Nature đưa tin các quốc gia tham dự Hội nghị Đo lường Quốc tế (CGPM) lần thứ 28 diễn ra ở Paris, Pháp, đã bỏ phiếu thông qua nghị quyết bỏ sử dụng giây nhuận và thay bằng giờ nhuận vào ngày 15/10.
Được thêm tổng cộng 27 lần từ năm 1972, giây nhuận giúp đồng bộ hóa hai hệ thống thời gian gồm thời gian thiên văn dựa vào vòng quay của Trái Đất kết hợp đo lường từ các đài quan sát và thời gian phối hợp quốc tế (UTC) - tiêu chuẩn toàn cầu được thiết lập bởi các đồng hồ nguyên tử cực kỳ chính xác. Loại đồng hồ này được phát triển lần đầu tiên vào thập niên 1950, hoạt động bằng cách theo dõi những dao động tự nhiên hay còn gọi là nhịp của nguyên tử.
Jeff Sherman, trưởng nhóm ở Phòng Thời gian và Tần số thuộc Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ ở Boulder, Colorado, giải thích với CNN, hai phương pháp đo thời gian trên chênh lệch vì Trái Đất quay với tốc độ không đều, xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau như lực hấp dẫn của Mặt Trăng, thay đổi sâu trong lõi hành tinh, sự dịch chuyển của nước và băng trên bề mặt.
Dù phần lớn mọi người không chú ý tới giây nhuận như năm nhuận, nhưng việc điều chỉnh diễn ra ở các khoảng thời gian không đều và chỉ được báo trước 6 tháng tạo ra nhiều vấn đề cho nhà điều hành máy chủ dữ liệu, hệ thống giao dịch tài chính tần số cao và những cơ sở hạ tầng khác phụ thuộc vào đo giờ chính xác để hoạt động đúng cách.
Giây nhuận từng làm sập hai nền tảng Reddit và LinkedIn và tê liệt hệ thống đặt vé máy bay của hãng hàng không Qantas vào năm 2012. Vào lần thêm gần đây nhất cuối năm 2016, khách hàng của nhà cung cấp điện toán đám mây Cloudflare bị gián đoạn hoặc chậm trễ dịch vụ trong thời gian ngắn do các máy chủ của hãng gặp lỗi khi xử lý chèn giây nhuận. Các ông lớn công nghệ như Meta từng kêu gọi bỏ giây nhuận khiến họ đau đầu vì sự cố.
Đồng hồ Shepherd Gate Clock gắn trên cổng Đài quan sát Hoàng gia Greenwich tại London, Anh. Ảnh: Wikipedia
Trước đây, một số quốc gia như Nga và Anh từng phản đối bỏ giây nhuận. Quyết định của Nga bắt nguồn từ việc Hệ thống vệ tinh định vị toàn cầu GLONASS của họ tích hợp giây nhuận trong khi các hệ thống khác như GPS của Mỹ và Galileo của Liên minh châu Âu thì không.
Theo Cnet, nhu cầu bỏ giây nhuận ngày càng trở nên cấp bách do viễn cảnh giây nhuận âm (phải trừ đi thay vì thêm một giây). Vòng quay của Trái Đất có xu hướng chậm dần về lâu dài nhưng lại tăng tốc trong tương lai gần, dẫn tới yêu cầu trừ đi một giây từ UTC để giữ cho thời gian thiên văn và nguyên tử khớp nhau.
Một báo cáo năm 2025 của Dịch vụ hệ thống tham chiếu và vòng quay Trái Đất quốc tế có trụ sở tại Frankfurt, Đức, ước tính khả năng xảy ra giây nhuận âm sẽ tăng mạnh trong những năm tới, đạt xác suất 30% vào năm 2035. Động thái trừ một giây chưa từng xảy ra trong quá khứ và có thể gây hỗn loạn khi thế giới kỹ thuật số. Phần lớn nhà điều hành cơ sở hạ tầng quan trọng chưa chuẩn bị cho thay đổi này.
Thay vì xoay sở với giây nhuận âm và dương, nghị quyết của CGPM đề xuất sử dụng giờ nhuận khi chênh lệch tối đa giữa thời gian thiên văn và nguyên tử đạt mốc 3.600 giây (cần hơn 3.000 năm để xảy ra chênh lệch như vậy). Về cơ bản, quyết định trên sẽ đẩy vấn đề cho thế hệ tương lai và họ sẽ phải quyết định có nên thêm "giờ nhuận" hay không.
An Khang tổng hợp