Tác giả sách dạy làm giàu “Cha giàu, Cha nghèo” và nghịch lý nợ 1,2 tỷ USD

Ở tuổi 79, Kiyosaki nhiều lần nhắc đến khoản nợ này khi chia sẻ về chiến lược tài chính của mình. Tuy nhiên, ông không xem nợ đơn thuần là gánh nặng. Theo Kiyosaki, nếu được sử dụng để mua những tài sản có khả năng tạo ra dòng tiền, nợ có thể trở thành một công cụ giúp gia tăng tài sản.

“Vì vậy, tôi đang nợ 1,2 tỷ USD”, Kiyosaki nói trên podcast Get Rich Education. Tuy nhiên, ông đồng thời cảnh báo mọi người không nên máy móc làm theo chiến lược của mình.

“Nhưng tôi đã nghiên cứu vấn đề này từ năm 1974... Nếu bạn muốn học cách sử dụng nợ, tốt hơn hết bạn phải trang bị kiến thức”, ông nói. Nhà kinh tế học Robert Kiyosaki được ước tính hiện sở hữu khối tài sản ròng khoảng 100 triệu USD. 

1,2 tỷ USD không hoàn toàn là khoản nợ cá nhân

Con số 1,2 tỷ USD nghe có vẻ gây sốc, nhưng cách hiểu về khoản nợ này mới là điều đáng chú ý. Kim Kiyosaki, vợ cũ đồng thời từng là đối tác kinh doanh của Robert Kiyosaki, gần đây cho rằng con số trên đã bị hiểu sai.

Theo bà, đây không phải là số tiền Robert Kiyosaki phải tự mình trả, mà phần lớn là các khoản vay gắn với những bất động sản mà ông đầu tư cùng các đối tác. “Chúng tôi sở hữu rất nhiều tòa nhà căn hộ cùng với các đối tác”, Kim Kiyosaki nói. Danh mục đầu tư này có khoảng 1.500 căn hộ.

“Vì vậy, về mặt kỹ thuật, đúng là chúng tôi có toàn bộ khoản nợ đó”, bà nói. Tuy nhiên, các khoản vay được gắn với những bất động sản cụ thể, còn phần nghĩa vụ thực tế của Kiyosaki chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ hơn rất nhiều.

Kim Kiyosaki cho rằng Robert vốn thích đưa ra những con số gây chú ý: “Ông ấy thích nói những điều gây sốc”.

Khi nợ trở thành công cụ đầu tư

Về bản chất, chiến lược của Kiyosaki dựa trên một khái niệm quen thuộc trong tài chính: Đòn bẩy. Một nhà đầu tư không nhất thiết phải sử dụng toàn bộ vốn tự có để mua tài sản. Họ có thể vay thêm tiền, sử dụng tài sản làm tài sản bảo đảm và kỳ vọng dòng tiền từ tài sản đủ để trang trải chi phí vay.

David A. Perez, chuyên gia thuế và nhà sáng lập Tax Maverick AI, đồng thời là một nhà đầu tư bất động sản đa căn hộ, cho rằng chiến lược của Kiyosaki là một cách làm phổ biến trong lĩnh vực bất động sản.

John Poole, nhà sáng lập công ty tư vấn JPTD Partners tại Scottsdale, bang Arizona, Mỹ, tỏ ra thận trọng hơn. “Tôi cho rằng có nợ tốt và nợ xấu. Nhưng khi khoản nợ lên tới 1,2 tỷ USD, bạn tốt hơn hết phải biết chính xác mình đang làm gì”, ông nói.

Theo Poole, đòn bẩy tài chính hoạt động rất hiệu quả khi giá trị tài sản tăng. Nhưng nếu thị trường đảo chiều, chính đòn bẩy có thể khuếch đại rủi ro.

“Đòn bẩy tài chính hoạt động rất hiệu quả khi giá trị tài sản tăng lên. Nhưng nếu đà tăng đó không còn tiếp diễn, nó có thể trở thành một "chiếc cưa máy tài chính" khi thị trường đi xuống”, ông cảnh báo.

