Không chỉ là một công trình giao thông, đây còn là điểm nhấn kiến trúc của không gian đô thị; đồng thời tạo sự kết nối liên hoàn, khơi dậy tiềm năng của vùng bán đảo và vùng cát ven biển trong chiến lược phát triển kinh tế-xã hội, du lịch của địa phương.
Gỡ “điểm nghẽn” về mặt bằng
Cầu Nhật Lệ 3 và đường hai đầu cầu có tổng chiều dài 2,817 km. Trong đó, cầu Nhật Lệ 3 dài 561m, bề rộng cầu 23,5m; đường đầu cầu phía tây nối với Quốc lộ 1 tại xã Quảng Ninh, phía đông nối với đường ven biển tại xã Bảo Ninh cũ (nay là phường Đồng Hới). Đây là một trong những dự án hạ tầng giao thông trọng điểm đối với sự phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh Quảng Trị hiện nay.
Cuối tháng 6/2026, dự án vẫn còn vướng mặt bằng khoảng 0,5 km cho nên đường dẫn phía Bảo Ninh bị đình trệ, dù cầu Nhật Lệ 3 đã cơ bản hoàn thành và lắp đặt xong hệ thống đèn chiếu sáng trang trí. Trước yêu cầu đặt ra phải thông tuyến, đưa công trình sử dụng vào cuối năm 2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị chỉ đạo phường Đồng Hới gấp rút hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng để thi công dự án theo kế hoạch.
Thời điểm đó, trên tuyến còn 19 hộ gia đình, cá nhân bị ảnh hưởng nhưng chưa đồng ý phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quyết định phê duyệt của Ủy ban nhân dân phường Đồng Hới. Phường và các đơn vị chức năng cùng chủ đầu tư liên tục tổ chức gặp gỡ tuyên truyền, vận động, đối thoại; nhiều lần trực tiếp gặp các hộ dân để lắng nghe tâm tư, giải đáp kiến nghị, đồng thời giải thích rõ các quy định của pháp luật về đất đai, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và ý nghĩa của dự án.
Tuy vậy, một số vẫn chưa đồng thuận.
Với tinh thần trách nhiệm và kiên trì đối thoại để tạo sự đồng thuận của người dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đồng Hới Hoàng Ngọc Đan cùng Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân phường Nguyễn Thăng Long và lực lượng chức năng của Công an tỉnh Quảng Trị tiếp tục đến từng hộ dân để tuyên truyền, vận động.
Khi những băn khoăn, kiến nghị của người dân được giải đáp thấu tình, đạt lý, đầu tháng 7/2026, 7 hộ dân cuối cùng đã thống nhất nhận tiền bồi thường, hỗ trợ, hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng của dự án.
Ngay khi nhận được mặt bằng, chúng tôi huy động nhà thầu tập trung nhân lực, thiết bị để thi công đường đầu cầu phía đông kết nối với đường ven biển tại Bảo Ninh. Sau gần 2 tháng tranh thủ thời tiết thuận lợi, đơn vị xây lắp đã hoàn thành thi công các hạng mục như thảm bê-tông nhựa đường đầu cầu phía đông gần 2,0/2,2 km chiều dài và hệ thống cống thoát nước dọc D800 với tổng giá trị thực hiện đạt khoảng 95% khối lượng hợp đồng thi công xây dựng. Nhà thầu hiện đang tập trung thi công các hạng mục còn lại, gồm, hệ thống thoát nước dọc D2000; nền, móng mặt đường mở rộng giai đoạn 2 phía đông cầu; đường dẫn lên cầu. Đến nay tính chung vốn bố trí năm 2025 kéo dài sang năm 2026 và vốn bố trí theo kế hoạch năm 2026 giải ngân được hơn 100/174 tỷ đồng, đạt tỷ lệ khoảng 58%.
