Thanh tra Chính phủ chuyển hồ sơ điều tra hình sự tại mỏ đá Thường Tân III

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Thanh tra Chính phủ chuyển hồ sơ đến cơ quan điều tra để làm rõ 3 hành vi có dấu hiệu vi phạm hình sự, xảy ra tại mỏ đá Thường Tân III (TP.HCM).

Phó tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt vừa ký ban hành thông báo kết luận thanh tra chuyên đề công tác quản lý, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng tại TP.HCM, tỉnh Tây Ninh và tỉnh Đồng Tháp.

Cơ quan thanh tra đã chuyển 3 nhóm hành vi có dấu hiệu vi phạm hình sự, xảy ra tại mỏ đá Thường Tân III, để cơ quan điều tra xác minh, làm rõ theo thẩm quyền.

Khai thác vượt công suất cả triệu m3 đá, trị giá 120 tỉ

Năm 2019, UBND tỉnh Bình Dương cũ cấp giấy phép cho Công ty Cổ phần Xây dựng Bình Dương khai thác khoáng sản tại mỏ đá Thường Tân III, với trữ lượng hơn 17 triệu m³ đá nguyên khối, công suất 1,7 triệu m³/năm, thời hạn khai thác 10 năm.

Tuy nhiên, qua đối chiếu hồ sơ, cơ quan thanh tra xác định trong 4 năm liên tục từ 2022 - 2025, công ty đã khai thác vượt công suất gần 786.000 m3 đá nguyên khối, tương đương hơn 1,1 triệu m³ đá nguyên khai, tổng giá trị tạm tính hơn 120 tỉ đồng.

Nội dung giải trình cho thấy công ty nhận thức rõ việc khai thác vượt công suất ghi trong giấy phép nhưng vẫn thực hiện do nhu cầu thị trường. Doanh nghiệp cũng chủ động kiểm soát sản lượng khai thác vượt dưới 15% công suất được phép nhằm tránh bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung tước quyền sử dụng giấy phép khai thác khoáng sản.

Thanh tra Chính phủ nhận định việc khai thác khoáng sản vượt công suất là không đúng nội dung giấy phép đã được cấp, vi phạm quy định tại luật Khoáng sản năm 2010 và luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024.

Hành vi trên có dấu hiệu của tội vi phạm các quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên, quy định tại điều 227 bộ luật Hình sự.

Để ngoài sổ sách 28,6 tỉ đồng

Kết luận giám định năm 2026 của Liên đoàn Địa chất Trung Trung bộ cho thấy, tổng khối lượng khoáng sản thực tế đã khai thác tại mỏ Thường Tân III là hơn 19 triệu m³ đá nguyên khai.

Song, công ty chỉ kê khai tổng khối lượng khoáng sản khai thác trong kỳ hơn 18,8 triệu m³ đá nguyên khai.

Khối lượng khoáng sản thực tế đã khai thác lớn hơn kê khai trên sổ sách kế toán là hơn 205.000 m³ đá nguyên khai, giá trị tạm tính khoảng 28,6 tỉ đồng.

Thanh tra Chính phủ nhận định, việc không ghi nhận, phản ánh trên sổ kế toán khối lượng đá đã khai thác thuộc hành vi bị nghiêm cấm tại luật Kế toán năm 2015.

Hành vi trên có dấu hiệu tội vi phạm quy định của Nhà nước về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và tội trốn thuế, quy định tại điều 221 và 200 bộ luật Hình sự.

Các khoản thuế, phí phải nộp ngân sách nhà nước chưa được công ty kê khai, thực hiện, tạm tính hơn 7 tỉ đồng, gồm: thuế tài nguyên với thuế suất 10%, phí bảo vệ môi trường 7.000 đồng/m³, thuế giá trị gia tăng; chưa bao gồm thuế thu nhập doanh nghiệp.

Xử lý nghiêm trách nhiệm theo từng thời kỳ

Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị UBND TP.HCM và các tỉnh Tây Ninh, Đồng Tháp chỉ đạo rà soát, kiểm tra, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, cá nhân có liên quan theo từng thời kỳ để xử lý nghiêm.

Đối với Công ty Cổ phần Xây dựng Bình Dương, cơ quan thanh tra kiến nghị chấm dứt và khắc phục các hành vi vi phạm nêu tại kết luận, đồng thời hoàn trả toàn bộ kinh phí trưng cầu giám định do Thanh tra Chính phủ đã chi trả.

Thanh tra Chính phủ vừa thông báo kết luận thanh tra chuyên đề quản lý, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng, qua đó chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra làm rõ 3 hành vi có dấu hiệu vi phạm hình sự tại mỏ đá Thường Tân III. Quyết định do Phó tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt ký ban hành đối với công tác khai thác khoáng sản trên địa bàn TP.HCM, Tây Ninh và Đồng Tháp. Theo kết quả thanh tra, từ năm 2022 đến năm 2025, Công ty Cổ phần Xây dựng Bình Dương đã khai thác vượt công suất cấp phép gần 786.000 m³ đá nguyên khối, tương đương hơn 1,1 triệu m³ đá nguyên khai, với tổng giá trị tạm tính vượt 120 tỉ đồng. Doanh nghiệp thừa nhận cố tình khai thác vượt dưới 15% nhằm lách quy định tước quyền sử dụng giấy phép, vi phạm Luật Khoáng sản và có dấu hiệu phạm tội theo Điều 227 Bộ luật Hình sự. Bên cạnh đó, kết quả giám định năm 2026 của Liên đoàn Địa chất Trung Trung bộ xác định khối lượng đá khai thác thực tế lớn hơn sổ sách kế toán hơn 205.000 m³ đá nguyên khai, trị giá khoảng 28,6 tỉ đồng. Việc bỏ ngoài sổ sách này có dấu hiệu cấu thành tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và tội trốn thuế, kéo theo khoản thuế phí chưa thực hiện tạm tính hơn 7 tỉ đồng. Cùng với việc chuyển hồ sơ sang cơ quan công an, Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND TP.HCM và các địa phương liên quan kiểm tra, rà soát cá nhân, tập thể vi phạm để xử lý nghiêm trách nhiệm theo từng thời kỳ. Động thái này thể hiện tinh thần siết chặt kỷ cương pháp luật trong quản lý tài nguyên quốc gia và ngăn chặn tình trạng thất thoát ngân sách nhà nước.