Tàu đệm khí "made in VietNam"

Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh vừa hoàn thành một chiếc tàu đệm khí đặc biệt, có khả năng vận hành cả dưới nước lẫn trên cạn. Con tàu dài 4,7 mét, rộng 2,2 mét, nặng hơn 180 kilôgam, chở được ba người và đạt vận tốc khoảng 40 đến 50 kilômét mỗi giờ. Sau nhiều lần thử nghiệm trên cạn, sản phẩm được xem là bước tiến đáng chú ý trong nỗ lực chế tạo phương tiện lưỡng cư tại Việt Nam. Tàu được phát triển từ một đề tài cấp trọng điểm của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, với tổng kinh phí dự kiến 600 triệu đồng. Trong thời gian chờ nguồn kinh phí chính thức, Công ty Cổ phần Cơ điện lạnh Lâm Sơn đã ứng trước 200 triệu đồng giúp nhóm nghiên cứu mua vật tư và thiết bị. Bà Lê Thị Tú Anh, Tổng giám đốc Công ty Sơn Lâm, cho biết doanh nghiệp quyết định tài trợ vì đề tài có khả năng ứng dụng thực tế cao và nhóm khoa học rất tâm huyết. Trước dự án này, nhiều nhóm nghiên cứu cùng một số doanh nghiệp từng bắt tay chế tạo tàu đệm khí nhưng chưa đạt kết quả thành công. Để tạo ra chiếc tàu đầu tiên vận hành an toàn trong thực tế, Tiến sĩ Lê Đình Tuân đã tập hợp các nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực liên quan. Đội ngũ tham gia bao gồm những người am hiểu thiết kế, động lực học, vật liệu, điều khiển số và các kỹ thuật cần thiết khác. Một số đơn vị hợp tác từng đề nghị thay lớp vỏ gỗ bằng nhôm, với kỳ vọng tạo nên kết cấu bền chắc hơn cho phương tiện. Tuy nhiên, Tiến sĩ Tuân không đồng ý vì vỏ nhôm sẽ làm trọng lượng tàu tăng, ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành và khả năng di chuyển. Thay vào đó, ông chuyển giao máy cân bằng động, một nghiên cứu trước đây của mình, để tạo thêm nguồn kinh phí đầu tư cho dự án. Dù làm bằng gỗ, vỏ tàu vẫn đạt độ chắc chắn cao và không thấm nước nhờ áp dụng công nghệ chân không trong quá trình chế tạo. Công nghệ này không mới trên thế giới, nhưng được xem là hướng kỹ thuật rất mới tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực chế tạo phương tiện đệm khí. Nhờ lớp vỏ phù hợp cùng hệ thống đệm khí, con tàu có thể chuyển đổi giữa môi trường nước và mặt đất mà không cần phương tiện vận chuyển trung gian. Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thiện Tống nhận định thành công ban đầu này mở ra cơ hội chế tạo những con tàu nhẹ hơn, chạy nhanh hơn và chở được nhiều người hơn. Đặc tính lưỡng cư khiến phương tiện đặc biệt phù hợp với vùng sông nước Đồng bằng sông Cửu Long, nơi nhu cầu di chuyển nhanh thường xuất hiện trong tình huống khẩn cấp. Các nhiệm vụ tiềm năng gồm cứu hộ, cấp cứu, vận chuyển trên sông và phục vụ hoạt động du lịch. So với tàu thủy truyền thống, tàu đệm khí có lợi thế là chạy được trên cạn rồi tiếp tục di chuyển dưới nước, giúp việc bảo quản và đưa phương tiện đến nơi sử dụng thuận tiện hơn. Người dùng có thể để tàu trong nhà, đến khi cần thì khởi động động cơ và chạy thẳng ra khu vực sông nước. Tuy nhiên, Phó giáo sư, Tiến sĩ Trần Công Nghị cho rằng nhóm nghiên cứu vẫn cần thử nghiệm trên sông để đánh giá đầy đủ độ ổn định của con tàu. Theo ông Nghị, nhóm chế tạo đã bám sát bản thiết kế cùng các tính toán động lực, đồng thời hoàn thành một sản phẩm đáng hoan nghênh sau quá trình nghiên cứu công phu. Nếu tàu hoạt động ổn định trên mặt nước như trong các thử nghiệm trên cạn, phương tiện có thể được xem xét ứng dụng vào những điều kiện cụ thể của Việt Nam. Sau khi con tàu được nghiệm thu, Tiến sĩ Tuân dự kiến bắt tay chế tạo chiếc tiếp theo, với thời gian thi công ngắn hơn nhờ kinh nghiệm đã tích lũy.