Xác định đây là trách nhiệm thiêng liêng đối với các Anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Hưng Yên đã huy động sức mạnh tổng hợp, hoàn thành chiến dịch trước thời hạn hơn một tháng.
Đại tá Bùi Xuân Bình, Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh cho biết: Công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ gặp nhiều khó khăn, phức tạp. Chiến tranh đã qua lâu, địa hình, địa vật có nhiều thay đổi; nhân chứng ngày càng ít; việc thu thập, kiểm chứng, đối chiếu thông tin ở một số địa phương còn hạn chế; chất lượng mẫu hài cốt liệt sĩ bị ảnh hưởng bởi thời gian và điều kiện thời tiết; trong khi số thân nhân thuộc diện lấy mẫu sinh phẩm để đối chứng ngày càng giảm.
Theo tổng hợp, toàn tỉnh có 77.155 liệt sĩ, 47.501 thương binh, 24.834 bệnh binh, 34.035 người nghi bị phơi nhiễm chất độc hóa học và 7.794 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Có 230 nghĩa trang liệt sĩ và công trình tưởng niệm với 38.413 mộ liệt sĩ; trong đó, 4.356 mộ chưa xác định được thông tin, cần lấy mẫu hài cốt để giám định ADN, thuộc 153 nghĩa trang liệt sĩ tại 79 xã, phường.
Sau khi Ban Chỉ đạo quốc gia phát động Chiến dịch 500 ngày đêm, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị số 14-CT/TU ngày 21/5/2026 về lãnh đạo thực hiện chiến dịch.
Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Quyết định số 1722/QĐ-UBND ngày 29/5/2026 kiện toàn Ban Chỉ đạo 515 tỉnh, bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ, thống nhất, kịp thời của cả hệ thống chính trị với phương châm cẩn trọng, tỉ mỉ, chính xác, không để xảy ra sai sót.
Ông Nguyễn Minh Báu, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đông Hưng chia sẻ: Nghĩa trang liệt sĩ Đông Hưng có quy mô lớn, diện tích hơn 26.686 m², được xây dựng từ những năm 1986-1989; đến nay đã qua nhiều lần tu bổ, nâng cấp, hiện có 2.777 phần mộ liệt sĩ, trong đó có 537 mộ chưa có thông tin. Đảng ủy, UBND xã thành lập Ban Chỉ đạo 515 xã gồm 12 thành viên, phân công nhiệm vụ cụ thể; đồng thời thành lập Tổ công tác khảo sát toàn bộ nghĩa trang, kiểm tra hiện trạng từng phần mộ, đối chiếu thực địa với hồ sơ quản lý. Ban Chỉ huy quân sự xã ký hợp đồng với 9 đội thi công trên địa bàn thực hiện các công việc phục vụ khai quật, cải tạo, hoàn trả phần mộ; huy động lực lượng dân quân tự vệ tham gia khai quật, nghi lễ tâm linh, bảo đảm an ninh, trật tự và các nhiệm vụ liên quan. Nhờ chuẩn bị chu đáo và sự đồng hành, hỗ trợ của Nhân dân, từ ngày 8 đến 18/8/2026, xã Đông Hưng hoàn thành khai quật 537/537 mộ, đạt 100%, trước thời hạn 22 ngày.
Tại xã ven biển Đồng Châu, Đảng ủy xã đưa nhiệm vụ thực hiện Chiến dịch vào nội dung lãnh đạo; Ủy ban nhân dân xã xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan, đơn vị, ban, ngành, đoàn thể và lực lượng liên quan.
Ông Trần Văn Khiêu, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã cho biết, địa phương chủ động đề xuất rút ngắn thời gian thực hiện. Theo tiến độ của Ban Chỉ đạo 515 tỉnh tại Công văn số 2611/BCĐ-QS ngày 3/6/2026, việc khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại địa bàn dự kiến thực hiện từ ngày 19 đến 31/10/2026.
Tuy nhiên, qua khảo sát thực tế, Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã Đồng Châu nhận thấy việc triển khai sớm có ý nghĩa thiết thực, nhất là trong tháng 7, thời điểm cả nước tổ chức nhiều hoạt động tri ân, kỷ niệm Ngày Thương binh-Liệt sĩ 27/7.
“Vì vậy, chúng tôi mạnh dạn báo cáo, đề xuất Ban Chỉ đạo 515 tỉnh cho phép lấy mẫu hài cốt 22 liệt sĩ sớm hơn tiến độ, vào ngày 18 và 19/7/2026, rút ngắn gần 3 tháng so với kế hoạch ban đầu”, ông Khiêu cho biết.
Ban Chỉ đạo 515 tỉnh phân công rõ trách nhiệm thành viên của ban trong việc theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra các xã, phường có mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin cần lấy mẫu;
Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh chủ trì phối hợp Sở Nội vụ, Sở Y tế tham mưu cho Ban Chỉ đạo 515 thành lập các tổ công tác liên ngành; 15 tổ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, hai tổ vận chuyển bàn giao mẫu và hai tổ tuyên truyền, bảo đảm an ninh, an toàn, phục vụ hậu cần trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Đồng chí Phạm Văn Nghiêm, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo 515 tỉnh Hưng Yên cho biết, đến ngày 30/8/2026, tỉnh đã hoàn thành khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại 153/153 nghĩa trang, với 4.356/4.356 mộ cần lấy mẫu, đạt 100%; trong đó, 3.737 mộ đủ điều kiện lấy mẫu, chiếm 85,8%; 619 mộ không đủ điều kiện, chiếm 14,2%.
Đồng chí Phạm Văn Nghiêm khẳng định, hoàn thành lấy mẫu không đồng nghĩa với kết thúc nhiệm vụ. Thời gian tới, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền; rà soát các nguồn tư liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ; gặp gỡ nhân chứng, cựu chiến binh và Nhân dân để tiếp nhận, xác minh thông tin mới về những trường hợp hài cốt liệt sĩ chưa được tìm kiếm, quy tập.
Tỉnh chỉ đạo các địa phương khẩn trương tu bổ, hoàn thiện vỏ mộ sau khi khai quật, lấy mẫu, bảo đảm các phần mộ được đưa về vị trí, trạng thái phù hợp; đồng thời tiếp tục chỉnh trang, tôn tạo nghĩa trang liệt sĩ, Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ, góp phần xây dựng những nơi này thành địa chỉ giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ.
MAI TÚ