Sáng 1.10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Ban Chính sách, chiến lược T.Ư về phát huy sức mạnh tổng hợp của đội ngũ cán bộ các viện hàn lâm, viện nghiên cứu trong tham mưu chiến lược.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc
ẢNH: TTXVN
Đặt hàng nghiên cứu phải rõ câu hỏi cần trả lời
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, tiềm lực nghiên cứu của đất nước rất lớn nhưng chưa được tổ chức thành sức mạnh chung. Hai viện hàn lâm, các viện thuộc bộ, ngành, trường đại học, doanh nghiệp và đội ngũ chuyên gia trong, ngoài nước đều có những thế mạnh riêng.
Vấn đề đặt ra là phải kết nối được các nguồn lực này với yêu cầu tham mưu chiến lược của T.Ư; xác định đúng vấn đề, huy động đúng người từ sớm và đưa kết quả nghiên cứu vào quyết sách đúng thời điểm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tổ chức lực lượng theo vấn đề chiến lược, bởi một vấn đề lớn của đất nước không thể chia cắt theo ranh giới cơ quan hay ngành khoa học.
Tùy từng nhiệm vụ, cần tập hợp các nhóm mạnh từ hai viện hàn lâm, các viện thuộc bộ, ngành, trường đại học, doanh nghiệp và chuyên gia đầu ngành; giao rõ người chủ trì, trách nhiệm phối hợp và sản phẩm cần đạt.
Ban Chính sách, chiến lược T.Ư có trách nhiệm nhận diện vấn đề, đặt yêu cầu nghiên cứu, tích hợp các luận cứ và xây dựng phương án tham mưu. Trong khi đó, hai viện hàn lâm cần phát huy thế mạnh nghiên cứu chuyên sâu, cung cấp dữ liệu, dự báo, phản biện và chủ động cảnh báo những vấn đề mới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, những bài toán lớn cần có sự tham gia của cả hai viện hàn lâm ngay từ đầu. Viện Hàn lâm KH-CN Việt Nam phát huy thế mạnh về khoa học tự nhiên, công nghệ; Viện Hàn lâm KH-XH Việt Nam tập trung vào thể chế, mô hình phát triển, văn hóa và con người.
Việc đặt hàng nghiên cứu phải rõ câu hỏi cần trả lời, thời hạn và yêu cầu đối với sản phẩm nhưng không định trước kết luận. Với những vấn đề còn nhiều cách nhìn, có thể giao các nhóm nghiên cứu song song, tổ chức phản biện độc lập để các ý kiến khác nhau được xem xét đầy đủ.
Có việc lớn phải tìm người giỏi nhất
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu huy động nhân tài bằng những cách linh hoạt, không bó hẹp trong biên chế; có việc lớn, phải tìm người giỏi nhất để giao việc; có thể thành lập các nhóm nghiên cứu liên ngành, nhóm phản ứng nhanh, sử dụng chuyên gia kiêm nhiệm hoặc biệt phái có thời hạn.
Cùng với đó, cần kết nối chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế thông qua các nhiệm vụ cụ thể; mạnh dạn giao việc, trao quyền và hỗ trợ các nhà khoa học trẻ. Việc mở rộng hợp tác phải gắn với bảo vệ dữ liệu, bí mật và lợi ích quốc gia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu chuẩn bị năng lực nghiên cứu nền và khả năng phản ứng nhanh. Các cơ quan nghiên cứu phải nhìn trước những xu thế 10 - 20 năm, đồng thời có khả năng huy động chuyên gia kịp thời trước những biến động mới.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, nghiên cứu phải hướng tới việc giúp giải quyết các vấn đề thực tiễn, phát hiện sớm vấn đề, đưa ra luận cứ mới, dự báo sát và giúp lựa chọn phương án tốt hơn.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, thời gian tới xây dựng Quy chế phối hợp; nâng cao năng lực của Ban Chính sách, chiến lược T.Ư và hai viện hàn lâm; đổi mới cơ chế đãi ngộ chuyên gia; tháo gỡ vướng mắc về thể chế, hạ tầng; xây dựng báo cáo chiến lược định kỳ và đột xuất.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, chất lượng một quyết sách phụ thuộc rất lớn vào việc nhìn thấy vấn đề sớm đến đâu, hiểu rõ các lựa chọn đến mức nào và lường trước được những hệ quả gì.
Ban Chính sách, chiến lược T.Ư phải đặt được những câu hỏi đúng và trình T.Ư những phương án có luận cứ, có so sánh tác động, rủi ro và điều kiện thực hiện.
Hai viện hàn lâm phải phát hiện được những vấn đề còn ở phía trước, đưa tri thức khoa học vào việc lựa chọn chính sách. Cùng với đó, phải có cơ chế để bất cứ ai có năng lực và có đóng góp thực chất đều có thể tham gia giải quyết những bài toán lớn của đất nước.