Tên lửa tự chế đầu tiên sắp được phóng vào vũ trụ

Hai nhà phát minh người Đan Mạch Kristian von Bengtson và Peter Madsen chuẩn bị phóng tên lửa tự chế HEAT, dự án được xem là bước thử nghiệm táo bạo cho giấc mơ du lịch không gian. Nếu kế hoạch diễn ra thành công, HEAT sẽ trở thành tên lửa tự thiết kế đầu tiên trên thế giới, đồng thời mở ra khả năng đưa hành khách dân sự lên không gian bằng phương tiện siêu nhỏ. Sự kiện dự kiến diễn ra ngày 30/8, khi HEAT được phóng từ một tàu ngầm hoạt động trên biển Baltic, thay vì xuất phát từ một bệ phóng vũ trụ truyền thống trên đất liền. Dự án này do Copenhagen Suborbitals thực hiện, tổ chức phi lợi nhuận tại Đan Mạch do Bengtson và Madsen đứng đầu, với mục tiêu phát triển phương tiện giao thông vũ trụ có người lái. Từ tháng 2 đến tháng 5, hai nhà sáng chế liên tục tiến hành các đợt phóng thử trong hơn ba tháng, sau đó tuyên bố những thử nghiệm cuối cùng đã đạt kết quả thành công. Quá trình chế tạo HEAT bắt đầu từ năm 2004, được hai người tự thực hiện mà không nhận bất kỳ khoản tài trợ nào từ chính phủ, một lựa chọn khiến dự án càng đặc biệt. Trong các buổi chuẩn bị, Peter Madsen từng thử nằm bên trong module chở hành khách, bộ phận dự kiến được đặt trên đỉnh tên lửa trong những chuyến bay tương lai. Hình ảnh Madsen kiểm tra không gian dành cho hành khách cho thấy thiết kế này hướng tới một chuyến đi rất chật hẹp, khác xa khoang tàu rộng rãi thường thấy trong phim ảnh. HEAT cao khoảng 9 mét, sử dụng khí oxy ở dạng lỏng làm nhiên liệu, còn bộ phận đẩy được thiết kế để hoạt động trong khoảng 60 giây sau khi rời bệ phóng. Trong khoảng thời gian ngắn đó, động cơ phải tạo ra lực đủ lớn để đưa tên lửa cùng module hành khách tiến vào không gian theo phương thẳng đứng. Hành khách tương lai sẽ ngồi trong module đặt ở đầu HEAT, vị trí được lựa chọn để duy trì cấu hình tên lửa ổn định trong giai đoạn tăng tốc mạnh. Khi tên lửa tiến tới trạng thái không trọng lực, hệ thống đẩy sẽ tự động ngừng hoạt động, đánh dấu chuyển tiếp từ giai đoạn phóng sang giai đoạn bay theo quán tính. Sau đó, tốc độ HEAT được làm chậm bằng những chiếc dù gắn ở phía sau, giúp phương tiện giảm vận tốc trước khi quay trở lại các tầng khí quyển thấp hơn. Kế hoạch ban đầu chỉ dành cho chuyến bay thử nghiệm không có hành khách, nhằm kiểm tra khả năng hoạt động của tên lửa trong điều kiện phóng thực tế trên biển Baltic. Nếu lần phóng đầu tiên thành công, Copenhagen Suborbitals dự định thực hiện thêm một chuyến bay khác trong thời gian gần nhất, lần này có một hành khách bên trong module. Mục tiêu ấy biến HEAT thành nhiều hơn một mô hình thử nghiệm, bởi nó hướng trực tiếp tới phương tiện có thể chở người trong những chuyến bay không gian quy mô nhỏ. Bengtson và Madsen cho biết họ đang tích cực phát triển các phương tiện giao thông vũ trụ, được thiết kế nhằm mở đường cho chuyến bay có người lái bằng tàu vũ trụ siêu nhỏ. Cách tiếp cận của họ tập trung vào thiết kế gọn nhẹ, tự chủ kinh phí và thử nghiệm liên tục, thay vì dựa trên nguồn lực lớn thường thuộc về các cơ quan vũ trụ quốc gia. Hai nhà phát minh khẳng định HEAT được sản xuất với mục đích hòa bình hoàn toàn, không liên quan tới việc vận chuyển chất nổ, vũ khí hạt nhân hoặc vũ khí sinh hóa học. Tuyên bố này nhấn mạnh ranh giới giữa một dự án hàng không vũ trụ dân sự với những ứng dụng quân sự nguy hiểm có thể bị gán cho công nghệ tên lửa. Copenhagen Suborbitals cũng bày tỏ thiện chí chia sẻ các thông tin kỹ thuật của mình với mọi người, trong phạm vi tuân thủ luật pháp xuất khẩu của Liên minh châu Âu. Việc công khai kiến thức có thể giúp cộng đồng quan tâm hiểu rõ hơn về công nghệ, đồng thời cho thấy dự án muốn khuyến khích sáng tạo thay vì giữ kín toàn bộ kết quả nghiên cứu. Nếu HEAT được phóng thành công và sau đó đưa người lên không gian, Đan Mạch sẽ trở thành quốc gia thứ tư đạt được cột mốc đưa con người rời khỏi Trái đất. Cột mốc ấy sẽ đặc biệt đáng chú ý vì được tạo nên bởi hai nhà sáng chế độc lập, không có tài trợ chính phủ, trong một tổ chức phi lợi nhuận quy mô nhỏ. Dù vậy, chuyến bay vẫn phụ thuộc vào nhiều thử thách kỹ thuật, từ động cơ oxy lỏng, kiểm soát quỹ đạo, giảm tốc bằng dù đến bảo đảm an toàn cho hành khách. Kết quả của ngày 30/8 vì thế không chỉ quyết định số phận một tên lửa tự chế, mà còn cho thấy giấc mơ du lịch không gian tư nhân đang tiến gần thực tế đến mức nào.