Đến thăm hỏi người bệnh là một nét đẹp trong văn hóa ứng xử của người Việt. Thế nhưng khi một người nằm viện có quá nhiều người cùng đến thăm, sự quan tâm ấy đôi khi lại vô tình tạo thêm áp lực cho bệnh viện và chính người bệnh.
Khi người thân đau ốm, phải vào bệnh viện điều trị, bên cạnh người nhà ở lại chăm sóc, bạn bè, đồng nghiệp, hàng xóm thường tranh thủ đến thăm hỏi. Một lời động viên, một cuộc trò chuyện ngắn hay đơn giản là sự có mặt đúng lúc có thể giúp người bệnh cảm thấy được sẻ chia. Đó là nét đẹp rất đáng trân trọng.
Tuy nhiên, có lẽ đã đến lúc cần thay đổi cách thể hiện sự quan tâm. Thực tế, mỗi lần có người bệnh được nhiều người đến thăm, không gian bệnh viện lại thêm đông đúc. Người đến thăm chen nhau trong hành lang, phòng bệnh, tiếng nói chuyện, hỏi han làm ảnh hưởng đến những bệnh nhân khác. Với những khoa, phòng đông người, tình trạng này càng trở nên rõ rệt vào buổi chiều tối, ngày nghỉ, khi lượng người ra vào tăng cao.
Bệnh viện là nơi tập trung rất nhiều người đang mắc các bệnh khác nhau. Việc người ngoài ra vào đông không chỉ làm tăng áp lực lên cơ sở vật chất, mà trong một số trường hợp còn có nguy cơ mang theo hoặc phát tán mầm bệnh.
Bệnh viện Đa khoa Nghệ An, một bệnh viện tuyến cuối của khu vực đang phấn đấu trở thành bệnh viện hạng đặc biệt, hiện có quy mô 2.050 giường kế hoạch nhưng số giường thực kê lên tới 2.620 do quá tải bệnh nhân. Khi số người bệnh vượt xa quy mô thiết kế, mỗi người vào bệnh viện, dù người nhà hay người đến thăm, đều góp thêm một phần áp lực lên không gian vốn đã chật chội.
Những nhà vệ sinh xuống cấp, hành lang đông người, khu vực chờ quá tải là những điều người dân có thể dễ dàng bắt gặp ở một bệnh viện đông bệnh nhân. Trong hoàn cảnh ấy, việc hạn chế những lượt ra vào không thực sự cần thiết cũng là một cách chia sẻ với bệnh viện.
Câu chuyện ở đây không phải là cấm thăm bệnh nhưng điều cần thay đổi là quan niệm phải trực tiếp đến bệnh viện mới gọi là thăm hỏi, thay vì một cuộc điện thoại, một tin nhắn hỏi thăm, động viên.
Một nét đẹp văn hóa cần được giữ gìn nhưng đôi khi cũng cần thay đổi cách thể hiện để vẫn vẹn nguyên giá trị của sự quan tâm và những người đang chữa bệnh có thêm một chút yên tĩnh để hồi phục.
Khi người thân đau ốm, phải vào bệnh viện điều trị, sự xuất hiện của bạn bè, đồng nghiệp, hàng xóm thường mang đến cảm giác ấm áp, giúp người bệnh bớt cô đơn trong những ngày khó khăn. Một lời động viên, cuộc trò chuyện ngắn hoặc đơn giản là sự có mặt đúng lúc đều có thể trở thành nguồn khích lệ đáng quý đối với người đang chống chọi bệnh tật. Từ lâu, thăm bệnh đã được xem như một nét đẹp trong cách ứng xử, thể hiện sự quan tâm, tình nghĩa và tinh thần sẻ chia giữa người với người.
Tuy nhiên, cách thể hiện sự quan tâm ấy có lẽ cần được nhìn nhận linh hoạt hơn, nhất là trong bối cảnh nhiều bệnh viện luôn phải hoạt động dưới áp lực quá tải. Mỗi khi một bệnh nhân nhận được nhiều lượt thăm hỏi, hành lang, phòng bệnh và khu vực chờ thường nhanh chóng trở nên đông đúc, chật chội hơn. Tiếng trò chuyện, hỏi han liên tục, dù xuất phát từ thiện ý, đôi khi vẫn ảnh hưởng đến người bệnh khác đang cần nghỉ ngơi, theo dõi hoặc hồi phục trong yên tĩnh.
