Vị trí cửa ngõ phía đông bắc đặc biệt quan trọng
Nếu trước đây nhắc đến Quảng Ninh, người ta thường nghĩ đến than, vịnh Hạ Long hay cửa khẩu Móng Cái, thì diện mạo kinh tế của TP Quảng Ninh hôm nay đã có thêm một dấu ấn mới: một địa bàn trung chuyển và kết nối hàng hóa của khu vực. Sự thay đổi ấy trước hết đến từ hạ tầng.
Với quan điểm “hạ tầng đi trước, mở đường cho phát triển”, trong suốt nhiều năm qua, Quảng Ninh đã dành nguồn lực lớn để đầu tư đồng bộ các loại hình giao thông. Toàn thành phố hiện có hơn 6.400 km đường bộ không chỉ rút ngắn thời gian đi lại mà còn tạo điều kiện để hàng hóa từ Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh phía bắc tiếp cận nhanh hơn với hệ thống cảng biển và cửa khẩu của Quảng Ninh.
Lợi thế của Quảng Ninh còn nằm ở hệ thống giao thông đường biển và đường thủy nội địa, trong đó, nhiều cảng nước sâu có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn, tạo điều kiện để hàng hóa không chỉ lưu chuyển trong nước mà còn kết nối với các thị trường quốc tế. Đó là nền tảng để hình thành một chuỗi logistics hoàn chỉnh, từ sản xuất, lưu kho, vận chuyển đến phân phối.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Quảng Ninh Nguyễn Văn Công, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang có những thay đổi sâu sắc, việc hàng hóa có thể nhanh chóng di chuyển giữa khu vực sản xuất, cửa khẩu, cảng biển và thị trường tiêu thụ đang trở thành lợi thế cạnh tranh ngày càng quan trọng. Một trong những trọng tâm chiến lược được thành phố đặt ra là định hình lại tư duy quy hoạch, mở rộng dư địa không gian phát triển tương xứng tiềm năng, có sự liên kết chặt chẽ của hệ thống cảng biển, sân bay, trung tâm logistics.
Hướng tới một mạng lưới vận tải đa phương thức
Điểm đáng chú ý trong cách Quảng Ninh phát triển logistics là không đặt từng phương thức vận tải trong những “đường ray” riêng biệt, mà kết nối chúng thành một mạng lưới thống nhất. Đường bộ đảm nhiệm khả năng cơ động và kết nối trực tiếp; cảng biển đảm nhận những dòng hàng lớn; hàng không phục vụ nhóm hàng có giá trị cao và yêu cầu tốc độ; đường thủy nội địa góp phần giảm áp lực cho đường bộ; còn đường sắt được kỳ vọng trở thành mắt xích quan trọng trong kết nối dài hạn với các trung tâm kinh tế trong nước và Trung Quốc.
Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội-Quảng Ninh được khởi công trong tháng 4/2026, với chiều dài khoảng 120,2 km, đi qua Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Cùng với đó là định hướng thúc đẩy tuyến Móng Cái-Quảng Ninh-Hải Phòng, hướng tới kết nối đường sắt với Trung Quốc và các trung tâm kinh tế lớn của miền bắc. Nếu được triển khai đồng bộ, những tuyến kết nối này sẽ nâng cao khả năng tối ưu chi phí, hàng hóa có thể được luân chuyển liền mạch hơn giữa các điểm sản xuất, trung tâm logistics, cảng biển, sân bay và cửa khẩu. Đó chính là nền tảng để Quảng Ninh tiến gần hơn tới mô hình logistics hiện đại.
Theo Giám đốc Sở Công thương TP Quảng Ninh Hồ Quang Huy, phát triển logistics và hạ tầng cảng biển không chỉ nhằm tăng năng lực vận tải, mà còn góp phần mở rộng dư địa thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp ven biển. Đây là yếu tố then chốt để Quảng Ninh từng bước dịch chuyển từ phát triển dựa trên khai thác tài nguyên sang phát triển dựa trên dịch vụ logistics và công nghiệp chế biến, chế tạo. Kết nối tốt những lợi thế này, chính dòng chảy hàng hóa, dữ liệu và dịch vụ sẽ mở thêm những không gian tăng trưởng mới, đưa Quảng Ninh từ một địa phương có lợi thế cửa ngõ trở thành một trung tâm kết nối quan trọng của vùng Đồng bằng sông Hồng.
Nhược Thủy