Cha giàu, Cha nghèo và triết lý làm giàu gây tranh cãi

Câu chuyện về khoản nợ 1,2 tỷ USD thực chất không tách rời triết lý tài chính mà Robert Kiyosaki đã theo đuổi trong nhiều thập kỷ.

Cha giàu, Cha nghèo được Kiyosaki tự xuất bản lần đầu vào năm 1997 và sau đó trở thành một trong những cuốn sách tài chính cá nhân nổi tiếng thế giới. Theo Vanity Fair, tác phẩm đã bán hơn 44 triệu bản.

Trong sách, Kiyosaki đối lập những bài học ông cho biết đã học từ cha ruột, người được gọi là “Cha nghèo”, với những bài học từ cha của người bạn thân thời thơ ấu, nhân vật được gọi là “Cha giàu”.

Ralph Kiyosaki, cha ruột của Robert, từng giữ chức Giám đốc Sở Giáo dục bang Hawaii (Mỹ) và ra tranh cử phó thống đốc bang năm 1970 nhưng thất bại. Sau này, Kiyosaki xác nhận “Cha giàu” là Richard Kimi, một doanh nhân Hawaii từng sở hữu chuỗi khách sạn, trong đó có Waikiki Biltmore Hotel.

Điểm cốt lõi trong tư tưởng của Kiyosaki là cách phân biệt giữa tài sản và tiêu sản. Theo cách giải thích nổi tiếng của ông, tài sản là thứ đưa tiền vào túi, trong khi tiêu sản lấy tiền ra khỏi túi.

Một bất động sản cho thuê tạo ra dòng tiền có thể được xem là tài sản. Trong khi đó, một chiếc xe đắt tiền mua bằng khoản vay, liên tục phát sinh chi phí nhưng không tạo ra thu nhập, có thể trở thành gánh nặng tài chính.

Từ đó, Kiyosaki khuyến khích mọi người không chỉ tập trung vào tiền lương mà phải học cách xây dựng những nguồn thu nhập có khả năng vận hành ngoài thời gian lao động trực tiếp.

Người cả đời dạy làm giàu và nghịch lý 1,2 tỷ USD

Điều khiến câu chuyện của Kiyosaki trở nên hấp dẫn chính là sự đối lập. Một mặt, ông được biết đến như người khuyến khích mọi người giảm phụ thuộc vào tiền lương, xây dựng tài sản và học cách sử dụng nợ.

Mặt khác, ông lại công khai nói về khoản nợ lên tới 1,2 tỷ USD. Nhưng nhìn kỹ hơn, đây không hẳn là một nghịch lý.

Kiyosaki không nói rằng có nhiều nợ là tốt. Quan điểm của ông là nợ có thể hữu ích nếu nó được sử dụng để mua những tài sản có khả năng tạo ra dòng tiền.

Vấn đề nằm ở khả năng kiểm soát rủi ro. Bởi vậy, lời cảnh báo của chính Kiyosaki rằng “không nên làm theo những gì tôi làm” có lẽ đáng chú ý không kém con số 1,2 tỷ USD.

Một bài học lớn hơn về tiền bạc

Sau gần 30 năm kể từ khi Cha giàu, Cha nghèo xuất hiện, Robert Kiyosaki vẫn là một trong những nhân vật gây tranh luận mạnh mẽ trong lĩnh vực tài chính cá nhân.

Người ủng hộ cho rằng ông đã giúp hàng triệu độc giả thay đổi cách nhìn về tiền, tài sản và đầu tư. Những người chỉ trích lại cho rằng một số quan điểm của ông đơn giản hóa quá mức một thế giới tài chính vốn phức tạp và đầy rủi ro.

Dù đứng ở phía nào, câu chuyện 1,2 tỷ USD vẫn đặt ra một câu hỏi đáng suy nghĩ: “Một khoản nợ lớn có thực sự đáng sợ nếu phía sau nó là một lượng tài sản lớn hơn và có khả năng tạo ra dòng tiền?”.

Câu trả lời không đơn giản là có hay không. Và ranh giới giữa hai điều đó nằm ở tài sản đứng phía sau khoản vay, dòng tiền tạo ra từ tài sản và khả năng của người đi vay trong việc kiểm soát rủi ro.