Nằm ở vĩ độ khoảng 78 độ Bắc, Longyearbyen là khu dân cư lớn nhất của quần đảo Svalbard, thuộc Na Uy. Nơi đây thu hút du khách bởi khung cảnh núi tuyết, sông băng, hiện tượng cực quang và những trải nghiệm đặc trưng của vùng Bắc Cực.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Tuy nhiên, bên cạnh vẻ đẹp hoang sơ, thị trấn còn nổi tiếng với một quy định khiến nhiều người tò mò: Người dân không được chôn cất bằng quan tài tại địa phương. Câu chuyện này thường được truyền miệng với cách diễn đạt rằng Longyearbyen là nơi “cấm người dân qua đời”.
Theo Visit Svalbard - cơ quan thông tin du lịch địa phương - đây thực chất là một giai thoại không chính xác.
Người dân vẫn có thể qua đời tại Longyearbyen. Điều bị hạn chế là hình thức mai táng bằng quan tài. Việc chôn cất tro cốt vẫn được cho phép đối với những trường hợp đáp ứng quy định.
Vì sao thị trấn ngừng chôn cất bằng quan tài?
Theo tài liệu lịch sử của Bảo tàng Svalbard, nghĩa trang Longyearbyen từng tiếp nhận người qua đời từ năm 1918. Tuy nhiên, đến năm 1950, việc chôn cất bằng quan tài tại đây đã chấm dứt.
Một trong những nguyên nhân chính là điều kiện địa chất đặc biệt của khu vực. Longyearbyen nằm trên lớp đất đóng băng vĩnh cửu, tức lớp đất hoặc đá duy trì trạng thái đóng băng trong thời gian dài.
Nhiệt độ thấp khiến quá trình phân hủy các vật chất hữu cơ, trong đó có thi thể người, diễn ra chậm hơn nhiều so với những vùng khí hậu ấm.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Theo Visit Svalbard, hiện tượng đóng băng và tan băng lặp đi lặp lại theo mùa còn có thể khiến những vật thể được chôn dưới đất bị đẩy dần lên phía trên. Điều này làm cho việc mai táng bằng quan tài không phù hợp với điều kiện tự nhiên tại địa phương.
Câu chuyện càng được chú ý khi nghĩa trang Longyearbyen lưu giữ dấu tích của những người thiệt mạng trong đại dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918.
Theo Bảo tàng Svalbard, dịch bệnh theo những chuyến tàu đến khu khai thác than Longyearbyen vào năm đó. Tháng 8/1918, một thợ mỏ 20 tuổi qua đời. Trong những tuần tiếp theo, thêm ba người đàn ông tử vong.
Đến cuối tháng 9/1918, một con tàu chở người lao động từ Tromsø đến Longyearbyen, trong đó nhiều người đã nhiễm cúm. Sang đầu tháng 10, thêm 7 người đàn ông, tuổi từ 19 đến 28, qua đời. Họ được mai táng tại nghĩa trang địa phương.
Do mặt đất đã đóng băng vào cuối mùa thu, những người đào huyệt phải sử dụng thuốc nổ để phá lớp đất cứng, tạo chỗ đặt quan tài. Bảy ngôi mộ này hiện vẫn nằm ở hàng trên cùng của nghĩa trang Longyearbyen.
Những ngôi mộ từ năm 1918 trở thành một phần lịch sử đặc biệt của thị trấn. Từ năm 2016, nghĩa trang Longyearbyen còn ngừng nhận cả mộ tro cốt mới, vì khu vực này nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở. Theo văn bản của Chính phủ Na Uy, ngôi mộ tro cốt gần nhất được lập năm 2015.
Người dân vẫn được mai táng tro cốt tại địa phương
Dù không cho phép chôn cất bằng quan tài, Longyearbyen không hoàn toàn cấm việc mai táng người đã khuất. Theo quy định về nghĩa trang Longyearbyen sửa đổi năm 2021, hình thức được cho phép là đặt bình tro cốt ở ngôi mộ, không phải chôn cất bằng quan tài.
Người đã cư trú tại Svalbard vào thời điểm qua đời có quyền được an táng tro cốt tại nghĩa trang Longyearbyen.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Được biết, Longyearbyen vốn gắn liền với điều kiện sinh sống khắc nghiệt ở vùng Bắc Cực. Đây là nơi có mùa đông dài, nhiệt độ thấp, thời tiết thay đổi nhanh và khoảng cách xa đất liền.
Những yếu tố này khiến việc tổ chức các dịch vụ y tế, chăm sóc và mai táng có nhiều khác biệt so với những khu dân cư thông thường.
Dẫu vậy, Longyearbyen vẫn là một thị trấn có đời sống cộng đồng, hoạt động du lịch và những điểm tham quan riêng. Du khách có thể đến đây bằng đường hàng không từ Oslo hoặc Tromsø, khám phá cảnh quan băng tuyết, trải nghiệm mùa cực quang và tìm hiểu lịch sử khai thác than của vùng đất Bắc Cực.
Theo Visitsvalbard/ News