Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tôm nước lợ là một trong những ngành hàng xuất khẩu chủ lực của thủy sản Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu tôm nước lợ đạt khoảng 4,6 tỷ USD, chiếm 41% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản và 6,6% tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản.
Cùng với phát triển nuôi thương phẩm, sản xuất giống tôm nước lợ giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Năm 2025, sản lượng tôm giống cả nước đạt khoảng 168 tỷ con, cơ bản đáp ứng nhu cầu nuôi thương phẩm. Trong đó, khu vực Nam Trung Bộ, đặc biệt là Lâm Đồng và Khánh Hòa, cung ứng khoảng 70 tỷ con giống mỗi năm, chiếm gần 40% sản lượng cả nước.
Tuy nhiên, hoạt động sản xuất giống tôm nước lợ tại hai địa phương đang gặp nhiều khó khăn liên quan quy hoạch, đất đai và thủ tục đầu tư. Tại Lâm Đồng, các cơ sở sản xuất giống ở khu vực Tuy Phong (nay thuộc xã Vĩnh Hảo) gặp vướng mắc về thời hạn hoạt động và phương án sử dụng đất sau năm 2030. Khu sản xuất giống thủy sản tập trung Chí Công cũng chưa hoàn thiện được thủ tục giao đất, cho thuê đất để triển khai các dự án đầu tư.
Tại Khánh Hòa, các khu sản xuất giống công nghệ cao ở An Hải, Nhơn Hải và Sơn Hải còn vướng mắc về quy hoạch, thời hạn sử dụng đất và thủ tục đầu tư, ảnh hưởng đến việc duy trì hoạt động, cải tạo, nâng cấp cơ sở sản xuất của doanh nghiệp.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định, nếu không được xem xét, giải quyết kịp thời, những khó khăn này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng lực sản xuất, cung ứng giống tôm nước lợ, thu hút đầu tư, nghiên cứu, chọn tạo và phát triển nguồn giống chất lượng cao trong nước.
Để duy trì và phát triển ổn định các vùng sản xuất giống tập trung, Bộ đề nghị hai địa phương đánh giá toàn diện hiện trạng, định hướng phát triển các vùng sản xuất; phát huy lợi thế về điều kiện tự nhiên, hạ tầng và năng lực sản xuất hiện có. Đồng thời, quan tâm bố trí, huy động nguồn lực đầu tư, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, tạo điều kiện phát triển các vùng sản xuất theo quy hoạch và quy định pháp luật.
Bộ cũng đề nghị tập trung giải quyết các vướng mắc liên quan quy hoạch, giao đất, cho thuê đất, gia hạn sử dụng đất, thu hồi đất và thủ tục đầu tư tại các khu vực Tuy Phong, Chí Công (Lâm Đồng) và An Hải, Nhơn Hải, Sơn Hải (Khánh Hòa). Việc xử lý cần bảo đảm đúng thẩm quyền, quy định pháp luật, hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, tạo điều kiện để các cơ sở sản xuất ổn định hoạt động và tiếp tục đầu tư.
Bên cạnh đó, hai tỉnh cần rà soát, hoàn thiện các cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, chọn tạo, sản xuất tôm bố mẹ và tôm giống chất lượng cao; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, bảo đảm an toàn sinh học và kiểm soát dịch bệnh trong sản xuất giống. Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, các địa phương cần kịp thời tổng hợp, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.
THANH TRÀ