Báo cáo việc làm tháng 9 của Mỹ, công bố ngày 2/10, cho thấy số việc làm tăng thấp hơn dự kiến, tăng trưởng lương chậm lại. Bảng lương phi nông nghiệp - số việc làm được tạo thêm trong nền kinh tế Mỹ, không tính lao động nông nghiệp, lao động hộ gia đình và một số nhóm khác - chỉ tăng 29.000 việc làm. Ngoài ra, số liệu của hai tháng trước đó bị điều chỉnh giảm tổng cộng 60.000 việc làm.
Theo báo cáo, tỷ lệ thất nghiệp bất ngờ tăng lên 4,2%. Tuy nhiên, nguyên nhân một phần là do tỷ lệ tham gia lực lượng lao động tăng lên 61,8%, cao nhất trong bốn tháng.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Người lao động ở Mỹ (Ảnh minh họa: CV)
Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động là phần trăm người trong độ tuổi lao động đang có việc hoặc đang tích cực tìm việc. Chỉ những người đang tìm việc mới được tính là thất nghiệp. Vì vậy, khi nhiều người quay lại tìm việc, tỷ lệ thất nghiệp có thể tạm thời tăng lên. Theo ông Lawrence Yun, kinh tế trưởng Hiệp hội Môi giới Bất động sản Quốc gia Mỹ (NAR), trong tháng 9 có gần 700.000 người mới gia nhập thị trường lao động.
Đây được xem là tín hiệu tích cực vì ba lý do: Người lao động tự tin hơn. Mọi người thường chỉ đi tìm việc khi tin rằng có cơ hội. Khi kinh tế xấu, nhiều người nản lòng và bỏ cuộc; nguồn cung lao động tăng. Doanh nghiệp dễ tuyển dụng hơn, nền kinh tế có thêm sức sản xuất. Giảm áp lực tăng lương. Có thêm người cạnh tranh việc làm, doanh nghiệp không phải tăng lương quá mạnh, từ đó giúp kiềm chế lạm phát, đúng mục tiêu của Fed.
Thu nhập bình quân theo giờ được công bố cũng gây bất ngờ. Mức này chỉ nhích lên 0,1% so với tháng 8, thấp hơn dự kiến, và tăng 3% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng lương theo năm chậm nhất kể từ năm 2021, và nhiều khả năng đã thấp hơn tốc độ lạm phát tháng thứ sáu liên tiếp.
Ngành y tế tăng thêm 17.000 việc làm, thấp hơn nhiều so với mức tăng trung bình hằng tháng của 12 tháng trước đó (33.000). Trong khi đó, ngành sản xuất tăng thêm 9.000 việc làm.
Hợp đồng tương lai chỉ số S&P 500 tăng sau khi báo cáo việc làm tháng 9 được công bố. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ và đồng USD giảm. Giới giao dịch cũng giảm bớt đặt cược vào khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất trong năm nay.
Báo cáo việc làm do Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) công bố, thường vào thứ sáu đầu tiên mỗi tháng, là một trong những dữ liệu được giới hoạch định chính sách lẫn Phố Wall theo dõi sát nhất.
BLS đã công bố báo cáo này hằng tháng từ năm 1915, cung cấp cho giới kinh tế, nhà đầu tư và Fed thông tin cập nhật về số việc làm mới và tỷ lệ thất nghiệp.
Lý do báo cáo có sức nặng lớn là Fed có nhiệm vụ kép: tối đa hóa việc làm và ổn định giá cả. Báo cáo việc làm là thước đo chính cho nhiệm vụ thứ nhất, đồng thời là yếu tố quan trọng để đánh giá rủi ro lạm phát. Khi thị trường lao động quá nóng, tiền lương tăng nhanh có thể đẩy giá cả lên. Ngược lại, thị trường lao động yếu đi sẽ làm giảm áp lực lạm phát. Dù vậy, Fed hiếm khi phản ứng với chỉ một báo cáo đơn lẻ mà thường dựa vào chuỗi dữ liệu mạnh hoặc yếu liên tiếp.
Theo giới phân tích, bối cảnh hiện nay khá đặc biệt: Fed đang trong chu kỳ tăng lãi suất, không phải giảm. Tại cuộc họp tháng 9, Fed đã nâng lãi suất để chống lạm phát, vốn đã vượt mục tiêu suốt 5 năm. Trước khi báo cáo được công bố, thị trường đã giảm mạnh kỳ vọng tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 27-28/10 và cho rằng khả năng tăng vào tháng 12 cao hơn nhiều. Số liệu việc làm yếu càng củng cố xu hướng này.
Sau báo cáo, giới giao dịch trái phiếu chỉ còn đặt khoảng 16% khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 10, so với 64% một tuần trước đó. Theo công cụ CME FedWatch, xác suất Fed giữ nguyên lãi suất trong tháng này đã tăng lên khoảng 78%.
Tuy nhiên, khả năng tăng lãi suất trong năm nay vẫn chưa bị loại trừ. Trên FedWatch, xác suất Fed tăng lãi suất vào tháng 12 vẫn trên 75%. Một số chuyên gia lưu ý rằng dữ liệu lạm phát trước cuộc họp tháng 10 có thể sẽ cao do giá năng lượng tăng trở lại. Nói cách khác, báo cáo việc làm yếu giúp Fed có lý do để "tạm nghỉ" vào tháng 10, nhưng quyết định tiếp theo sẽ phụ thuộc nhiều vào các số liệu lạm phát sắp tới.