Theo trang sức khỏe Health, lựa chọn thời gian vận động hợp lý, kết hợp duy trì thói quen tập luyện đều đặn, có thể giúp người bệnh kiểm soát đường huyết tốt hơn.
Vì sao tập buổi chiều hoặc tối có thể có lợi?
Tổng quan nghiên cứu đăng trên tạp chí Cureus năm 2022 cho thấy tập thể dục vào buổi chiều hoặc tối có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết ở người mắc tiểu đường loại 2.
Một nghiên cứu đăng trên Diabetologia năm 2019 ở nam giới mắc bệnh tiểu đường cũng ghi nhận sự khác biệt theo thời điểm tập. Sau 2 tuần tập luyện cường độ cao ngắt quãng (HIIT), nhóm tập buổi chiều có sự cải thiện về đường huyết, trong khi nhóm tập buổi sáng ghi nhận kết quả kém hơn.
Tuy nhiên, các kết quả này chưa đủ để khẳng định buổi chiều hoặc tối là thời điểm tốt nhất cho tất cả người bệnh. Điều quan trọng là chọn giờ tập phù hợp, duy trì đều đặn và theo dõi phản ứng của cơ thể.
Vận động thường xuyên giúp cải thiện độ nhạy insulin, tăng hoặc duy trì khối cơ và hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Ảnh: N.Vy tạo từ AI
Tập luyện tác động đến đường huyết thế nào?
Trong ngắn hạn, cơ bắp sử dụng glucose làm năng lượng khi vận động. Tập thể dục còn giúp tăng độ nhạy insulin, hỗ trợ đưa glucose từ máu vào tế bào. Tác dụng này có thể kéo dài nhiều giờ sau tập.
Tuy nhiên, các bài tập cường độ cao như nâng tạ nặng hoặc chạy nước rút đôi khi khiến đường huyết tăng tạm thời do cơ thể giải phóng hormone gây đáp ứng căng thẳng, chẳng hạn adrenaline. Nghiên cứu đăng trên Diabetes, Metabolic Syndrome and Obesity năm 2013 ghi nhận HIIT có thể làm tăng đường huyết trong khoảng một giờ sau tập, dù lợi ích chuyển hóa vẫn có thể kéo dài.
Về lâu dài, vận động thường xuyên giúp cải thiện độ nhạy insulin, tăng hoặc duy trì khối cơ và hỗ trợ kiểm soát cân nặng. Nhờ đó, người bệnh có thể cải thiện khả năng kiểm soát đường huyết và chỉ số HbA1c, phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 2 - 3 tháng.
Cách tập an toàn khi mắc tiểu đường
Hiệp hội Tiểu đường Mỹ khuyến nghị người trưởng thành mắc tiểu đường hướng đến ít nhất 150 phút vận động cường độ vừa mỗi tuần, kết hợp các bài tập tăng sức mạnh cơ phù hợp. Nên phân bổ thời gian tập trong tuần và tránh ngừng vận động quá 2 ngày liên tiếp.
Các lựa chọn phù hợp gồm đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội và tập sức mạnh. Yoga hoặc thái cực quyền cũng có thể giúp cải thiện độ linh hoạt và khả năng giữ thăng bằng.
Để tập an toàn, người bệnh cần lưu ý:
Tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu chương trình tập mới, nhất là khi có biến chứng hoặc bệnh lý đi kèm. Theo dõi đường huyết trước và sau tập khi cần thiết, đặc biệt nếu đang dùng insulin hoặc thuốc có nguy cơ gây hạ đường huyết. Bắt đầu với cường độ nhẹ, sau đó tăng dần thời lượng và mức độ vận động. Dừng tập nếu xuất hiện chóng mặt, run rẩy, lú lẫn, tim đập nhanh bất thường hoặc dấu hiệu bất ổn khác.
Nếu đường huyết quá cao hoặc quá thấp, người bệnh cần đánh giá tình trạng trước khi vận động. Mức dưới 100 mg/dL hoặc trên 300 mg/dL không phải ngưỡng cấm tập áp dụng cho mọi trường hợp; quyết định còn tùy thuốc đang sử dụng, triệu chứng và tình trạng sức khỏe. Người bệnh nên làm theo hướng dẫn riêng của bác sĩ, đặc biệt khi đường huyết tăng cao kèm ceton.
Tập buổi sáng, chiều hay tối đều có thể hữu ích nếu phù hợp với thể trạng và được duy trì đều đặn. Với người mắc tiểu đường, ưu tiên hàng đầu vẫn là vận động an toàn, theo dõi đường huyết và kết hợp chế độ ăn cùng điều trị theo hướng dẫn y tế.