Thanh Niên • 09/09/2026 11:20

Suất cơm 30.000 đồng dần vắng bóng, kinh doanh đồ uống ngày càng khó

Sáng 9.9, tại Vietnam F&B Summit 2026 diễn ra ở TP.HCM, ông Nguyễn Đỗ Anh Quân, Giám đốc nhãn hàng iPOS.vn, công bố nhiều kết quả đáng chú ý từ Báo cáo thị trường kinh doanh ẩm thực tại Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026 do iPOS.vn và Nestlé Professional thực hiện.

F&B Việt Nam thu 432.700 tỉ đồng nửa đầu năm

Theo báo cáo, tính đến hết tháng 6.2026, Việt Nam có khoảng 329.200 cửa hàng F&B, chỉ giảm 0,1% so với cuối năm 2025. Doanh thu toàn ngành F&B trong 6 tháng đầu năm đạt khoảng 432.700 tỉ đồng, tăng 6,55% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, nếu tính bình quân trên từng cửa hàng, doanh thu gần như không cải thiện, thậm chí giảm nhẹ. Đây là lý do tổng doanh thu toàn thị trường tăng nhưng nhiều chủ quán vẫn cảm thấy kinh doanh 6 tháng qua không "khấm khá" hơn.

Khảo sát cho thấy khoảng 43% cơ sở F&B ghi nhận doanh thu thấp hơn cùng kỳ. Đáng chú ý, kinh doanh đồ uống đang khó hơn đồ ăn. Các nhà hàng, quán ăn có nhiều cơ hội tăng giá trị hóa đơn khi khách có thể gọi thêm nước, món phụ, combo hoặc sản phẩm khác. Trong khi đó, quán cà phê hay trà sữa có ít dư địa bán thêm hơn, chủ yếu là bánh hoặc topping.

Một sức ép khác đến từ làn sóng bình dân hóa. Gần 9/10 chủ quán được khảo sát cho biết đã nhìn thấy ngày càng nhiều mô hình giá rẻ xuất hiện quanh khu vực kinh doanh. Dù vậy, phần lớn chưa lựa chọn giảm giá mà vẫn giữ cách bán hiện tại, ngay cả khi phải chấp nhận mất một phần khách.

Bất chấp những khó khăn, 52,01% doanh nghiệp F&B vẫn có kế hoạch mở thêm cửa hàng hoặc phát triển quy mô trong 6 tháng cuối năm. Theo iPOS.vn, nửa cuối năm vốn là mùa cao điểm của ngành với Giáng sinh, tết Dương lịch và giai đoạn chuẩn bị tết Nguyên đán.

Một thay đổi rõ rệt khác nằm ở chi phí cho bữa trưa, tần suất ăn trưa bên ngoài của người tiêu dùng gần như không thay đổi. Điều thay đổi chủ yếu là giá của mỗi bữa ăn. "Một bữa trưa gần công ty trước đây có giá 30.000 đồng, 6 tháng đầu năm có thể đã tăng lên 35.000 đồng. Người tiêu dùng vẫn phải ăn với tần suất như vậy", ông Quân phân tích.

Dữ liệu khảo sát cho thấy tỷ lệ khách chi dưới 30.000 đồng cho bữa trưa giảm, nhóm 31.000-50.000 đồng cũng thu hẹp, ngược lại, tỷ lệ người chi từ 51.000 đồng trở lên tăng mạnh. Điều này thể hiện cảm giác người tiêu dùng "thắt chặt hầu bao" chưa phản ánh đầy đủ thực tế. Với những nhu cầu thiết yếu như ăn trưa, họ vẫn phải duy trì tần suất, nhưng số tiền bỏ ra ngày càng lớn hơn. Xu hướng tương tự cũng xuất hiện ở nhu cầu tụ tập, giải trí; tỷ lệ người đi ăn ngoài hàng tuần vào cuối tuần tăng từ 11,86% lên 19,27%. Theo iPOS.vn, áp lực công việc và cuộc sống khiến những cuộc gặp gỡ cuối tuần trở thành một hình thức giải tỏa căng thẳng. Đây cũng là lý do nhiều trung tâm thương mại, nhà hàng và khu ăn uống vẫn đông khách vào cuối tuần.

