Sáng 18/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội thảo luận tại Tổ về tình hình kinh tế-xã hội, ngân sách nhà nước và kế hoạch đầu tư công. Các đại biểu tập trung đánh giá kết quả chỉ đạo, điều hành, đồng thời đề xuất giải pháp bảo đảm an toàn thực phẩm, tháo gỡ điểm nghẽn trong đầu tư công và nâng cao hiệu quả thực thi nhiệm vụ, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu.
Sự lãnh đạo sát sao, quyết liệt của Trung ương Đảng
Cho ý kiến vào báo cáo về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2027 tại phiên thảo luận, đại biểu Lê Thị Nga - Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình cơ bản đồng tình với các nội dung trình bày, đồng thời đánh giá cao sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ trong thời gian qua.
Điểm nổi bật của nhiệm kỳ này là ngay từ đầu khóa, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng, có tác động trực tiếp đến công tác điều hành kinh tế-xã hội của đất nước trên các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa, khoa học, công nghệ... Sự lãnh đạo sát sao, quyết liệt của Trung ương Đảng đã góp phần giữ vững ổn định tình hình kinh tế-xã hội.
Đại biểu đánh giá cao điều hành quyết liệt, sắc sảo, phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Điểm sáng nổi bật là mức tăng trưởng GDP 9 tháng năm 2026 đạt 9,01% - mức cao nhất trong nhiều năm qua, đưa Việt Nam vào nhóm các nước có tốc độ tăng trưởng cao trên thế giới. Chính phủ đã lãnh đạo, điều hành đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu do Quốc hội giao, trong đó có nhiều chỉ tiêu vượt mức kế hoạch.
Đại biểu ghi nhận lần đầu tiên Chính phủ không để xảy ra tình trạng nợ văn bản hướng dẫn thi hành luật - đây là nỗ lực của Chính phủ trong bối cảnh khối lượng lập pháp và áp lực ban hành văn bản quy định chi tiết rất lớn, khi các luật theo xu hướng đổi mới chỉ quy định những vấn đề cốt lõi, mang tính nguyên tắc, giao thẩm quyền cụ thể cho Chính phủ.
Đại biểu khẳng định, Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã luôn đồng hành, chia sẻ với Chính phủ trong công tác lập pháp, hoàn thiện thể chế. Các kỳ họp bất thường đã được tổ chức linh hoạt, sẵn sàng xem xét, bổ sung các dự án luật, tờ trình của Chính phủ vào chương trình nghị sự ngay cả trong những ngày cuối kỳ họp hoặc ngoài giờ hành chính vì lợi ích chung của quốc gia.
Bên cạnh những kết quả đạt được, đại biểu Lê Thị Nga kiến nghị Chính phủ lưu ý trong công tác điều hành của năm 2027. Trong đó, vấn đề an toàn thực phẩm vẫn gây bức xúc lớn của cử tri và Nhân dân. Nhiều vụ việc vi phạm nghiêm trọng bị phát hiện gần đây như sản xuất giả thuốc an cung, sữa giả, hay việc chất cấm tạo nạc Salbutamol bị đưa vào chăn nuôi lợn... cần được quan tâm, nghiên cứu xem xét chuyển đổi một số lĩnh vực từ "hậu kiểm" sang "tiền kiểm" khi xây dựng, trình dự án Luật An toàn thực phẩm sửa đổi để bảo vệ tốt hơn sức khỏe Nhân dân.
Ghi nhận việc Chính phủ đã điều chỉnh nâng mức phụ cấp cho cán bộ cơ sở, đại biểu Lê Thị Nga cho rằng, đời sống của cán bộ xã, phường vẫn còn nhiều khó khăn, các cơ quan chức năng tiếp tục quan tâm, bảo đảm chế độ, chính sách thỏa đáng cho đội ngũ cán bộ ở cơ sở.
Cùng với đó, tình trạng lừa đảo trực tuyến diễn ra ngày càng phức tạp, nhắm vào đối tượng người cao tuổi và những người có hạn chế về kỹ năng công nghệ. Đại biểu kiến nghị đẩy mạnh đấu tranh, trấn áp tội phạm công nghệ cao và lừa đảo trên mạng.
Chính phủ tập trung chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp chặt chẽ với Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tăng cường thanh tra, kiểm tra, siết chặt quản lý nhằm bảo đảm tuyệt đối chất lượng dinh dưỡng và an toàn vệ sinh thực phẩm cho các bữa ăn học đường của học sinh...
