Sử dụng máy quét để khám nghiệm tử thi

Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Lancet ngày 22/11 cho thấy máy quét công nghệ cao có thể hỗ trợ xác định nguyên nhân tử vong, giảm nhu cầu khám nghiệm tử thi truyền thống. Phương pháp này đặc biệt đáng chú ý vì có thể hạn chế những can thiệp không cần thiết lên cơ thể người đã qua đời, đồng thời giảm thêm đau đớn cho gia đình tang quyến. Nếu được hoàn thiện, hình ảnh thu được từ các thiết bị y tế có thể trở thành công cụ quan trọng trong điều tra tử vong, bên cạnh quy trình pháp y hiện nay. Tại Anh, một thi thể thường được khám nghiệm sau năm ngày nếu xuất hiện dấu hiệu cho thấy người đó có thể đã bị sát hại. Quy trình truyền thống bắt đầu bằng việc các bác sĩ pháp y mổ bụng nạn nhân, sau đó kiểm tra những cơ quan nội tạng khác để tìm bằng chứng về bệnh lý hoặc thương tích. Cách làm này cung cấp nhiều thông tin cần thiết, nhưng đồng thời có thể tạo ra tác động lớn đối với cơ thể người chết và cảm xúc của những người thân còn sống. Trong tương lai, máy chụp cộng hưởng từ và máy chụp cắt lớp vi tính có khả năng thay thế hoàn toàn việc mổ khám nghiệm trong một số trường hợp phù hợp. Các nhà khoa học tại Bệnh viện John Radcliffe ở Oxford đã thử nghiệm hai công nghệ này bằng cách chụp hình cơ quan nội tạng của 182 thi thể. Mục tiêu chính là đánh giá khả năng phát hiện nguyên nhân tử vong mà không cần tiến hành ngay những thao tác phẫu thuật vốn được sử dụng trong khám nghiệm thông thường. Kết quả nghiên cứu cho thấy máy chụp cộng hưởng từ có thể tạo ra hình ảnh đủ hữu ích về các cơ quan bên trong ở khoảng một phần ba số thi thể. Trong khi đó, máy chụp cắt lớp vi tính có thể tạo ra hình ảnh phù hợp ở hơn 90 thi thể, cho thấy công nghệ này có thể mang lại hiệu quả thực tế đáng kể. Sự khác biệt giữa hai phương pháp cung cấp thêm dữ liệu để các chuyên gia cân nhắc thiết bị nào phù hợp với từng trường hợp pháp y cụ thể. Quy trình sàng lọc bằng máy quét có thể phát hiện một số nguyên nhân tử vong chính, đồng thời nhận diện những tổn thương đáng ngờ cần được kiểm tra kỹ hơn. Khi hình ảnh cho thấy dấu hiệu bất thường, bác sĩ có thể thực hiện phẫu thuật tối thiểu tại vùng cần thiết, thay vì tiến hành một cuộc khám nghiệm rộng trên toàn cơ thể. Cách tiếp cận kết hợp này vừa duy trì khả năng tìm kiếm bằng chứng, vừa giảm mức độ can thiệp không cần thiết đối với thi thể. Dù có nhiều triển vọng, công nghệ hình ảnh sau khi chết vẫn đối mặt với những trở ngại đáng kể trước khi được áp dụng phổ biến trong hệ thống pháp y. Cả chụp cộng hưởng từ lẫn chụp cắt lớp vi tính đều tốn kém, đồng thời đòi hỏi thiết bị chuyên dụng cùng đội ngũ được đào tạo bài bản. Chuyên gia không chỉ phải vận hành máy chính xác, mà còn cần đủ năng lực giải thích hình ảnh để phân biệt dấu hiệu bệnh lý, thương tích và những thay đổi xảy ra sau tử vong. Một hạn chế khác nằm ở những nguyên nhân tử vong mà máy chụp chưa thể chẩn đoán đáng tin cậy, trong đó có bệnh tim và tình trạng tắc mạch máu. Những trường hợp như vậy vẫn có thể cần khám nghiệm trực tiếp để xác định chính xác điều gì đã xảy ra bên trong cơ thể. Vì thế, kết quả hình ảnh hiện chưa thể thay thế toàn bộ kiến thức chuyên môn, xét nghiệm bổ sung và phán đoán của các bác sĩ pháp y. Ian Roberts, tác giả nghiên cứu kiêm giáo sư bệnh lý học tại Bệnh viện John Radcliffe ở Oxford, nhận định hình ảnh sau khám nghiệm chưa thể trở thành lựa chọn thay thế phổ biến cho khám nghiệm tử thi. Tuy nhiên, ông cho rằng đây vẫn là một phương pháp sẵn có, có giá trị trong việc hỗ trợ xác định nguyên nhân cái chết ở những trường hợp phù hợp. Nghiên cứu mở ra hướng tiếp cận ít xâm lấn hơn, nhưng việc sử dụng rộng rãi còn phụ thuộc vào chi phí, đào tạo chuyên gia và khả năng khắc phục các giới hạn chẩn đoán hiện nay.