Tình trạng này thường rõ rệt hơn vào buổi chiều tối, ngày nghỉ, thời điểm nhiều người tranh thủ sắp xếp công việc để đến bệnh viện thăm người quen. Ở những khoa, phòng vốn đã đông bệnh nhân, từng nhóm người đứng cạnh giường bệnh hoặc tập trung ngoài hành lang có thể khiến việc đi lại, chăm sóc trở nên khó khăn. Không gian bệnh viện vì thế dễ bị biến thành nơi gặp gỡ đông người, trong khi mục tiêu quan trọng nhất vẫn là bảo đảm điều kiện điều trị và nghỉ ngơi cho bệnh nhân.
Bệnh viện tập trung nhiều người mắc các bệnh khác nhau, cùng người nhà, nhân viên y tế và những người đến liên hệ công việc trong mỗi ngày. Người ngoài ra vào quá đông không chỉ tạo thêm áp lực cho thang máy, hành lang, nhà vệ sinh, khu vực chờ và những hạ tầng vốn đã hạn chế. Trong một số trường hợp, sự di chuyển đông đúc còn làm tăng nguy cơ mang theo hoặc phát tán mầm bệnh, đặc biệt tại nơi có nhiều bệnh nhân sức khỏe yếu.
Bệnh viện Đa khoa Nghệ An, một bệnh viện tuyến cuối của khu vực đang phấn đấu trở thành bệnh viện hạng đặc biệt, hiện có quy mô 2.050 giường kế hoạch. Thế nhưng, số giường thực kê tại đây đã lên tới 2.620, cho thấy lượng bệnh nhân thực tế đang vượt đáng kể khả năng thiết kế ban đầu của bệnh viện. Khi số người điều trị tăng cao, mỗi người bước vào bệnh viện, dù là người nhà hay khách thăm, đều góp thêm một phần áp lực lên không gian vốn đã chật chội.
Trong hoàn cảnh ấy, những nhà vệ sinh xuống cấp, hành lang đông người, khu vực chờ quá tải không còn là hình ảnh xa lạ với nhiều người đến bệnh viện. Một lượt thăm hỏi không thật sự cần thiết có thể khiến người bệnh khác mất thêm thời gian chờ đợi, người nhà khó chăm sóc, nhân viên y tế khó di chuyển. Vì vậy, hạn chế những lượt ra vào không cần thiết cũng là cách chia sẻ thiết thực với bệnh viện, với người bệnh và với chính đội ngũ đang làm nhiệm vụ.
Điều cần thay đổi không phải là xóa bỏ việc thăm bệnh, mà là từ bỏ quan niệm rằng phải trực tiếp đến bệnh viện mới được xem là thăm hỏi. Một cuộc điện thoại đúng lúc, tin nhắn chân thành hoặc lời động viên qua người nhà vẫn có thể truyền đi sự quan tâm mà không làm không gian điều trị thêm quá tải. Với những bệnh nhân cần nghỉ ngơi, sự vắng bớt của tiếng ồn và dòng người đôi khi cũng là món quà hữu ích, giúp họ có thêm điều kiện hồi phục.
Theo Thanh Niên, thăm bệnh vẫn là nét đẹp văn hóa đáng trân trọng, nhưng giá trị ấy sẽ trọn vẹn hơn khi được thể hiện phù hợp với hoàn cảnh thực tế. Quan tâm không nhất thiết phải ồn ào, đông người hoặc hiện diện thật lâu, bởi sự tinh tế đôi khi nằm ở việc biết lúc nào nên đến và lúc nào nên giữ khoảng cách. Giữ tình nghĩa, giảm áp lực bệnh viện, tôn trọng sự yên tĩnh của người bệnh là cách để nét đẹp thăm hỏi tiếp tục được duy trì bền vững.