Giám đốc Ban Quản lý Dự án thành phần 2 (cầu Nhật Lệ 3 và đường 2 đầu cầu) Nguyễn Việt Vương cho biết
Điểm nhấn của không gian dòng Nhật Lệ
Được khởi công từ đầu tháng 1/2023, cầu Nhật Lệ 3 là công trình kết cấu bê-tông cốt thép dự ứng lực, kết cấu cầu chính dạng vòm khung thép. Trước khi xây dựng, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Bình lúc đó đã tổ chức thi tuyển phương án thiết kế cầu với kỳ vọng tạo ra điểm nhấn độc đáo cho dòng sông Nhật Lệ.
Phương án được lựa chọn xây dựng hiện nay là do liên danh tư vấn Công ty cổ phần tư vấn thiết kế cầu lớn-hầm và Công ty cổ phần tư vấn thiết kế ADA và cộng sự thực hiện, lấy ý tưởng chủ đạo từ chủ đề “Hùng vĩ Quảng Bình” với cảm hứng từ những rặng đá vôi, bên dưới là những dòng sông uốn khúc.
Nhịp điệu uốn lượn của kiến trúc cầu là sự mô phỏng hình tượng đầy mạnh mẽ, kết cấu chính soi mình xuống dòng Nhật Lệ như bức tranh thiên nhiên đầy màu sắc.
Điều làm nên sự khác biệt của cầu Nhật Lệ 3 chính là kết cấu vòm thép kỹ thuật cao-loại hình kết cấu hiếm thấy đối với các công trình cầu lớn tại Việt Nam. Theo hồ sơ thiết kế, hệ vòm thép nhịp chính rộng 120m và nhịp phụ rộng 80m được chế tạo tổ hợp từ thép tấm phức tạp dày từ 36mm đến 42mm, tăng cường bằng hệ sườn dọc, sườn ngang làm từ thép có độ dày rất lớn.
Bên cạnh sự vững chãi, yếu tố tạo nên vẻ đẹp “lung linh” của cây cầu là thiết kế chiếu sáng mỹ thuật chuyển động. Sự kết hợp hài hòa giữa chiếu sáng trực tiếp bằng hệ thống đèn led công suất lớn chiếu rọi 4 mặt vòm cầu và chiếu sáng gián tiếp từ hàng nghìn đèn led pixel gắn dọc hệ cáp văng đã tạo nên hiệu ứng thị giác vô cùng ngoạn mục.
Dù chưa chính thức khánh thành, nhưng vào các ngày lễ lớn hoặc dịp cuối tuần, cầu Nhật Lệ 3 được vận hành thử nghiệm hệ thống chiếu sáng nghệ thuật để phục vụ cộng đồng. Những dải sáng rực rỡ, chuyển động theo hình cờ Tổ quốc, hình ảnh quê hương phản chiếu xuống mặt sông phẳng lặng, tạo nên một không gian nghệ thuật ánh sáng tuyệt đẹp.
Chị Lê Hạnh, một người dân sinh sống tại phường Đồng Hới chia sẻ: “Cầu Nhật Lệ 2 mang vẻ đẹp hiện đại của cầu dây văng, còn cầu Nhật Lệ 3 lại mang một ngôn ngữ kiến trúc hoàn toàn khác biệt, ban ngày là chiếc cầu vòm thép vững chãi, ban đêm thì lung linh và giàu tính thẩm mỹ hơn. Đêm xuống, đi dạo dọc hai bờ sông, ai cũng muốn nán lại chụp một bức ảnh lưu niệm với cây cầu mới".
Quyết tâm vượt qua những trở ngại thời tiết bất lợi của mùa mưa lũ miền trung trong thời điểm này, chủ đầu tư và các đơn vị nhà thầu đang nỗ lực tối đa, tranh thủ những ngày thời tiết ổn định để thi công, phấn đấu hoàn thành công trình vào cuối năm nay.
Việc đưa cầu Nhật Lệ 3 vào vận hành không chỉ hiện thực hóa mục tiêu kết nối hạ tầng giao thông ven biển, giảm tải cho các tuyến đường hiện hữu mà còn mở ra không gian phát triển bứt phá cho bán đảo Bảo Ninh, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế-xã hội và du lịch biển phía bắc tỉnh Quảng Trị.
Bài và ảnh: HƯƠNG GIANG