Bộ Quốc phòng Mỹ sẽ lắp một loại thiết bị âm thanh có khả năng phát hiện đường bay của những viên đạn bay từ mặt đất vào máy bay trực thăng vận tải. Trang web của Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết, thiết bị âm thanh nói trên được gọi là HALTT ( Helicopter Alert and Threat Termination ). Nó có khả năng xác đ...
Bộ Quốc phòng Mỹ sẽ lắp một loại thiết bị âm thanh có khả năng phát hiện đường bay của những viên đạn bay từ mặt đất vào máy bay trực thăng vận tải.
Trang web của Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết, thiết bị âm thanh nói trên được gọi là HALTT (Helicopter Alert and Threat Termination). Nó có khả năng xác định hướng của đạn, nhờ đó phi công có đủ thời gian để tránh đạn.
Một trực thăng vận tải của quân đội Mỹ tại Afghanistan. (Ảnh: wired.com).
HALTT sử dụng nhiều cảm biến cao cấp để phát hiện sóng siêu thanh và tiếng động mà những viên đạn hay hỏa tiễn tạo nên khi bay trong không trung. Thiết bị có thể tương thích với trực thăng vận tải cùng nhiều loại trực thăng khác. Các thử nghiệm cho thấy HALTT thoạt động rất hiệu quả. Các thiết bị HALTT đầu tiên sẽ được lắp vào những máy bay trực thăng vận tải tại Afghanistan vào tháng 10 tới.
Về mặt lý thuyết, HALTT cảnh báo phi công khi ai đó bắn về phía trực thăng ngay cả khi đường bắn không hướng thẳng về phía phi cơ. Đây là tình huống tiêu biểu nhất trên chiến trường, bởi phi công không thể nghe âm thanh phát ra từ đạn và cũng không thể nhìn thấy đạn. Vì thế HALTT báo cho phi công hướng cụ thể của viên đạn, nhờ đó họ có thể tránh đường bay của nó. Nếu trực thăng mang theo vũ khí, sự hiện diện của HALTT sẽ giúp phi công xác định được nơi phát ra hỏa lực và bắn trả nhanh chóng.
Wired cho biết, HALTT được chế tạo dựa trên những thiết bị phát hiện xạ thủ bắn tỉa bằng cách dò tìm âm thanh từ đạn. Những thiết bị này ra đời cách đây chừng một thập kỷ và khả năng hoạt động của chúng ngày càng được cải thiện. Hàng chục nghìn thiết bị phát hiện xạ thủ bắn tỉa đã được đưa tới Iraq và Afghanistan, những nơi mà vai trò của chúng ngày càng trở lên lớn hơn. Thiết bị cung cấp thông tin về hướng của viên đạn, nhờ đó người sử dụng có thể xác định vị trí của tay súng bắn tỉa. Đa số những thiết bị đó được sản xuất tại Anh, Mỹ, Pháp và Israel.
Trong chiến trường, trực thăng vận tải thường phải đối mặt với mối đe dọa khó nhìn, khó nghe: những viên đạn hoặc hỏa tiễn được bắn từ mặt đất lên không trung. Để tăng cơ hội sống sót cho phi công, Bộ Quốc phòng Mỹ sẽ lắp một thiết bị âm thanh đặc biệt, có khả năng phát hiện đường bay của đạn hướng về trực thăng. Thiết bị này mang tên HALTT, viết tắt của Helicopter Alert and Threat Termination, được thiết kế như một đôi “tai thần” giúp máy bay nhận biết nguy hiểm sớm hơn.
Theo thông tin từ trang web Bộ Quốc phòng Mỹ, HALTT có thể xác định hướng di chuyển của viên đạn, qua đó cung cấp cho phi công thời gian cần thiết để tránh né. Một trực thăng vận tải của quân đội Mỹ từng hoạt động tại Afghanistan được nhắc đến trong hình ảnh minh họa về hệ thống cảnh báo mới, do Wired đăng tải. Điểm đáng chú ý nằm ở khả năng phát hiện đạn ngay cả trong những tình huống phi công không nhìn thấy đường đạn, đồng thời không nghe được âm thanh của nó.
HALTT sử dụng nhiều cảm biến cao cấp, chuyên thu nhận sóng siêu thanh cùng tiếng động do đạn hoặc hỏa tiễn tạo ra khi chúng lao qua không khí. Những tín hiệu âm thanh này được hệ thống phân tích để xác định hướng nguy hiểm, giúp phi công hình dung viên đạn đang đến từ vị trí nào. Thiết bị được phát triển để tương thích với trực thăng vận tải, đồng thời có thể lắp đặt trên nhiều loại trực thăng khác trong các nhiệm vụ quân sự.
Các cuộc thử nghiệm cho thấy HALTT hoạt động rất hiệu quả, mở ra khả năng bổ sung một lớp bảo vệ mới cho những phi hành đoàn thường xuyên bay trong vùng nguy hiểm. Những bộ HALTT đầu tiên dự kiến được lắp trên các trực thăng vận tải tại Afghanistan vào tháng 10, theo kế hoạch được nêu trong thông tin của Bộ Quốc phòng Mỹ. Về lý thuyết, hệ thống vẫn cảnh báo khi có người nổ súng về phía trực thăng, kể cả lúc đường bắn không trực tiếp nhắm vào thân máy bay.
Đây là tình huống phổ biến trên chiến trường, bởi phi công đang điều khiển máy bay thường không thể nghe tiếng đạn bay giữa tiếng động cơ và môi trường xung quanh. Họ cũng khó quan sát viên đạn bằng mắt thường, nhất là khi máy bay đang di chuyển nhanh, địa hình phức tạp hoặc hỏa lực xuất hiện bất ngờ từ mặt đất. HALTT vì thế không chỉ báo động chung chung, mà còn cung cấp hướng cụ thể của viên đạn, cho phép phi công chủ động điều chỉnh đường bay.
Khi biết hướng nguy hiểm, phi công có thể nhanh chóng đưa trực thăng ra khỏi quỹ đạo của đạn, thay vì chỉ phản ứng theo cảm giác hoặc phỏng đoán. Nếu trực thăng mang theo vũ khí, hệ thống còn hỗ trợ phi công xác định nơi phát ra hỏa lực, từ đó rút ngắn thời gian chuẩn bị bắn trả. Wired cho biết HALTT được chế tạo dựa trên công nghệ của những thiết bị phát hiện xạ thủ bắn tỉa bằng cách dò tìm âm thanh từ đạn.
Các thiết bị phát hiện xạ thủ như vậy xuất hiện từ khoảng một thập kỷ trước, sau đó liên tục được cải thiện để hoạt động chính xác và hữu ích hơn. Hàng chục nghìn thiết bị loại này đã được đưa tới Iraq và Afghanistan, nơi chúng ngày càng giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ binh sĩ. Chúng cung cấp thông tin về hướng bay của viên đạn, giúp người sử dụng suy ra vị trí của tay súng bắn tỉa đang khai hỏa.
Nhờ dữ liệu định hướng ấy, lực lượng trên mặt đất có thể phản ứng nhanh hơn trước mối đe dọa, thay vì mất thời gian tìm kiếm thủ công quanh khu vực. Phần lớn các thiết bị phát hiện xạ thủ bắn tỉa được sản xuất tại Anh, Mỹ, Pháp và Israel, trước khi công nghệ tương tự được phát triển cho trực thăng.
