Tàu không người lái tối tân của Mỹ 'sa lưới' quân đội Iran

Ngày 8/9, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, thường được gọi là IRGC, công bố đoạn video cho thấy một phương tiện lặn không người lái được cho là của Mỹ. Hình ảnh nhanh chóng thu hút chú ý vì thiết bị xuất hiện trong video mang dáng vẻ hiện đại, kích thước lớn và được mô tả như một khí tài dưới nước chuyên dụng. Theo thông tin được Tiền Phong dẫn lại, quân đội Iran tuyên bố đã thu giữ phương tiện này trong vùng biển hoạt động. Thiết bị trong video có thân hình trụ màu xám kim loại, hình dáng tương tự một quả ngư lôi cỡ lớn, với chiều dài khoảng 5,8 m và chiều rộng khoảng 1,2 m. Trọng lượng của phương tiện được phía Iran xác định vào khoảng 2,7 tấn, cho thấy đây không phải thiết bị dân sự thông thường dùng cho khảo sát ven bờ. Những thông số này khiến phương tiện được quan tâm trong bối cảnh các hệ thống không người lái dưới nước ngày càng giữ vai trò quan trọng. Theo tuyên bố của IRGC, phương tiện có thể hoạt động liên tục tới 10 ngày, đồng thời lặn xuống độ sâu tối đa khoảng 6.000 m dưới mặt nước. Nếu thông tin này chính xác, thiết bị có thể phục vụ những nhiệm vụ dài ngày ở môi trường biển sâu, nơi con người khó trực tiếp tiếp cận. Tuy nhiên, các đặc tính kỹ thuật được nêu trong thông tin ban đầu vẫn chủ yếu dựa trên tuyên bố của phía Iran. Iran xác định phương tiện này là tàu lặn Dive-LD, một thiết kế do nhà thầu quốc phòng Mỹ Anduril Industries phát triển và được đưa vào biên chế từ tháng 4/2025. Dòng thiết bị này được mô tả có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ, từ lập bản đồ đáy biển đến thu thập thông tin tình báo và hỗ trợ giám sát. Nó cũng có thể được sử dụng để kiểm tra đường ống dẫn dầu khí hoặc phục vụ các hoạt động tác chiến chống ngầm. Việc một phương tiện được cho là Dive-LD rơi vào tay lực lượng Iran lập tức tạo ra nhiều câu hỏi về hoàn cảnh xảy ra sự việc, cũng như mức độ nguyên vẹn của thiết bị. Video do IRGC công bố cho thấy phương tiện đã nằm dưới sự kiểm soát của Iran, nhưng đoạn thông tin được cung cấp không nêu chi tiết cách lực lượng này phát hiện, tiếp cận hoặc thu giữ nó. Nguồn tin được Tiền Phong dẫn lại cho biết RT cũng đưa tin về việc tàu không người lái của Mỹ bị Iran thu giữ. Phía Mỹ sau đó tìm cách giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của vụ việc, khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, gọi tắt là CENTCOM, đưa ra cách diễn giải khác. Người phát ngôn Tim Hawkins khẳng định Iran chỉ thu giữ một chiếc tàu lặn đời cũ gặp trục trặc trong quá trình hoạt động, thay vì một khí tài nhạy cảm đang thực hiện nhiệm vụ đặc biệt. Theo ông Hawkins, phương tiện này không mang theo bất kỳ thiết bị nhạy cảm nào. CENTCOM cũng cho biết phương tiện đang thực hiện nhiệm vụ giám sát vùng biển trong khu vực, đồng thời phủ nhận việc thiết bị thu thập dữ liệu nhạy cảm hoặc mang theo sonar, radar mật. Tuyên bố này cho thấy Washington muốn nhấn mạnh rằng vụ việc không làm lộ các công nghệ hoặc thông tin quân sự quan trọng của Mỹ. Sự khác biệt giữa mô tả của Iran và Mỹ khiến vai trò thực tế, tình trạng kỹ thuật và giá trị tình báo của phương tiện vẫn chưa được xác định độc lập. Vụ việc diễn ra khi quan hệ Washington và Tehran tiếp tục căng thẳng, đặc biệt sau những động thái quân sự liên tiếp tại Trung Đông vào cuối ngày 8/9. Iran cho biết đã phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực, coi đây là hành động đáp trả cuộc tấn công trước đó của Washington nhằm vào các tàu chở dầu Iran gần đảo Kharg. Cùng ngày, IRGC phát cảnh báo khẩn cấp, yêu cầu thủy thủ đoàn trên các tàu chở dầu đang neo tại cảng và khu vực neo tàu ở Bahrain, Kuwait rời khỏi tàu để tránh nguy cơ bị tấn công.