Trong khi đó, 200.000 đồng/người đang trở thành một ngưỡng tâm lý quan trọng cho những dịp tụ tập. Muốn khách chi vượt mức này, nhà hàng phải tạo ra đủ giá trị để họ cảm thấy số tiền bỏ ra là xứng đáng. Nhiều mô hình đang sử dụng một mức giá khởi điểm hấp dẫn, chẳng hạn set ăn 100.000 - 150.000 đồng để kéo khách vào quán. Sau đó, thông qua món gọi thêm, "topping" hay các sản phẩm bổ sung, hóa đơn thực tế có thể tăng lên 300.000 - 400.000 đồng. Doanh nghiệp không nhất thiết phải rẻ toàn bộ, quan trọng là cần tạo được một "điểm giá vào cửa" đủ hấp dẫn, sau đó tăng giá trị trải nghiệm để khách sẵn sàng chi thêm.

Khách không rời thị trường, chỉ đổi nơi tiêu tiền

Khảo sát về kế hoạch chi tiêu 6 tháng cuối năm cho thấy 52,26% người tiêu dùng dự kiến giữ nguyên mức chi hiện tại. Tỷ lệ có ý định cắt giảm cũng không thay đổi đáng kể. Sức mua trong nửa cuối năm có thể không bùng nổ, nhưng điều tích cực là người tiêu dùng không rời khỏi thị trường F&B. Họ vẫn ăn ngoài, uống cà phê và gặp gỡ bạn bè mà chỉ thay đổi cách phân bổ tiền và lựa chọn kỹ hơn giữa các thương hiệu.

Ông Quân dự báo thị trường F&B có thể tăng trưởng khoảng 7 - 9% trong nửa cuối năm. "Tổng chi tiêu không rời khỏi thị trường mà chỉ đổi điểm đến. Cùng một khu vực, cùng một mức chi phí và cùng một tệp khách, kết quả kinh doanh giữa các cửa hàng vẫn có thể rất khác nhau", ông nhận định. Theo đó, tăng trưởng của các cửa hàng F&B trong thời gian tới sẽ không đơn thuần đến từ việc chờ sức mua phục hồi, mà phụ thuộc vào khả năng tạo ra lý do đủ thuyết phục để khách hàng quay trở lại.

