mỹ chỉ mô tả sứ mệnh thứ hai bằng cụm từ khá chung chung, rằng X-37B có nhiệm vụ thử nghiệm thêm nhiều công nghệ mới. Cách giải thích này xác nhận chương trình vẫn tập trung vào nghiên cứu kỹ thuật, nhưng không cho biết những công nghệ nào đang được đánh giá. Mục tiêu tối thượng của chuyến bay, bao gồm thiết bị, phương pháp vận hành và giá trị quân sự nếu có, vẫn không được công bố rõ ràng. Sự kín tiếng ấy nhanh chóng tạo điều kiện cho nhiều giả thuyết liên quan đến quốc phòng và hoạt động do thám xuất hiện. Một số nhà thiên văn nghiệp dư từng quan sát quỹ đạo của chiếc X-37B đầu tiên, nhận thấy nó bay ngang qua CHDCND Triều Tiên, Iraq, Iran, Pakistan và Afghanistan. Tuy nhiên, việc một phương tiện bay qua phía trên những khu vực này chưa đủ chứng minh nó đang thu thập thông tin, bởi quỹ đạo còn phụ thuộc nhiều yếu tố kỹ thuật khác. Một tin đồn khác cho rằng X-37B bị giữ lại trên không gian lâu hơn dự kiến nhằm theo dõi hoặc dè chừng trạm không gian Thiên cung mới của Trung Quốc. Giả thuyết này thu hút sự chú ý vì X-37B hoạt động trong cùng môi trường quỹ đạo, nơi mọi chuyển động đều gắn với lợi ích khoa học, công nghệ và chiến lược. Dù vậy, các chuyên gia cho rằng một nhiệm vụ giám sát như thế không hề đơn giản, đặc biệt khi máy bay di chuyển với tốc độ hàng nghìn mét mỗi giây. Brian Weeden, chuyên gia thuộc Quỹ Secure World, nhận định trên BBC rằng nếu Mỹ thực sự muốn quan sát Thiên cung, nước này đã có đủ phương tiện khác để thực hiện mà không cần dùng X-37B. Lập luận ấy làm suy yếu giả thuyết cho rằng việc gia hạn chuyến bay chủ yếu nhằm theo dõi trạm không gian của Trung Quốc. Thay vào đó, Weeden nghiêng về khả năng Không quân Mỹ muốn kiểm tra hiệu quả sử dụng nhiên liệu bằng cách duy trì X-37B trên quỹ đạo càng lâu càng tốt. Một chuyến bay kéo dài bất thường có thể giúp giới kỹ thuật đánh giá độ bền, mức tiêu thụ nhiên liệu và khả năng vận hành ổn định của máy bay trong môi trường khắc nghiệt. Việc chứng minh X-37B có thể hoạt động lâu hơn kế hoạch cũng mang lại giá trị trình diễn đáng kể cho một chương trình công nghệ đặc biệt. Theo giả thuyết này, sự bí mật không nhất thiết che giấu một nhiệm vụ do thám, mà còn có thể bảo vệ chương trình khỏi nguy cơ bị cắt giảm ngân sách.