Tây Ninh phát huy lợi thế cửa khẩu- cảng biển - Thanh Niên

UBND Tây Ninh vừa phê duyệt đề án phát triển dịch vụ logistics, định hướng đưa khu kinh tế cửa khẩu và vùng phụ cận cảng biển thành những vùng kinh tế tự do.

Ngày 3.11, tin từ Văn phòng UBND tỉnh Tây Ninh cho biết ông Trương Thanh Liêm, Phó chủ tịch UBND tỉnh đã ký ban hành Quyết định phê duyệt Đề án "Nghiên cứu thực trạng, cơ chế quản lý, giải pháp phát triển dịch vụ logistics trên địa bàn tỉnh Tây Ninh".

Theo đó, UBND tỉnh giao Sở Công thương Tây Ninh làm cơ quan chủ trì triển khai các giải pháp chính để thúc đẩy phát triển dịch vụ logistics trong giai đoạn 2026-2030.

Sau sáp nhập với Long An, Tây Ninh không còn là tỉnh biên giới nội địa đơn thuần. Tỉnh sở hữu hành lang kinh tế liền mạch, giao thông kết nối đa phương thức từ biên giới Campuchia đến hạ lưu sông Soài Rạp. Đây là lợi thế "cửa khẩu - cảng biển" mà rất ít địa phương có được.

Học từ Singapore, Hải Phòng, Cái Mép - Thị Vải

Đề án xác định sẽ phát triển các khu kinh tế cửa khẩu và khu vực phụ cận cảng biển thành những vùng kinh tế tự do. Tại các vùng này, tỉnh dự kiến áp dụng cơ chế ưu đãi đặc thù. Mục tiêu là thu hút các tập đoàn logistics 3PL, 4PL hàng đầu thế giới.

Đề án cũng dẫn tham chiếu mô hình của Singapore. Quốc đảo này phát triển Cảng tự do và Khu thương mại tự do (FTZ). Môi trường minh bạch và ưu đãi thuế quan giúp Singapore hút mạnh vốn ngoại vào hạ tầng số.

Trong nước, đề án dẫn chứng 4 địa phương có kết quả nổi bật; trong đó Hải Phòng phát triển cảng nước sâu Lạch Huyện và kết nối đa phương thức. Nhờ đó, thành phố trở thành trung tâm logistics quốc tế tại khu vực phía bắc. Hay cụm cảng Cái Mép - Thị Vải (TP.HCM) là đầu tàu container quốc tế, tiếp nhận được tàu cỡ lớn. Cụm cảng này kết hợp hệ thống ICD với vận tải thủy nội địa xanh.

Còn Lạng Sơn triển khai hiệu quả mô hình cửa khẩu số và chuỗi lạnh nông sản. Địa phương này cũng chuyển dần từ tiểu ngạch sang chính ngạch. Đề án cũng nhắc đến cửa khẩu thông minh Bằng Tường (Trung Quốc), nơi thời gian thông quan chỉ còn 15-30 giây. Hay cảng cạn Lad Krabang (Thái Lan) giúp giảm 15-20% chi phí logistics.

Bài học chung là cần có cơ chế chính sách vượt trội, kèm theo đó là thu hút tư nhân qua hình thức PPP và ứng dụng công nghệ hiện đại.

Mộc Bài và Cảng quốc tế Long An là hai đầu mối

Theo lộ trình, đến năm 2030, tỉnh Tây Ninh ưu tiên hình thành 2 trung tâm logistics cấp vùng. Một trung tâm đặt tại khu vực Mộc Bài (xã Bến Cầu). Trung tâm còn lại nằm ở khu vực phụ cận Cảng quốc tế Long An (xã Tân Tập).

Trung tâm Mộc Bài phát triển kho ngoại quan, khu bảo thuế và dịch vụ giá trị gia tăng. Trung tâm khu vực Cảng quốc tế Long An giữ vai trò trung chuyển container, kết nối vận tải đa phương thức. Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Tây Ninh được giao chủ trì chuẩn bị đầu tư trung tâm Mộc Bài.

Mạng lưới logistics của tỉnh Tây Ninh sẽ được tổ chức theo 3 lớp. Lớp đầu là 2 trung tâm cấp vùng. Lớp thứ hai gồm 15 trung tâm, điểm logistics và hạ tầng hỗ trợ ưu tiên đầu tư. Lớp thứ ba là 17 vị trí định hướng dài hạn, tổng diện tích khoảng 1.246 ha.

Mộc Bài cũng được chọn thí điểm cửa khẩu thông minh trong giai đoạn 2027-2030. Hệ thống tích hợp thu phí số, camera thông minh, nhận dạng tự động và seal điện tử.

Đề án đặt mục tiêu đến năm 2035, logistics đóng góp trực tiếp khoảng 5-7% GRDP. Tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 12-15%/năm. Tỷ lệ doanh nghiệp thuê ngoài dịch vụ logistics đạt 70-80%. Tỉnh phấn đấu vào nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước về chỉ số LCI. Đến năm 2050, mức đóng góp nâng lên 7-9% GRDP.

Bên cạnh đó, đề án cũng thừa nhận nhiều hạn chế nội tại tỉnh tỉnh như hạ tầng giao thông và kết nối đa phương thức chưa đồng bộ. Tỉnh thiếu trung tâm logistics quy mô lớn và kho lạnh chuyên dụng cho nông sản. Doanh nghiệp dịch vụ chủ yếu nhỏ và vừa. Cơ chế quản lý giữa hai khu vực cũ chưa thống nhất.

Để tháo gỡ, tỉnh Tây Ninh cần đẩy nhanh dự án đường cao tốc TP.HCM - Mộc Bài. Tuyến này dự kiến rút ngắn khoảng 50% thời gian vận chuyển từ biên giới Tây Ninh. Sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây được khai thác làm tuyến "logistics xanh". Vận tải thủy giúp giảm 15-20% chi phí so với đường bộ.

Đề án phát triển dịch vụ logistics tỉnh Tây Ninh cũng ghi rõ, các nội dung vượt thẩm quyền sẽ được tỉnh kiến nghị cấp trên xem xét quyết định. Các dự án PPP chỉ triển khai khi đáp ứng đủ điều kiện pháp luật.