Muốn để những người khuyết tật khỏi bị mặc cảm, cần giúp họ làm được những việc như người bình thường. Thiết bị cho phép người mù lái được xe có mục đích như vậy. Lái xe giờ đây không còn là giấc mơ với người khiếm thị. Để góp phần tạo ra sự bình đẳng giữa người khuyết tật và người bình thường, công...
Muốn để những người khuyết tật khỏi bị mặc cảm, cần giúp họ làm được những việc như người bình thường. Thiết bị cho phép người mù lái được xe có mục đích như vậy.
Lái xe giờ đây không còn là giấc mơ với người khiếm thị.
Để góp phần tạo ra sự bình đẳng giữa người khuyết tật và người bình thường, công ty Virginia của Mỹ đã nghiên cứu chế tạo một thiết bị cho phép những người mù tự mình điều khiển xe ô tô.
Cuộc thi để chế tạo thiết bị này đã được Liên đoàn những người khiếm thị quốc gia đứng ra tổ chức. Thực ra người ta đã biết rằng, công ty nói trên đã tìm ra công nghệ giúp người mù lái xe từ lâu, nhưng chỉ bây giờ họ mới triển khai được ra thực tế.
Khi một người mù ngồi trước tay lái, tất cả các vật cản trên đường mà người mù không trông thấy được sẽ biến thành những tín hiệu truyền đến đôi găng tay đặc biệt mà người lái bắt buộc phải mang.
Các dụng cụ cảm biến liên tục thực hiện việc ghi hình khoảng không gian trước xe ô tô, nếu như có vật cản xuất hiện trước mũi xe, thì chúng sẽ phát ra các tín hiệu thông báo với các thông số khá tỉ mỉ về vị trí, có khả năng đè lên trên hay phải tránh.
Nếu cần phải tránh sang bên trái thì chiếc găng tay bên trái sẽ nhận được tín hiệu, còn chướng ngại vật ở bên phải thì tìn hiệu truyền cho găng bên phải. Nhờ các tín hiệu như vậy kết hợp với thói quen và sự luyện tập, người mù có thể lái xe đi lại với tốc độ chậm trên những con đường dành cho mình, nhưng dù như vậy cũng đã quá tốt.
Tất nhiên, đối với những tình huống mà người lái xe sáng mắt phải xử lý không chỉ đơn giản như thế. Các chuyên gia đang cố gắng cải tiến và hoàn thành công nghệ để phục vụ người khiếm thị cho thuận tiện hơn.
Với nhiều người, cầm lái là việc thường ngày, nhưng với người khiếm thị, khả năng tự điều khiển ô tô từng được xem như một giấc mơ rất xa vời. Thiết bị mới được nghiên cứu nhằm thu hẹp khoảng cách ấy, giúp người mù thực hiện một hoạt động vốn thường gắn với sự quan sát bằng mắt. Mục tiêu lớn hơn không chỉ nằm ở chuyện lái xe, mà còn là tạo thêm cơ hội để người khuyết tật sống chủ động, tự tin và bình đẳng hơn.
Công ty Virginia của Mỹ đã nghiên cứu một thiết bị cho phép người mù tự mình điều khiển ô tô trong những điều kiện phù hợp. Ý tưởng này xuất hiện trong một cuộc thi do Liên đoàn những người khiếm thị quốc gia tổ chức, với mong muốn biến công nghệ hỗ trợ thành giải pháp thực tế. Công ty được cho là đã tìm ra công nghệ giúp người mù lái xe từ lâu, nhưng đến thời điểm đó mới có thể triển khai thành thiết bị sử dụng được.
Khi người mù ngồi vào vị trí lái, các vật cản phía trước không còn chỉ là những nguy hiểm vô hình, vì hệ thống cảm biến sẽ liên tục theo dõi khoảng không gian trước xe. Những dụng cụ này ghi nhận hình ảnh phía trước, sau đó phát tín hiệu mô tả khá chi tiết vị trí vật cản và hướng xử lý cần thiết. Tín hiệu không truyền đến mắt người lái, mà được chuyển thành thông tin cảm nhận qua đôi găng tay đặc biệt mà họ bắt buộc phải mang.
Nếu chướng ngại vật nằm về bên trái hoặc người lái cần điều khiển xe tránh sang trái, găng tay bên trái sẽ nhận tín hiệu tương ứng. Khi vật cản xuất hiện ở phía bên phải, thông tin cảnh báo được truyền đến găng tay bên phải để người lái nhận biết và điều chỉnh hướng đi. Cách phân chia tín hiệu theo hai bên giúp người sử dụng hình dung vị trí nguy hiểm, dù không thể quan sát mặt đường bằng thị giác.
Thiết bị không biến việc lái xe thành thao tác đơn giản ngay lập tức, bởi người sử dụng vẫn cần thời gian làm quen, luyện tập và kết hợp tín hiệu với thói quen điều khiển. Qua quá trình ấy, người mù có thể lái xe với tốc độ chậm trên những con đường được dành riêng cho họ. Phạm vi hoạt động còn hạn chế, nhưng khả năng tự di chuyển như vậy vẫn được xem là bước tiến đáng kể đối với người khiếm thị.
Với người lái xe sáng mắt, nhiều tình huống giao thông đòi hỏi quan sát nhanh, phán đoán liên tục và xử lý đồng thời nhiều yếu tố thay đổi. Thiết bị khi đó mới chủ yếu cung cấp thông tin về vật cản phía trước, chưa thể thay thế đầy đủ mọi kỹ năng mà một người lái xe thông thường sử dụng. Vì vậy, công nghệ này cần được nhìn nhận như công cụ hỗ trợ khả năng di chuyển, không phải giải pháp xóa bỏ hoàn toàn mọi khó khăn.
Các chuyên gia vẫn đang tiếp tục cải tiến để hệ thống hoạt động thuận tiện hơn, cung cấp thông tin hữu ích hơn và phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của người khiếm thị. Những cải tiến ấy hướng đến việc hoàn thiện công nghệ, giúp người sử dụng tiếp nhận cảnh báo rõ ràng trong quá trình điều khiển phương tiện. Dù bài toán kỹ thuật còn nhiều thách thức, hướng nghiên cứu này cho thấy thiết bị hỗ trợ có thể mở rộng đáng kể khả năng tự lập của người khuyết tật.
Giá trị của sáng kiến vì thế không chỉ nằm ở một chiếc xe có thể chuyển động dưới sự điều khiển của người mù, mà còn nằm ở thông điệp về cơ hội bình đẳng. Khi công nghệ biến vật cản thành tín hiệu có thể cảm nhận, một phần giới hạn tưởng như cố định đã được chuyển thành kỹ năng có thể học tập. Lái xe có thể chưa trở thành hoạt động phổ biến với người khiếm thị, nhưng thiết bị của công ty Virginia đã đưa giấc mơ ấy tiến gần hơn đến đời sống.
