Sau sắp xếp đơn vị hành chính, ngành Giáo dục và Đào tạo Tây Ninh đối mặt yêu cầu tổ chức lại mạng lưới trường lớp, bổ sung giáo viên và nâng cao chất lượng dạy học trên địa bàn có cả đô thị, khu công nghiệp, nông thôn và biên giới.
Thiếu giáo viên ở nhiều cấp học
Trao đổi với phóng viên Dân trí, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Tây Ninh cho biết, ngành tập trung đổi mới quản lý, phát triển đội ngũ nhà giáo, đầu tư cơ sở vật chất và hạ tầng số, thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Toàn tỉnh có 531 cơ sở, đơn vị giáo dục, gồm 135 trường mầm non, 156 trường tiểu học, 102 trường trung học cơ sở, 64 trường tiểu học và trung học cơ sở, 57 trường trung học phổ thông cùng 9 trường trung học cơ sở và trung học phổ thông. Các đơn vị còn lại gồm trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, cơ sở giáo dục chuyên biệt và trường trung cấp.
Sau sắp xếp, số cán bộ quản lý tại các cơ sở giáo dục giảm từ 1.898 xuống 1.467 người. Toàn tỉnh thiếu 1.751 giáo viên, gồm 145 giáo viên mầm non, 491 giáo viên tiểu học, 751 giáo viên trung học cơ sở và 364 giáo viên trung học phổ thông.
Học sinh đang làm bài tập tại một lớp học ở vùng biên giới tỉnh Tây Ninh (Ảnh: An Huy).
Tình trạng thiếu giáo viên không đồng đều giữa các cấp học, môn học và địa phương. Một số môn học ở bậc trung học và các môn nghệ thuật gặp khó khăn về nguồn tuyển, trong khi những khu vực tăng dân số nhanh chịu áp lực về quy mô học sinh.
Bên cạnh nhân lực, một số nơi còn thiếu phòng học, phòng chức năng, thiết bị dạy học, hạ tầng công nghệ thông tin, nước sạch, nhà vệ sinh và điều kiện phục vụ bán trú. Tình trạng này rõ hơn tại khu vực biên giới, địa bàn khó khăn và nơi có dân số cơ học tăng nhanh.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo, những hạn chế trên ảnh hưởng đến việc tổ chức dạy học hai buổi/ngày, hoạt động giáo dục toàn diện và công tác chăm sóc, bảo đảm an toàn cho học sinh. Ngành ưu tiên bổ sung giáo viên, phòng học theo nhu cầu thực tế, bảo đảm cơ cấu môn học và tạo điều kiện để học sinh tiếp cận trường lớp thuận lợi.
Dự kiến đầu tư hàng nghìn tỷ đồng cho trường lớp
Giai đoạn 2026-2030, ngành Giáo dục và Đào tạo Tây Ninh tiếp tục tham mưu đầu tư theo mức độ thiếu hụt, ưu tiên vùng khó khăn, khu vực biên giới và nơi có số học sinh tăng nhanh.
Theo các phương án đang được tham mưu, kinh phí dự kiến đầu tư phòng học, phòng chức năng cho khối tiểu học và trung học cơ sở khoảng 2.454 tỷ đồng; khối mầm non khoảng 1.495 tỷ đồng. Kinh phí mua sắm thiết bị dạy học dự kiến khoảng 1.515 tỷ đồng đối với trường phổ thông và 423,6 tỷ đồng đối với trường mầm non.
Đối với khu vực biên giới, tỉnh đã phối hợp tham mưu đầu tư 19 trường phổ thông liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại 19 xã biên giới, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 1.669 tỷ đồng. Cùng với xây dựng trường lớp, ngành tính toán phương án bố trí giáo viên và bảo đảm các điều kiện ăn, ở, nước sạch, y tế, an toàn cho học sinh.
Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam và nguyên Phó Thủ tướng Mai Văn Chính trao quà cho học sinh tại lễ khai giảng ở Trường THPT chuyên Trần Văn Giàu, Tây Ninh (Ảnh: An Huy).
Sở Giáo dục và Đào tạo lưu ý, đây là kinh phí dự kiến của các đề án, dự án ở những giai đoạn chuẩn bị, phê duyệt khác nhau, không đồng nghĩa toàn bộ vốn đã được bố trí hoặc giải ngân.