Theo Thanh Niên, thị trường F&B Việt Nam đạt doanh thu khoảng 432.700 tỉ đồng trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng 6,55% so với cùng kỳ năm trước. Đến hết tháng 6.2026, cả nước có khoảng 329.200 cửa hàng F&B, chỉ giảm 0,1% so với thời điểm cuối năm 2025, cho thấy quy mô thị trường gần như ổn định. Tuy nhiên, doanh thu bình quân trên từng cửa hàng gần như không cải thiện, thậm chí giảm nhẹ, khiến nhiều chủ quán vẫn cảm thấy hoạt động kinh doanh chưa khấm khá hơn. Kết quả khảo sát cho thấy khoảng 43% cơ sở F&B ghi nhận doanh thu thấp hơn cùng kỳ, trong đó nhóm kinh doanh đồ uống chịu áp lực rõ rệt hơn nhóm bán đồ ăn. Nhà hàng và quán ăn thường có nhiều cơ hội nâng giá trị hóa đơn bằng nước uống, món phụ, combo hoặc sản phẩm bổ sung mà khách dễ gọi thêm. Ngược lại, quán cà phê và trà sữa có ít dư địa bán thêm hơn, chủ yếu dựa vào bánh, topping hoặc một vài sản phẩm phụ để tăng doanh thu. Sức ép càng lớn khi gần 9/10 chủ quán được khảo sát nhận thấy các mô hình giá rẻ xuất hiện ngày càng nhiều quanh khu vực kinh doanh của mình. Dù đối mặt cạnh tranh gay gắt, phần lớn chủ quán chưa chọn giảm giá, vẫn giữ cách bán hiện tại, ngay cả khi phải chấp nhận mất một phần khách hàng. Bất chấp khó khăn, 52,01% doanh nghiệp F&B cho biết vẫn dự định mở thêm cửa hàng hoặc phát triển quy mô trong 6 tháng cuối năm 2026. Theo iPOS.vn, nửa cuối năm thường là mùa cao điểm của ngành, nhờ Giáng sinh, tết Dương lịch và giai đoạn chuẩn bị cho tết Nguyên đán. Những dịp này có thể tạo thêm cơ hội cho các thương hiệu biết thiết kế sản phẩm phù hợp, kiểm soát chi phí và thu hút khách bằng trải nghiệm đáng tiền. Một thay đổi đáng chú ý khác nằm ở chi phí bữa trưa, khi tần suất người tiêu dùng ăn trưa bên ngoài gần như không đổi, nhưng số tiền cho mỗi bữa đã tăng lên. Ông Nguyễn Đỗ Anh Quân, Giám đốc nhãn hàng iPOS.vn, phân tích rằng một bữa trưa gần công ty trước đây có giá 30.000 đồng nay có thể lên 35.000 đồng. Nói cách khác, suất cơm 30.000 đồng dần vắng bóng, còn người lao động vẫn phải duy trì tần suất ăn trưa tương tự vì đây là nhu cầu thiết yếu hằng ngày. Dữ liệu khảo sát ghi nhận tỷ lệ khách chi dưới 30.000 đồng cho bữa trưa giảm, nhóm 31.000-50.000 đồng thu hẹp, trong khi nhóm từ 51.000 đồng tăng mạnh. Diễn biến này cho thấy cảm giác người tiêu dùng đang thắt chặt hầu bao chưa phản ánh đầy đủ thực tế chi tiêu trong đời sống. Họ có thể cân nhắc kỹ hơn khi lựa chọn thương hiệu, nhưng với bữa trưa, nhiều người vẫn phải chi khoản tiền lớn hơn để duy trì nhu cầu thường nhật. Xu hướng tương tự xuất hiện trong hoạt động tụ tập và giải trí, khi tỷ lệ người đi ăn ngoài hàng tuần vào cuối tuần tăng từ 11,86% lên 19,27%. Theo iPOS.vn, áp lực công việc và cuộc sống khiến những cuộc gặp gỡ cuối tuần trở thành cách giải tỏa căng thẳng, giúp trung tâm thương mại và khu ăn uống vẫn đông khách. Trong các dịp tụ tập, 200.000 đồng mỗi người đang trở thành một ngưỡng tâm lý quan trọng, buộc nhà hàng phải chứng minh giá trị tương xứng nếu muốn khách chi nhiều hơn. Nhiều mô hình vì thế đưa ra mức giá khởi điểm hấp dẫn, chẳng hạn set ăn 100.000-150.000 đồng, rồi tăng hóa đơn bằng món gọi thêm, topping hoặc sản phẩm bổ sung. Hóa đơn thực tế có thể đạt 300.000-400.000 đồng, cho thấy doanh nghiệp không nhất thiết phải rẻ ở mọi hạng mục mà cần tạo điểm giá vào cửa đủ thuyết phục. Khảo sát kế hoạch chi tiêu 6 tháng cuối năm cho thấy 52,26% người tiêu dùng dự kiến giữ nguyên mức chi hiện tại, trong khi tỷ lệ muốn cắt giảm không thay đổi đáng kể. Ông Quân dự báo F&B có thể tăng trưởng khoảng 7-9% trong nửa cuối năm, bởi khách hàng không rời thị trường mà chỉ đổi nơi tiêu tiền và lựa chọn kỹ hơn.

Xem thêm tại Thanh Niên