Tàu cao tốc có thể đạt tốc độ 500 km/giờ trở lên

Tại Hội nghị thế giới về tàu cao tốc lần thứ bảy tổ chức ở Bắc Kinh, chuyên gia Zhang Shuguang thuộc Bộ Đường sắt Trung Quốc đưa ra dự báo đáng chú ý về tương lai đường sắt. Theo ông, Trung Quốc có thể sở hữu công nghệ chế tạo đoàn tàu đạt vận tốc từ 500 km/giờ trở lên vào năm 2050. Dự báo này dựa trên những bước tiến gần đây, đặc biệt là thành tích thử nghiệm của tàu cao tốc mang số hiệu CRH-380A. Trong cuộc chạy thử trên tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh-Thượng Hải hôm 3/12, CRH-380A đạt vận tốc 486,1 km/giờ. Con số này lập kỷ lục mới, cho thấy khoảng cách giữa năng lực hiện tại và mục tiêu 500 km/giờ không còn quá xa. Thành tích cũng làm nổi bật tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ đường sắt cao tốc Trung Quốc trong những năm gần đây. Zhang Shuguang cho biết cảm giác vận hành ở tốc độ 450 km/giờ thậm chí êm hơn so với khi đoàn tàu chạy ở tốc độ 400 km/giờ. Nhận xét này gây chú ý, bởi tốc độ cao thường khiến hành khách liên tưởng đến rung lắc mạnh, tiếng ồn lớn cùng cảm giác thiếu ổn định. Tuy nhiên, độ êm của tàu còn phụ thuộc vào thiết kế phương tiện, chất lượng đường ray và khả năng kiểm soát toàn bộ hệ thống. Theo dự đoán của chuyên gia Trung Quốc, trong 40 năm tới, tàu cao tốc có thể đạt vận tốc 500 km/giờ. Mốc thời gian này cho thấy mục tiêu không chỉ phụ thuộc vào việc tăng công suất động cơ, mà còn cần quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện lâu dài. Khi vận tốc tăng, từng bộ phận của đoàn tàu cùng hạ tầng đường sắt đều phải đáp ứng những yêu cầu nghiêm ngặt hơn. Lịch sử tàu cao tốc từng ghi nhận bước tiến lớn từ kỷ lục 200 km/giờ do Nhật Bản thiết lập năm 1964. Đến năm nay, vận tốc tàu cao tốc đã tăng lên 350 km/giờ, phản ánh sự thay đổi mạnh mẽ của vật liệu, kỹ thuật điều khiển và công nghệ chế tạo. Mỗi bước tăng tốc đều đòi hỏi các nhà nghiên cứu xử lý đồng thời vấn đề an toàn, độ bền, năng lượng và sự ổn định khi vận hành. Hiệu trưởng Đại học Bắc Kinh Jiaotong, ông Ning Bin, cho rằng đường sắt cao tốc hoàn toàn có thể đáp ứng những đoàn tàu chạy trên 500 km/giờ. Theo ông, sự phát triển của vật liệu, công nghệ phát điện và kỹ thuật chế tạo bánh tàu có thể giúp vận tốc tăng thêm 150 km/giờ. Những yếu tố này cần phối hợp chặt chẽ, bởi chỉ một hạn chế trong hệ thống cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng khai thác tốc độ rất cao. Dù vậy, tốc độ 500 km/giờ đặt ra bài toán kỹ thuật khác với những tuyến đường sắt thông thường. Norimichi Kumagai, Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu Kỹ thuật Đường sắt Nhật Bản, nhận định hệ thống đường ray cao tốc Nhật Bản có thể phù hợp với tàu chạy ở tốc độ 400 km/giờ. Khi vận tốc vượt 500 km/giờ, ông cho rằng phương án phù hợp hơn là sử dụng tàu chạy bằng từ tính, thay vì tiếp tục dựa hoàn toàn vào bánh tàu và đường ray. Tàu chạy bằng từ tính có thể mở ra hướng phát triển mới khi ngành đường sắt theo đuổi những kỷ lục cao hơn. Tuy nhiên, bài toán tương lai không chỉ nằm ở con số vận tốc, mà còn liên quan đến hạ tầng, vật liệu, phát điện, công nghệ chế tạo và mức độ an toàn. Từ CRH-380A đạt 486,1 km/giờ đến mục tiêu trên 500 km/giờ, đường sắt cao tốc đang tiến gần một cột mốc có thể thay đổi cách con người di chuyển đường dài.