Về nhân lực, trong năm học 2025-2026, tỉnh tuyển dụng 1.292 giáo viên và 192 nhân viên trường học. Ngành tiếp tục rà soát nhu cầu theo cấp học, môn học và địa bàn; xem xét bố trí cán bộ quản lý dôi dư đủ điều kiện trở lại giảng dạy, điều động giáo viên dạy liên trường, liên cấp tại những nơi cần thiết.
Các cơ sở giáo dục cũng có thể hợp đồng thực hiện công việc hoặc huy động giáo viên nghỉ hưu, giáo viên thỉnh giảng theo quy định hiện hành.
Để tạo nguồn giáo viên lâu dài, Sở đã ký hợp đồng đào tạo với các cơ sở đào tạo, quy mô 624 chỉ tiêu sinh viên sư phạm. Đồng thời, Sở trình UBND tỉnh nhu cầu đăng ký đào tạo giáo viên năm 2027 với 1.564 chỉ tiêu, gồm 370 giáo viên mầm non, 636 giáo viên tiểu học và 558 giáo viên trung học cơ sở, trung học phổ thông.
Về chuyển đổi số, ngành đã tham mưu dự án xây dựng, nâng cấp hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu với kinh phí dự kiến khoảng 157,2 tỷ đồng. Việc phân bổ nguồn lực được rà soát nhằm tránh đầu tư trùng lặp, bảo đảm công khai và tiết kiệm.
Gắn hướng nghiệp với nhu cầu nhân lực
Cùng với đầu tư cơ sở vật chất và phát triển đội ngũ, ngành Giáo dục và Đào tạo Tây Ninh chú trọng hướng nghiệp, giúp học sinh hiểu năng lực bản thân, lựa chọn lộ trình học tập và tiếp cận thông tin về nhu cầu nhân lực địa phương.
Ở giáo dục phổ thông, các trường tăng cường hoạt động trải nghiệm, tư vấn hướng nghiệp và phân luồng sau trung học cơ sở, trung học phổ thông. Nội dung tư vấn tập trung vào ngành nghề, điều kiện học tập, kỹ năng cần thiết và cơ hội việc làm; đồng thời phối hợp với cha mẹ học sinh để hỗ trợ các em lựa chọn phù hợp.
Giáo viên đang theo dõi học sinh làm bài tập thực hành tại một trường dạy nghề ở Tây Ninh (Ảnh: An Huy).
Trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, tỉnh ban hành Kế hoạch số 1915/KH-UBND ngày 5/5/2026 về đẩy mạnh phát triển giáo dục nghề nghiệp đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trọng tâm là nâng cao hiệu quả mạng lưới cơ sở đào tạo, đầu tư ngành nghề trọng điểm, định hướng phát triển Trường Cao đẳng Long An theo tiêu chí cơ sở đào tạo chất lượng cao và mở rộng hợp tác với doanh nghiệp.
Các cơ sở đào tạo được định hướng cập nhật chương trình, công nghệ, tiêu chuẩn kỹ năng, tăng cơ hội thực tập và giúp nhà giáo tiếp cận thực tiễn sản xuất. Ngành cũng tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, trường phổ thông, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp để hoạt động hướng nghiệp sát nhu cầu tuyển dụng tại các khu, cụm công nghiệp.
Đối với lĩnh vực công nghệ mới, Sở đang hoàn thiện dự thảo Đề án đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật phục vụ công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Năm học 2026-2027, ngành xác định chủ đề hành động “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất”, gắn với phương châm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả.
Học sinh tại một ngôi trường ở tỉnh Tây Ninh (Ảnh: An Huy).
Về kết quả giáo dục, tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia ghi nhận trong 6 tháng đầu năm 2026 là 69,08%. Toàn tỉnh duy trì 96/96 xã, phường đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi; tỷ lệ huy động trẻ mẫu giáo 5 tuổi đạt 99,86%.
Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 được tổ chức an toàn, tỷ lệ thí sinh được công nhận tốt nghiệp đạt 98,44%. Học sinh Tây Ninh đạt 59 giải tại kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia; cả 3 dự án tham dự Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia đều đạt giải.
Thời gian tới, tỉnh lựa chọn 15 cơ sở giáo dục thí điểm Chương trình giáo dục mầm non mới từ năm học 2026-2027; tổ chức dạy học hai buổi/ngày tại các trường tiểu học đủ điều kiện, phát triển học bạ số và ứng dụng quản trị nhà trường trên môi trường số.