Phương châm “6 rõ”, gồm: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền, là cách cụ thể hóa yêu cầu ấy trong hoạt động của bộ máy.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, những mục tiêu về chuẩn hóa chức danh, giao nhiệm vụ và đánh giá cán bộ bằng kết quả công việc đặt ra yêu cầu đổi mới ngay từ cách triển khai. Mỗi cơ quan, đơn vị phải cụ thể hóa chủ trương thành những công việc có thể theo dõi, kiểm tra và xác định mức độ hoàn thành. “6 rõ” vì vậy không chỉ là nội dung ghi trong kế hoạch, mà phải trở thành nguyên tắc xuyên suốt quá trình điều hành.
Trước hết, rõ người gắn liền với rõ việc. Mỗi nhiệm vụ có một đầu mối chủ trì, xác định người chịu trách nhiệm chính và phần việc của từng bên phối hợp. Cách giao chung chung như “các đơn vị liên quan tổ chức thực hiện” dễ dẫn đến tình trạng nhiều nơi cùng tham gia nhưng không ai theo đến cùng. Với công việc liên ngành, người đứng đầu có trách nhiệm xác lập cơ chế phối hợp, xử lý bất đồng, tránh để hồ sơ luân chuyển qua nhiều đầu mối mà vướng mắc vẫn chưa được tháo gỡ.
Sự công tâm bắt đầu ngay từ cách phân công. Giao việc dựa trên yêu cầu nhiệm vụ và năng lực thực hiện; không dồn việc khó cho người tận tâm, cũng không dành cơ hội thuận lợi cho người thân quen. Cùng với nhiệm vụ là các điều kiện bảo đảm về nhân lực, kinh phí, thông tin và hỗ trợ chuyên môn. Đây vừa là cơ sở để cán bộ phát huy khả năng, vừa là căn cứ xem xét kết quả một cách khách quan.
Rõ thời gian là xác định thời hạn hoàn thành cùng các mốc kiểm tra phù hợp. Công việc kéo dài nhiều tháng cần có kết quả trung gian để nhận diện sớm điểm nghẽn. Khi phát sinh vướng mắc, đầu mối phụ trách báo cáo nguyên nhân, đề xuất hướng xử lý và thời điểm khắc phục, thay vì chờ đến hạn mới xin gia hạn. Mọi điều chỉnh tiến độ đều phải có căn cứ, tránh để thời hạn mất ý nghĩa ràng buộc sau mỗi lần chậm trễ.
Cùng với tiến độ, rõ trách nhiệm phải đi đôi với rõ thẩm quyền. Người thực hiện biết mình được quyết định đến đâu, nội dung nào xin ý kiến và ai có nghĩa vụ trả lời. Trong quá trình phân cấp, phân quyền, nếu cấp dưới nhận thêm việc nhưng quyền quyết định vẫn tập trung ở cấp trên, sự chậm trễ khó được khắc phục. Ngược lại, quyền hạn mở rộng mà thiếu kiểm soát sẽ tạo nguy cơ tùy tiện. Bởi vậy, phân định thẩm quyền phải gắn với nghĩa vụ giải trình và cơ chế giám sát tương ứng.
Rõ sản phẩm là căn cứ xác nhận công việc đã hoàn thành đến mức nào. Một báo cáo đã nộp, một cuộc họp đã tổ chức chưa đủ chứng minh hiệu quả nếu vấn đề đặt ra vẫn chưa được giải quyết. Trong cơ quan hành chính, sản phẩm gắn với chất lượng tham mưu, tiến độ xử lý hồ sơ và khả năng đáp ứng nhu cầu chính đáng của người dân. Tại doanh nghiệp nhà nước, kết quả thể hiện ở hiệu quả sử dụng vốn, sản xuất, thị trường, an toàn và đời sống người lao động. Tiêu chí nghiệm thu được thống nhất từ đầu sẽ hạn chế việc thay đổi thước đo theo từng trường hợp.
Để triển khai đồng bộ, mỗi cơ quan có thể chuẩn hóa phiếu giao nhiệm vụ trên hệ thống quản lý công việc, thể hiện đầy đủ sáu nội dung cùng điều kiện bảo đảm. Dữ liệu được cập nhật trong quá trình xử lý, phục vụ kiểm tra và đánh giá, hạn chế báo cáo trùng lặp. Qua đó, người đứng đầu kịp thời nhận diện việc chậm, giải quyết nội dung vượt thẩm quyền của cấp dưới và chấn chỉnh những khâu phối hợp thiếu hiệu quả. Giá trị của số hóa nằm ở khả năng hỗ trợ điều hành, không dừng ở việc chuyển hồ sơ giấy lên môi trường điện tử.
Kết quả thực hiện “6 rõ” phải trở thành căn cứ trong đào tạo, bố trí, sử dụng và sàng lọc cán bộ. Việc đánh giá tính đến độ khó, nguồn lực, đóng góp cá nhân và tác động thực tế; phân biệt thiếu trách nhiệm với trở ngại khách quan. Người làm tốt được ghi nhận, người còn hạn chế được bồi dưỡng hoặc bố trí phù hợp, trường hợp né tránh, đùn đẩy bị xem xét trách nhiệm. Cách đánh giá bình quân, nể nang sẽ làm mất động lực phấn đấu và suy giảm ý nghĩa của toàn bộ quá trình giao việc, kiểm tra.
Đưa “6 rõ” thành nếp làm việc sẽ tạo tiền đề để Thành phố Hồ Chí Minh chuyển từ xử lý sự vụ sang quản trị chủ động, có khả năng dự báo và giải quyết vấn đề ngay từ khi mới phát sinh.
Thành công của bước chuyển ấy được thể hiện qua những thủ tục bớt phiền hà, những cơ hội phát triển không bị bỏ lỡ và những nhu cầu dân sinh được đáp ứng kịp thời. Khi đó, đổi mới bộ máy mới thực sự đi vào đời sống, để người dân cảm nhận chất lượng phục vụ bằng trải nghiệm hằng ngày.
Thạc sĩ Nguyễn Tuấn Anh