Cần có cơ chế xử lý các dự án đầu tư công chậm giải ngân, chậm tiến độ
Cho ý kiến về kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2027, đại biểu Nguyễn Thị Sửu - Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Huế đề nghị quan tâm hơn đến cơ chế xử lý các dự án đầu tư công chậm giải ngân, chậm tiến độ và các dự án tồn đọng. Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về tình hình kinh tế-xã hội đã xác định nhiều công trình, hành lang hạ tầng quan trọng và yêu cầu khắc phục đầu tư dàn trải. Đây là định hướng cần thiết, tuy nhiên, từ định hướng đến kết quả còn khoảng cách, trong đó, dự thảo chưa thể hiện đủ rõ cách phân loại dự án, trình tự xử lý, thời hạn hoàn thành và đầu ra phải đạt đối với từng nhóm dự án.
Theo các báo cáo của Chính phủ, tỷ lệ giải ngân chung đang dao động khoảng 53-64%, tùy nguồn vốn; một số bộ, ngành và địa phương còn dưới 50%. Các điểm nghẽn như giải phóng mặt bằng, thủ tục pháp lý, xử lý tài sản công và điều chỉnh vốn. Báo cáo thẩm tra cũng cảnh báo nguy cơ tháo gỡ mới dừng ở xử lý thủ tục, mà chưa chuyển hóa thành năng lực sản xuất và hiệu quả khai thác công trình.
"Những thông tin này cho thấy vấn đề không chỉ là giải ngân nhanh hay chậm, mà còn là dự án nào cần tháo gỡ, tháo gỡ bằng cách nào và sau tháo gỡ sẽ tạo ra kết quả gì?" đại biểu Nguyễn Thị Sửu nêu quan điểm.
Theo đại biểu, nếu chỉ nhấn mạnh tỷ lệ giải ngân, hệ thống thực thi có thể bị thúc đẩy chạy theo con số vào cuối năm, trong khi khối lượng, chất lượng, tiến độ bàn giao hoặc khả năng khai thác chưa tương xứng. Nhưng nếu chỉ yêu cầu “tháo gỡ dứt điểm” mà không có danh mục, nguyên nhân, thời hạn và người chịu trách nhiệm, thì cũng khó xác định trách nhiệm khi tiến độ tiếp tục đình trệ.
Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung vào mục 3.4 Điều 3 dự thảo Nghị quyết về cơ chế quản lý theo từng dự án. Theo đó, trong quý I/2027, Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan trung ương và địa phương rà soát, phân loại, công khai danh mục dự án chậm giải ngân, chậm tiến độ và tồn đọng. Với mỗi dự án, phải xác định cơ quan chủ quản, chủ đầu tư, phần vốn còn lại, tỷ lệ giải ngân, nguyên nhân vướng mắc, cơ quan và người đứng đầu chịu trách nhiệm, mốc xử lý, sản phẩm đầu ra và thời điểm dự kiến đưa công trình vào khai thác.
"Quan trọng hơn, phải phân loại để xử lý khác nhau. Dự án còn cần thiết, còn hiệu quả và đủ điều kiện thì lập tiến độ hoàn thành cụ thể, gắn giải ngân với khối lượng thực hiện. Dự án vướng về đất đai, giải phóng mặt bằng, thủ tục, tài sản công hoặc điều chỉnh vốn thì chỉ rõ cơ quan có thẩm quyền, việc phải làm và thời hạn xử lý. Dự án không còn cần thiết hoặc không còn khả năng hoàn thành hiệu quả thì trình cấp có thẩm quyền xem xét điều chỉnh, tạm dừng hoặc chấm dứt theo pháp luật, đồng thời xử lý vốn và tài sản liên quan," đại biểu Nguyễn Thị Sửu đề xuất.
Đại biểu Nguyễn Thị Sửu cũng nhấn mạnh, kết quả này cần được công khai hằng quý theo từng dự án, việc đánh giá không chỉ dựa trên tỷ lệ giải ngân, mà phải xem xét đồng thời khối lượng hoàn thành, chất lượng, tiến độ bàn giao, hiệu quả khai thác và kết quả giải phóng mặt bằng đối với dự án có liên quan. Cách làm này tạo ra thước đo vừa định lượng vừa gắn với hiệu quả thực chất; giúp phân biệt dự án còn khả năng tạo giá trị với dự án cần điều chỉnh và cho phép cơ quan giám sát xác định rõ trách nhiệm khi một mốc công việc không đạt. Đây là hàng rào quan trọng để vừa khơi thông nguồn lực, vừa giữ nghiêm kỷ luật pháp luật và kỷ luật tài chính./.
(Vietnam+)