Thiêng liêng buổi lễ khánh thành mộ tập thể 17 liệt sĩ ở Đà Nẵng

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Lê Quang Quỳnh - Bí thư Đảng bộ xã Hiệp Đức - cho biết chiều 6-10, địa phương đã tổ chức lễ cúng khánh thành mộ tập thể của 17 anh hùng liệt sĩ bộ đội đặc công Sư đoàn 2 được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Tân Bình.

17 liệt sĩ đã yên nghỉ sau 38 năm nằm tại nghĩa trang nhân dân

Phần mộ này được di dời từ nghĩa trang nhân dân tại thôn Gò Cao, xã Thu Bồn về xã Hiệp Đức hôm 17-9 sau gần 3 tháng làm các thủ tục xác minh, công nhận là liệt sĩ.

• Dải băng tang trên cánh tay người chăm sóc 17 liệt sĩ 38 năm qua ở Đà Nẵng

• Cất bốc mộ tập thể 17 liệt sĩ tại Đà Nẵng, đưa các anh về nằm yên bên đồng đội

• Hàng loạt di vật tìm thấy dưới mộ tập thể 17 liệt sĩ do người dân chôn cất ở Đà Nẵng

Ông Quỳnh cho biết lễ cúng có sự hiện diện của toàn bộ lãnh đạo xã, từ Bí thư, các Phó bí thư, Chủ tịch HĐND, Chủ tịch UBND xã và các phòng ban.

"Chúng tôi tập trung ở mộ để thắp nhang, báo cáo hương linh các anh hùng liệt sĩ về nỗ lực của xã để đưa các liệt sĩ chưa xác định được tên tuổi về an nghỉ tại nghĩa trang" - ông Quỳnh nói.

Buổi cúng khánh thành mộ tập thể này cũng được thông báo cho ông Võ Đình Thế, sống tại TP.HCM, là người đã đứng ra cất bốc, coi sóc mộ tập thể từ năm 1988 tới thời điểm mộ được quy tập.

Ông Võ Đình Thế cho biết ông rất xúc động trước tâm huyết, sự chu đáo, có trước có sau của lãnh đạo xã Hiệp Đức. Khi thấy các "đại ân nhân" của mình được nằm trong nghĩa trang liệt sĩ, trong khu mộ được xây kiên cố, tươm tất, ông rất xúc động.

"Sau 38 năm từ lúc tôi cất bốc hài cốt, đưa về nghĩa trang gia tộc ở xã Duy Tân (nay là Thu Bồn) để thờ phụng, nay các anh đã được Đảng, Nhà nước công nhận là liệt sĩ. Các anh được đưa về nằm bên đồng đội, có người chăm sóc, hương khói thường xuyên.

Dù phải "chia tay" các vị ân nhân của mình, tôi rất mãn nguyện. Trong gia đình tôi tại TP.HCM vẫn duy trì bàn thờ riêng dành cho 17 vị. Gia đình cũng tổ chức cúng giỗ đều đặn trong dịp lễ lớn, dịp 27-7 và ngày Tết cổ truyền" - ông Thế nói.

Văn bia ghi hành trình thiêng liêng tri ân liệt sĩ của ông Võ Đình Thế

Để lưu dấu lại câu chuyện đặc biệt của mình, ông Thế cũng khắc một văn bia kể lại hành trình của 38 năm cất bốc, chăm sóc các anh hùng liệt sĩ trong mộ tập thể.

"Đây là nơi thờ phụng của 17 anh hùng liệt sĩ trực thuộc Đại đội Đặc công, Sư đoàn 2, Quân khu 5 đã chiến đấu và hy sinh tại Đồi Thị, huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam vào thập niên 1970.

Năm 1986, khi thi công Đài Truyền thanh Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam, đơn vị thi công đã cày trúng một hố chôn tập thể. Người dân hiếu kỳ đến xem rồi hoảng hốt bỏ chạy.

Lúc đó, trên đường đi công tác về, tôi đến xem. Trước mắt tôi là một hầm hài cốt. Điều làm tôi ngạc nhiên là tất cả xương ống tay, ống chân đều bị trói bằng dây dù.

Tôi cởi trói ra hết cho các anh và gom toàn bộ xương ống, sọ, răng với các vật dụng như nón tai bèo, dép lốp, võng, bàn chải và tấm vải dùng ngụy trang của bộ đội đặc công.

Tôi trải tấm vải dù ra, xếp gọn 17 hộp sọ và toàn bộ xương cốt, vật dụng của các anh vào rồi nhờ người đến báo cho Văn phòng UBND huyện và Phòng Lao động - Thương binh - Xã hội huyện Hiệp Đức.

Tôi nhờ vài người dân địa phương giúp tôi khiêng qua Trường bắn của cơ quan quân sự Hiệp Đức chôn cất", trích văn bia.

Theo ông Thế, đến cuối năm 1988, ông xuất ngũ đi vào TP.HCM sinh sống, làm ăn dành dụm được một số tiền, vàng rồi quay về xây mộ cho các anh.

Đến năm 2019, huyện Hiệp Đức giải tỏa khu vực trường bắn, ông đưa 17 liệt sĩ về thửa vườn gia tộc của ông ở Thu Bồn - Duy Xuyên để các anh về yên nghỉ bên ba mẹ ông cùng người thân, tiện cho việc hương khói.

"Đến tháng 7-2026, khi Chiến dịch 500 ngày đêm được triển khai quyết liệt, tôi nhận được cuộc gọi từ những người đã từng công tác với tôi tại Hiệp Đức và các anh em trong Ban CHQS Hiệp Đức, Bộ CHQS Thành phố Đà Nẵng cùng các phóng viên.

Tôi cung cấp toàn bộ những gì tôi biết, tôi đã làm...

Các anh đã về với mảnh đất mà các anh đã sống, chiến đấu và hy sinh cùng đồng đội, các anh nằm lại cùng nhau trong tình đồng đội thiêng liêng, yên giấc ngàn thu từ đây", lời ông Võ Đình Thế trong văn bia.

Sau 56 năm kể từ ngày hy sinh trong trận chiến đấu tại khu vực Đồi Thị, 17 cán bộ, chiến sĩ thuộc các đơn vị trực thuộc Sư đoàn 2, Quân khu 5 được truy điệu, an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Tân Bình, xã Hiệp Đức, TP Đà Nẵng.