Thay đèn LED, bi cầu cho xe máy có bị phạt không?

Tại Việt Nam, nhu cầu nâng cấp đèn xe máy bằng bóng LED, bi cầu hoặc thay cả cụm đèn ngày càng phổ biến, đặc biệt trên các dòng xe máy phổ thông.

Tuy nhiên việc sử dụng phụ tùng không do hãng xe cung cấp khiến nhiều người băn khoăn liệu đây có bị xem là hành vi "độ xe" trái quy định.

Bên cạnh yếu tố pháp lý, nguy cơ chập cháy hoặc làm thay đổi kết cấu xe nếu lắp đặt không đúng cách cũng là vấn đề cần lưu ý.

Phụ tùng "ngoài hãng" vẫn có thể đáp ứng quy định

Đèn chiếu sáng phía trước là một trong những bộ phận chịu yêu cầu chặt chẽ về an toàn kỹ thuật. Tuy nhiên việc một cụm đèn được sản xuất bởi doanh nghiệp thứ ba không đồng nghĩa sản phẩm đó mặc nhiên bị xem là phụ tùng "độ" trái quy định chỉ vì không mang thương hiệu của nhà sản xuất xe.

Thị trường phụ tùng chiếu sáng cũng đang xuất hiện nhiều giải pháp theo hướng hạn chế can thiệp vào kết cấu nguyên bản. Thay vì lắp bi cầu rời, khoét chóa hoặc cắt nối hệ thống dây điện, một số nhà sản xuất phụ trợ phát triển cụm đèn hoàn chỉnh dành riêng cho từng mẫu xe.

Chẳng hạn, ZHI.PAT, thương hiệu kinh doanh phụ tùng chiếu sáng xe máy, vừa giới thiệu dòng BI-LED Projector với bốn phiên bản dành cho từng nhóm xe. Các sản phẩm gồm EX150 cho Yamaha Exciter 150 đời 2019-2021, VS110 cho Honda Vision đời 2021-2026, W110 dành cho Wave Alpha, Wave S/RS/RSX và Future X, cùng LD125 cho Honda Lead đời 2017-2026.

Theo nhà sản xuất, các cụm đèn này được thiết kế theo dạng "Plug & Play", tức có thể lắp vào vị trí nguyên bản mà không cần cắt nối dây điện, chế tác lại chóa đèn hoặc thay đổi hệ thống sẵn có trên xe.

"Một bộ đèn có thể vừa về kích thước, nhưng nếu phải cắt gọt chóa hoặc thay đổi những bộ phận khác trên xe thì câu chuyện về an toàn kỹ thuật sẽ khác", một chuyên gia trong ngành nhận định.

Về thông số, dòng BI-LED của ZHI.PAT sử dụng gương cầu kết hợp vách chắn sáng nhằm kiểm soát vùng chiếu và hạn chế ánh sáng tản ra ngoài khu vực cần thiết.

Sản phẩm có công suất 30W ở chế độ chiếu gần và 36W ở chế độ chiếu xa, với tầm chiếu được nhà sản xuất công bố lên tới 350m. Hệ thống được thiết kế để hoạt động trên nguồn điện nguyên bản của xe mà không cần can thiệp vào bộ sạc.

Theo hồ sơ do doanh nghiệp cung cấp, các sản phẩm này đã được kiểm định và chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường đối với phụ tùng xe máy tại Việt Nam. Đây là một trong những căn cứ quan trọng để người dùng xem xét khi lựa chọn sản phẩm thay thế hoặc nâng cấp hệ thống chiếu sáng.

Đèn đạt chuẩn vẫn phải được lắp đúng cách

Việc sử dụng một bộ phụ tùng đạt tiêu chuẩn không có nghĩa người dùng có thể lắp đặt tùy ý. Một cụm đèn được thiết kế cho mẫu xe này nếu bị chế lại để sử dụng trên mẫu xe khác vẫn có thể khiến xe không còn đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật ban đầu.

Vì vậy khi nâng cấp hệ thống chiếu sáng, người dùng không nên chỉ quan tâm sản phẩm là "hàng hãng" hay "hàng ngoài".

Những yếu tố quan trọng hơn gồm hồ sơ kỹ thuật của sản phẩm, khả năng tương thích với mẫu xe và việc quá trình lắp đặt có phải cắt gọt, đấu nối dây hoặc thay đổi kết cấu nguyên bản hay không.

Cách sử dụng đèn sau khi nâng cấp cũng ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn giao thông. Một cụm đèn có cường độ sáng lớn nhưng chùm sáng không được kiểm soát, đặt sai độ cao hoặc lệch hướng có thể gây chói mắt cho người đi ngược chiều.

Với các sản phẩm dạng "Plug & Play", người dùng vẫn cần tuân thủ cấu hình và hướng dẫn lắp đặt của nhà sản xuất.

Việc tự ý chỉnh sửa để tăng độ sáng hoặc thay đổi góc chiếu ngoài thiết kế ban đầu có thể gây ảnh hưởng đến người tham gia giao thông khác, đồng thời khiến hệ thống chiếu sáng không còn đáp ứng yêu cầu an toàn kỹ thuật.

Ngày 10-3, đại diện Phòng Cảnh sát giao thông Công an TP.HCM cho biết trước đó Đội cảnh sát giao thông Tân Sơn Nhất đã xử lý trường hợp tài xế ô tô gắn hai đèn sáng gây chói mắt người đi đường.