Tạm biệt xe lăn

Sau tai nạn giao thông khiến dây thần kinh tủy sống bị tổn thương nghiêm trọng, Hayden Allen từng nhận tin đôi chân sẽ bị liệt vĩnh viễn từ các bác sĩ điều trị. Tương lai của anh tưởng như gắn chặt với chiếc xe lăn, cho đến khi một thiết bị robot đặc biệt mở ra khả năng đứng và bước đi lần nữa. Thiết bị mang tên Rex, do công ty Rex Bionics của New Zealand phát triển, đang tạo hy vọng mới cho những người phải sử dụng xe lăn thường xuyên. Hayden Allen thuộc nhóm những người đầu tiên trên thế giới được thử nghiệm đôi chân robot này trong quá trình phát triển công nghệ hỗ trợ người khuyết tật. Rex không phục hồi trực tiếp dây thần kinh đã tổn thương, nhưng có thể nâng đỡ cơ thể, hỗ trợ người dùng thực hiện nhiều chuyển động vốn rất khó khăn. Nhờ hệ thống robot, người sử dụng có thể đứng lên, đi lại, bước lên hoặc xuống cầu thang, đồng thời vượt qua những đoạn đường dốc. Khoảnh khắc đầu tiên nhìn thấy đôi chân của mình chuyển động trở lại để lại trong Allen cảm xúc đặc biệt mà anh cho biết sẽ không bao giờ quên được. Với một người từng được thông báo rằng đôi chân không thể hoạt động nữa, khả năng đứng bằng chính cơ thể được thiết bị hỗ trợ mang ý nghĩa vượt xa một chuyến đi ngắn. Rex không chỉ giúp người dùng di chuyển trong không gian, mà còn đem lại trải nghiệm trực tiếp về tư thế đứng và bước đi sau thời gian dài phụ thuộc xe lăn. Cách sử dụng thiết bị được thiết kế tương đối trực quan, khi người dùng chỉ cần mặc Rex lên cơ thể rồi lựa chọn các kiểu cử động thông qua cần điều khiển cùng bảng điều khiển. Các lệnh từ người dùng được chuyển thành chuyển động phù hợp, giúp bộ chân robot hỗ trợ cơ thể thực hiện từng bước, thay vì yêu cầu người sử dụng tự tạo lực bằng đôi chân. Thiết kế này hướng đến những người bị hạn chế nghiêm trọng khả năng vận động, đặc biệt là nhóm thường xuyên phải ngồi xe lăn trong sinh hoạt hằng ngày. Rex có khối lượng 38 kg, đồng thời được chế tạo riêng cho từng người nhằm bảo đảm thiết bị phù hợp hơn với cơ thể và nhu cầu sử dụng cụ thể. Bộ chân robot vận hành nhờ một bộ pin nhẹ, có tuổi thọ cao, sau mỗi lần sạc có thể hoạt động liên tục đến 24 giờ. Thời lượng này giúp người dùng có thêm khả năng sử dụng thiết bị trong nhiều hoạt động, thay vì luôn phải lo lắng về việc sạc pin giữa chừng. Theo tiến sĩ Richard Roxburgh, chuyên gia thần kinh kiêm cố vấn y khoa của Hiệp hội bệnh teo cơ tại Auckland, lợi ích của Rex không dừng ở việc hỗ trợ đi lại. Ông cho rằng khả năng đứng và vận động có thể đem đến những cải thiện tức thời, đồng thời góp phần nâng cao sức khỏe lâu dài cho người tàn tật. Việc thay đổi tư thế, vận động thường xuyên và tăng cơ hội tham gia hoạt động đời sống có thể giúp chất lượng sống của người sử dụng được cải thiện đáng kể. Những lợi ích đó khiến Rex được xem như một bước tiến đáng chú ý trong lĩnh vực thiết bị hỗ trợ vận động, dù công nghệ vẫn phục vụ vai trò nâng đỡ thay vì chữa khỏi tổn thương. Đối với người bị liệt hoặc suy giảm vận động, khả năng tự điều khiển tư thế và hướng di chuyển có thể tạo thêm cảm giác chủ động trong cuộc sống. Thiết bị cũng mở rộng những không gian vốn khó tiếp cận bằng xe lăn, chẳng hạn cầu thang, đường dốc hoặc các khu vực có địa hình không bằng phẳng. Rex Bionics dự kiến đưa sản phẩm tới thị trường New Zealand vào cuối năm đó, với mức giá khoảng 150.000 USD, tương đương 2,8 tỉ đồng theo thông tin bài viết. Sau đó, sản phẩm được dự kiến xuất hiện trên thị trường quốc tế vào giữa năm 2011, mở rộng cơ hội tiếp cận công nghệ này cho người dùng ở nhiều quốc gia. Từ trường hợp của Hayden Allen, đôi chân robot Rex cho thấy công nghệ có thể giúp người khuyết tật lấy lại tư thế, chuyển động và một phần sự tự do từng bị mất.